Polska uruchamia kolejny instrument wsparcia dla sektora life science. Program STEP – Biotechnologie, realizowany przez PARP i NCBR, ma wesprzeć rozwój technologii krytycznych i zwiększyć odporność przemysłu farmaceutycznego oraz biomedycznego. Nabory ruszają wiosną i latem 2026 r., a budżet pierwszego konkursu wynosi 150 mln zł. Program jest częścią unijnych działań na rzecz ograniczenia zależności od importu substancji czynnych i technologii.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie są założenia programu STEP – Biotechnologie i jakie technologie obejmuje wsparcie.
- Jak wygląda harmonogram naborów PARP i NCBR w 2026 r.
- Jakie inwestycje i projekty mogą uzyskać dofinansowanie do 150 mln zł.
- Dlaczego sektor biotechnologii ma znaczenie dla bezpieczeństwa lekowego Europy.
Biotechnologia rośnie szybciej niż gospodarka UE
W ostatniej dekadzie sektor biotechnologiczny rozwijał się ponad dwukrotnie szybciej niż cała gospodarka Unii Europejskiej. Prognozy wskazują, że do 2034 r. globalna wartość rynku może się podwoić.
W Polsce działa około 200 firm biotechnologicznych. Nakłady na działalność B+R przekroczyły 1,7 mld zł, a wartość rynku szacowana jest na około 15 mld zł. Średnie tempo wzrostu utrzymuje się na poziomie 10% rocznie.
Mimo tego potencjału Europa nadal pozostaje w tyle za USA i Chinami. Problemem pozostaje dostęp do kapitału oraz tempo prowadzenia badań klinicznych, które wciąż jest wolniejsze niż u globalnych konkurentów.
80% substancji czynnych z importu
Jednym z najważniejszych wyzwań systemowych pozostaje uzależnienie od dostaw spoza Europy. Szacuje się, że nawet 80% substancji czynnych wykorzystywanych w lekach dostępnych w europejskich aptekach pochodzi z Azji, głównie z Chin i Indii. To nie tylko kwestia ekonomiczna, ale również bezpieczeństwa zdrowotnego. Zakłócenia w łańcuchach dostaw mogą bezpośrednio wpływać na dostępność terapii.
Jednocześnie europejski sektor biotechnologiczny pozostaje rozproszony, a brak jednolitych ram regulacyjnych utrudnia komercjalizację innowacji. W efekcie część projektów badawczych nie trafia do etapu wdrożenia.
STEP – wsparcie dla technologii krytycznych
Program STEP (Platformy Technologii Strategicznych dla Europy) ma odpowiadać na te wyzwania poprzez koncentrację środków na obszarach o znaczeniu strategicznym.
– STEP nie tworzy niezależności wprost – buduje warunki, które ją umożliwiają – wskazuje prezes PARP Krzysztof Gulda.
Jak podkreśla prezes Gulda, program koncentruje się na rozwoju biotechnologii medycznej, produkcji farmaceutycznej oraz zaawansowanych technologii biologicznych. Wsparcie nie ogranicza się do pojedynczych projektów. Zakłada budowę trwałych kompetencji przemysłowych – od badań po skalowanie produkcji i komercjalizację.
– Rynek innowacji biomedycznych jest bardzo kosztochłonny, a programy takie jak STEP pomagają firmom w prowadzeniu prac badawczo-rozwojowych – podkreśla zastępczyni dyrektora NCBR, Bożena Lublińska-Kasprzak.
Nowy nabór PARP: inwestycje i produkcja
Ogłoszony konkurs „STEP Biotechnologie – Innowacyjne technologie krytyczne” koncentruje się na wytwarzaniu innowacyjnych rozwiązań. Wsparcie obejmuje:
- tworzenie nowych linii produkcyjnych
- budowę zakładów typu first-of-a-kind
- rozbudowę lub zmianę przeznaczenia istniejących zakładów
- skalowanie procesów produkcyjnych
- wdrażanie zaawansowanych systemów kontroli jakości
Dofinansowanie dotyczy także elementów łańcucha wartości, takich jak produkcja komponentów, przetwarzanie surowców czy wyspecjalizowane usługi dla sektora.
Warunkiem udziału jest wykazanie znaczącego wpływu projektu na rynek UE – m.in. poprzez eksport, tworzenie miejsc pracy lub oddziaływanie na inne państwa członkowskie.
O środki mogą ubiegać się zarówno MŚP, jak i duże przedsiębiorstwa oraz podmioty typu mid-cap.
Zakres technologiczny: od RNA po nanobiotechnologię
Program obejmuje szerokie spektrum technologii:
- procesy biotechnologiczne (fermentacja, biokataliza, bioremediacja)
- technologie genowe i RNA, w tym terapie genowe
- bioinformatykę i analizę genomów
- nanobiotechnologię, w tym systemy dostarczania leków i biosensory
Jaki jest harmonogram i budżet?
Nabór prowadzony przez PARP rozpocznie się 23 kwietnia 2026 r. i potrwa do 18 czerwca 2026 r. Budżet konkursu wynosi 150 mln zł, przy czym maksymalne dofinansowanie pojedynczego projektu może sięgnąć tej samej kwoty.
Równolegle własne konkursy uruchamia NCBR. Ich ogłoszenie zaplanowano na 8 maja 2026 r. Nabór wniosków w ramach Ścieżki A, obejmującej projekty innowacyjne, rozpocznie się 6 lipca i potrwa do 7 września 2026 r. Z kolei Ścieżka B, ukierunkowana na ograniczanie zależności strategicznych, będzie prowadzona od 13 lipca do 16 września 2026 r.
Główne wnioski
- Budżet programu STEP – Biotechnologie wynosi 150 mln zł, a maksymalne wsparcie dla pojedynczego projektu może sięgnąć tej samej kwoty.
- Nabór PARP potrwa od 23 kwietnia do 18 czerwca 2026 r., a równoległe konkursy NCBR ruszą w lipcu i potrwają do września 2026 r.
- Około 80% substancji czynnych wykorzystywanych w lekach w Europie pochodzi z importu, głównie z Chin i Indii.
- Program koncentruje się na budowie zdolności produkcyjnych, obejmując m.in. linie produkcyjne, zakłady typu first-of-a-kind oraz technologie RNA i nanobiotechnologię.
Źródło:
- https://www.parp.gov.pl/component/content/article/90301:step-biotechnologie-impuls-dla-przelomowych-technologii-i-odpornosci-przemyslu-w-europie
