Nowe badanie przeprowadzone przez naukowców z Case Western Reserve University School of Medicine oraz Cleveland Clinic ujawnia związek pomiędzy długotrwałym stosowaniem antykoncepcji w formie zastrzyków zawierających octan medroksyprogesteronu, a zwiększonym ryzykiem rozpoznania guza mózgu – oponiaka. Ryzyko to rośnie istotnie po ponad czteroletniej ekspozycji oraz w przypadku rozpoczęcia terapii po 31. roku życia. Wyniki opublikowane w JAMA Neurology dostarczają ważnych danych dla lekarzy i pacjentek, podejmujących decyzje dotyczące antykoncepcji hormonalnej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie ryzyko nowotworu wiąże się z długotrwałym stosowaniem zastrzyków antykoncepcyjnych z octanem medroksyprogesteronu.
- Które formy antykoncepcji hormonalnej nie wykazują zwiększonego ryzyka rozwoju guza mózgu.
- Jak czas trwania i wiek rozpoczęcia terapii wpływają na prawdopodobieństwo wystąpienia oponiaka.
- Jakie są implikacje kliniczne wyników opublikowanych w JAMA Neurology dla lekarzy i pacjentek.
Nowe badania: zastrzyki antykoncepcyjne a ryzyko guza oponiaka
Naukowcy z Case Western Reserve University School of Medicine oraz Cleveland Clinic opublikowali niepokojące wyniki badań, które łączą stosowanie octanu medroksyprogesteronu w postaci depot (dMPA) z podwyższonym ryzykiem rozpoznania oponiaka mózgu – najczęściej występującego, łagodnego guza mózgu u dorosłych kobiet.
Jak podkreślają autorzy publikacji w JAMA Neurology, ryzyko to znacząco wzrasta przy długotrwałym stosowaniu preparatu, zwłaszcza po czterech latach terapii oraz w przypadku rozpoczęcia leczenia po 31. roku życia.
Czym jest oponiak i jak działa octan medroksyprogesteronu?
Oponiak (meningioma) stanowi ok. 40% wszystkich pierwotnych guzów mózgu w Stanach Zjednoczonych i występuje znacznie częściej u kobiet. Choć jest łagodny, może powodować objawy neurologiczne w zależności od lokalizacji i wielkości zmiany.
Octan medroksyprogesteronu w formie depot (dMPA) to syntetyczny progestagen stosowany jako antykoncepcja w formie zastrzyków domięśniowych, zwykle co 12 tygodni. Znajduje również zastosowanie w leczeniu endometriozy i nieregularnych krwawień z macicy.
Metodologia badania – duża skala i wiarygodność danych
W badaniu wykorzystano dane z bazy TriNetX, obejmującej 68 amerykańskich organizacji opieki zdrowotnej, z lat 2004–2024. Zidentyfikowano ponad 61 milionów pacjentek, z czego ponad 10 milionów spełniało kryteria włączenia do analizy porównawczej.
W analizowanych grupach znajdowały się kobiety stosujące m.in.:
- Octan medroksyprogesteronu w formie depot (n=88 668)
- Octan medroksyprogesteronu doustnie (n=736 443)
- Złożone doustne środki antykoncepcyjne (n=388 192)
- Wkładki domaciczne (różne typy)
- Tabletki zawierające wyłącznie progestagen
- Implanty podskórne
Wyniki: ryzyko oponiaka rośnie wraz z czasem stosowania
Badacze jednoznacznie wykazali, że kobiety stosujące zastrzyki dMPA miały znacznie wyższe ryzyko rozpoznania oponiaka w porównaniu do grupy kontrolnej.
Najważniejsze liczby z badania:
- 143% wyższe ryzyko w całej grupie stosującej zastrzyki (7,39 przypadków na 100 000 pacjentolat vs 3,05 w grupie kontrolnej)
- 200% wyższe ryzyko po 4–6 latach stosowania
- 290% wyższe ryzyko po ponad 6 latach stosowania
Wpływ miało również rozpoczęcie terapii w późniejszym wieku:
- 277% wyższe ryzyko przy rozpoczęciu w wieku 31–40 lat
- 175% przy wieku 41–50
- 220% po 50. roku życia
W przypadku doustnej formy octanu medroksyprogesteronu, wzrost ryzyka był mniejszy – o 18%.
Inne formy antykoncepcji bez zwiększonego ryzyka
Co istotne, w badaniu nie stwierdzono zwiększonego ryzyka oponiaka przy stosowaniu:
- Złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych
- Wkładek domacicznych (z miedzią i z lewonorgestrelem)
- Implantów podskórnych
- Tabletek zawierających wyłącznie progestagen
Wręcz przeciwnie, niektóre formy wykazywały statystycznie istotne zmniejszenie ryzyka:
- 26% niższe ryzyko przy złożonych doustnych środkach antykoncepcyjnych
- 13% niższe ryzyko przy wkładkach domacicznych ogółem
- 21% niższe ryzyko przy wkładkach z lewonorgestrelem 52 mg
W podsumowaniu badacze stwierdzają:
Stosowanie octanu medroksyprogesteronu w postaci depot wiąże się z większym prawdopodobieństwem rozpoznania oponiaka, co jest najbardziej widoczne przy ponad czteroletnim okresie ekspozycji lub rozpoczęciu stosowania po 31. roku życia.
Zalecają, aby lekarze i pacjentki uwzględniali te dane przy długoterminowym planowaniu antykoncepcji, zwłaszcza u kobiet w wieku powyżej 30 lat lub z historią nowotworów mózgu.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Stosowanie zastrzyków z octanem medroksyprogesteronu (dMPA) wiąże się z 143% wyższym ryzykiem rozpoznania oponiaka w porównaniu do grupy kontrolnej.
- Ryzyko istotnie wzrasta po czterech latach stosowania (o 200%) i po sześciu latach (o 290%). Największe ryzyko dotyczy kobiet, które rozpoczęły terapię po 31. roku życia.
- Doustna forma octanu medroksyprogesteronu zwiększa ryzyko w niewielkim stopniu (o 18%), natomiast inne formy antykoncepcji hormonalnej i wkładki domaciczne nie wykazują takiego efektu.
- Niektóre metody antykoncepcji, takie jak złożone doustne środki hormonalne i wkładki z lewonorgestrelem, mogą nawet obniżać ryzyko rozwoju oponiaka.
Źródło:
- JAMA Neurology
- MedPage Today
- Phys.org
