Trądzik odwrócony (hidradenitis suppurativa, HS) to przewlekła, zapalna choroba skóry, dotykająca około 1% populacji na świecie. Pomimo poważnych konsekwencji zdrowotnych, wiedza na temat tej choroby pozostaje ograniczona, a jej diagnoza często bywa opóźniona nawet o 10 lat. Nowe podejście terapeutyczne opracowane przez międzynarodowy zespół badaczy pod kierownictwem prof. Jacka Szepietowskiego z Politechniki Wrocławskiej, opublikowane w prestiżowym czasopiśmie „The Lancet”, może zmienić standardy leczenia HS. Model uwzględnia farmakoterapię, metody chirurgiczne oraz modyfikację stylu życia, zapewniając spersonalizowane i interdyscyplinarne podejście do terapii.
Problemy z diagnozą trądziku odwróconego
Trądzik odwrócony objawia się bolesnymi guzkami, ropniami i przetokami, które najczęściej występują w pachach, pachwinach, okolicach narządów płciowych oraz pod piersiami. Choroba nie tylko powoduje fizyczne cierpienie, ale również prowadzi do poważnych powikłań ogólnoustrojowych, w tym chorób zapalnych stawów i jelit, depresji czy cukrzycy. Natomiast to wszystko ma wpływ na zwiększone ryzyko powstawania chorób sercowo-naczyniowych.
Jak podkreśla prof. Jacek Szepietowski:
HS powoduje ogromne cierpienie psychospołeczne i prowadzi do milionowych strat związanych z utratą aktywności zawodowej.
Nieprawidłowa diagnoza HS jest powszechna – często mylona jest z czyrakami, infekcjami skórnymi czy chorobami przenoszonymi drogą płciową. To opóźnienie w rozpoznaniu skutkuje poważnymi zmianami skórnymi, które mogą prowadzić do trwałego upośledzenia funkcji ruchowych i obniżenia jakości życia pacjentów.
Nowy model leczenia trądziku odwróconego
Zespół badaczy pod kierownictwem prof. Szepietowskiego opracował nowatorskie podejście do terapii HS, uwzględniające trzy główne etapy choroby:
- Faza zapalna – pojawiają się pierwsze bolesne guzki i ropnie, ale skóra nie jest jeszcze trwale uszkodzona.
- Faza destrukcyjna – rozwijają się przetoki i blizny, co prowadzi do trwałego uszkodzenia skóry.
- Faza wypalenia – stan zapalny ustępuje, ale pozostają zwłóknienia i blizny, które mogą powodować dalsze komplikacje.
Farmakoterapia – kluczowy element terapii
Przez długi czas leczenie HS opierało się głównie na stosowaniu antybiotyków, co nie zawsze przynosiło oczekiwane rezultaty. Nowoczesna farmakoterapia wprowadza leki biologiczne, neutralizujące kluczowe cytokiny zapalne:
- Adalimumab (lek anty-TNF) – zatwierdzony w 2015 roku, redukujący liczbę stanów zapalnych i przetok.
- Sekukinumab (lek anty-IL-17A) – zatwierdzony w 2023 roku, zmniejszający stan zapalny i zapobiegający powstawaniu nowych zmian.
- Bimekizumab (lek anty-IL-17A i IL-17F) – zatwierdzony w 2024 roku, oferujący szerokie działanie przeciwzapalne.
Obecnie trwają badania nad nowymi terapiami, m.in. lekami blokującymi IL-1, IL-36 i inhibitory kinaz JAK, które mogą jeszcze skuteczniej ograniczać stan zapalny.
Metody chirurgiczne
W przypadku zaawansowanych postaci HS konieczne może być leczenie chirurgiczne. Obejmuje ono usuwanie pojedynczych zmian skórnych lub bardziej rozległe zabiegi eliminujące przetoki i blizny. Połączenie chirurgii z lekami biologicznymi znacząco zmniejsza ryzyko nawrotów i poprawia komfort życia pacjentów.
Modyfikacja stylu życia – istotny element terapii
Wyniki badań wskazują, że zmiana stylu życia może znacząco wpłynąć na przebieg choroby. Odpowiednie zalecenia obejmują:
- Redukcję masy ciała – nadwaga zwiększa ryzyko zaostrzeń.
- Rzucenie palenia, które ma silny związek z nasileniem objawów HS.
- Unikanie mechanicznego drażnienia skóry – np. noszenia obcisłej odzieży.
- Wsparcie psychologiczne, które pomaga pacjentom radzić sobie ze stresem i stygmatyzacją związaną z chorobą.
Nowe standardy leczenia HS
Publikacja w „The Lancet” stanowi kamień milowy w leczeniu trądziku odwróconego. Połączenie nowoczesnych terapii farmakologicznych, metod chirurgicznych i modyfikacji stylu życia daje pacjentom realne szanse na zmniejszenie objawów i poprawę jakości życia. Wczesne wdrożenie terapii może zahamować postęp choroby, a interdyscyplinarne podejście pozwala skutecznie leczyć HS na różnych etapach rozwoju.
Źródło:
- PAP
