Środowisko lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej krytycznie ocenia projekt zmian w ustawie o działalności leczniczej dotyczący organizacji systemu stwierdzania zgonów. Porozumienie Pracodawców Ochrony Zdrowia (PPOZ) skierowało 27 lutego 2026 r. pismo do Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska, w którym wyraża sprzeciw wobec rozwiązań zaproponowanych w projekcie ustawy z 12 lutego 2026 r. Lekarze wskazują na ryzyko chaosu kompetencyjnego oraz problemy prawne związane z kwalifikacją stwierdzenia zgonu jako świadczenia zdrowotnego.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zastrzeżenia wobec projektu ustawy o działalności leczniczej zgłosiło Porozumienie Pracodawców Ochrony Zdrowia.
- Dlaczego lekarze podstawowej opieki zdrowotnej postulują przywrócenie instytucji koronera w Polsce.
- Jakie zmiany w systemie stwierdzania zgonów przewiduje projekt ustawy z 12 lutego 2026 r.
- Jakie konsekwencje prawne i organizacyjne może mieć uznanie stwierdzenia zgonu za świadczenie zdrowotne.
Pismo PPOZ do premiera w sprawie projektu ustawy UD234
Stanowisko przedstawione przez Porozumienie Pracodawców Ochrony Zdrowia dotyczy projektu ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (UD234). Dokument został skierowany bezpośrednio do Prezesa Rady Ministrów. W ocenie PPOZ propozycje zawarte w projekcie z 12 lutego 2026 r. zmieniają sposób organizacji systemu stwierdzania zgonów w sposób, który nie odpowiada potrzebom praktyki medycznej.
Lekarze POZ przypominają, że to właśnie podstawowa opieka zdrowotna najczęściej mierzy się z problemem ustalenia przyczyn i okoliczności zgonu. Jak wskazano w piśmie:
Każdego roku lekarze podstawowej opieki zdrowotnej wystawiają ponad 100 tysięcy kart zgonu. To właśnie w podstawowej opiece zdrowotnej – a nie w szpitalach – najczęściej pojawiają się wątpliwości dotyczące przyczyny zgonu, czasu zgonu oraz jego okoliczności.
W takich sytuacjach konieczna bywa opinia specjalisty z zakresu medycyny sądowej.
Spór o instytucję koronera
Jednym z głównych punktów krytyki jest sposób organizacji systemu koronera. Środowisko lekarzy POZ od wielu lat postuluje stworzenie w Polsce stabilnego modelu funkcjonowania tej instytucji. PPOZ przypomina, że podobne rozwiązania funkcjonują w wielu krajach europejskich oraz w państwach anglosaskich. W Polsce temat pojawia się w debacie systemowej od ponad dwóch dekad.
W piśmie wskazano, że już od 2002 r. w wielu powiatach samorządy – często we współpracy z lekarzami POZ – powoływały lokalne rozwiązania pełniące funkcję koronera. Choć nie zawsze posiadały one pełne umocowanie ustawowe ani stabilne finansowanie, w praktyce odpowiadały na realne potrzeby systemu.
Zdaniem PPOZ projekt ustawy z 12 lutego 2026 r. odchodzi jednak od modelu, który wcześniej był rozważany w pracach legislacyjnych. W stanowisku skierowanym do premiera wskazano wprost:
W naszej ocenie projekt z 12 lutego 2026 r. nie tylko nie spełnia oczekiwań i potrzeb na szczeblu powiatu, a wręcz stanowi krok wstecz wobec rozwiązań zaproponowanych w październiku 2025 r.
Kontrowersje wokół urzędowego lekarza do spraw zgonów
Lekarze krytykują także zaproponowany w projekcie mechanizm organizacyjny dotyczący wzywania specjalisty do stwierdzenia zgonu. Zgodnie z nowymi rozwiązaniami decyzję o wezwaniu urzędowego lekarza do spraw zgonów miałby podejmować wojewódzki koordynator ratownictwa medycznego. W opinii PPOZ takie rozwiązanie może utrudnić szybkie działanie w sytuacjach wymagających pilnej oceny.
Środowisko POZ wskazuje, że procedura może się wydłużyć, a odpowiedzialność za zasadność wezwania zostanie przeniesiona na osobę, która nie bierze bezpośredniego udziału w badaniu zmarłego. W ocenie autorów pisma takie rozwiązanie może zwiększyć ryzyko opóźnień i konfliktów kompetencyjnych w systemie ochrony zdrowia.
Spór o kwalifikację stwierdzenia zgonu
Kolejnym punktem spornym jest propozycja uznania stwierdzenia zgonu za świadczenie zdrowotne. Dotychczas czynność ta miała charakter administracyjno-statystyczny. PPOZ wskazuje, że zmiana kwalifikacji może rodzić poważne konsekwencje interpretacyjne. Jak zapisano w stanowisku organizacji:
Uznanie stwierdzenia zgonu za świadczenie zdrowotne jest rozwiązaniem sprzecznym z logiką systemu ochrony zdrowia i rodzi poważne wątpliwości interpretacyjne – zarówno w zakresie zdrowia, finansowania, jak i odpowiedzialności prawnej.
Postulaty środowiska lekarzy POZ
W skierowanym do premiera dokumencie Porozumienie Pracodawców Ochrony Zdrowia przedstawiło cztery postulaty dotyczące zmian w projekcie ustawy.
Organizacja apeluje o:
- przywrócenie instytucji koronera lub lekarza do spraw stwierdzania zgonu jako odrębnego, wyspecjalizowanego podmiotu w systemie,
- zapewnienie lekarzom, w tym lekarzom podstawowej opieki zdrowotnej, prawa do bezpośredniego wezwania koronera w sytuacjach budzących wątpliwości,
- rezygnację z kwalifikowania stwierdzenia zgonu jako świadczenia zdrowotnego i utrzymanie jego charakteru administracyjno-sprawozdawczego,
- rozpoczęcie dialogu ze środowiskiem lekarzy POZ przed ostatecznym przyjęciem przepisów.
Lekarze deklarują gotowość do rozmów
Na zakończenie pisma PPOZ zadeklarowało gotowość do dalszych prac nad rozwiązaniami systemowymi. Jak wskazano w stanowisku, celem powinno być wypracowanie takich regulacji, które zapewnią bezpieczeństwo prawne lekarzy, sprawność organizacyjną systemu oraz właściwe traktowanie rodzin osób zmarłych.
Debata wokół systemu stwierdzania zgonów w Polsce trwa od wielu lat. Projekt zmian w ustawie o działalności leczniczej ponownie otworzył dyskusję o roli koronera, odpowiedzialności lekarzy POZ oraz organizacji procedur w sytuacjach wymagających oceny przyczyn śmierci.
Główne wnioski
- Porozumienie Pracodawców Ochrony Zdrowia (PPOZ) w piśmie z 27 lutego 2026 r. skierowanym do premiera Donalda Tuska krytycznie oceniło projekt ustawy o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw (UD234).
- Lekarze POZ wskazują, że każdego roku wystawiają ponad 100 tys. kart zgonu, dlatego organizacja systemu stwierdzania zgonów ma bezpośredni wpływ na funkcjonowanie podstawowej opieki zdrowotnej.
- PPOZ postuluje przywrócenie instytucji koronera lub lekarza do spraw stwierdzania zgonu jako wyspecjalizowanego podmiotu działającego w systemie ochrony zdrowia.
- Środowisko lekarzy sprzeciwia się również propozycji uznania stwierdzenia zgonu za świadczenie zdrowotne, wskazując na ryzyko problemów interpretacyjnych dotyczących finansowania i odpowiedzialności prawnej.
Źródło:
- https://www.porozumieniepoz.pl/aktualnosci/pismo-ppoz-skierowane-do-prezesa-rady-ministrow-stanowisko-ppoz-dotyczace-projektu-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-dzialalnosci-leczniczej-oraz-niektorych-innych-ustaw/9821/
