Refundacja leków i wyrobów medycznych regularnie pojawia się w zgłoszeniach kierowanych do Rzecznika Praw Pacjenta. W 2025 r. do RPP trafiło 69 sygnałów dotyczących braku recepty refundowanej lub niewłaściwego poziomu odpłatności. Urząd potwierdza, że każdy przypadek jest analizowany, ale nie zawsze istnieją podstawy do uznania naruszenia, ponieważ sama refundacja jest obszarem obwarowanym licznymi wymogami klinicznymi i formalnymi.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zgłoszenia dotyczące refundacji trafiły do Rzecznika Praw Pacjenta w 2025 r..
- Z jakich powodów lekarz może odmówić wystawienia recepty refundowanej.
- Kiedy lekarz POZ może kontynuować leczenie specjalistyczne z refundacją.
- Jakie grupy pacjentów mają szczególne uprawnienia refundacyjne i o co warto pytać lekarza lub farmaceutę.
Zgłoszenia pacjentów i praca Rzecznika Praw Pacjenta
RPP otrzymuje sygnały od pacjentów, którzy spodziewali się recepty z refundacją, lecz jej nie uzyskali lub poziom refundacji był inny niż oczekiwany. Jak zaznacza Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec, każdy taki przypadek jest indywidualnie weryfikowany.
– Jednak nie w każdej sytuacji możemy przyznać rację pacjentowi, ponieważ proces refundacji leków jest wieloaspektowy – podkreśla RPP, Bartłomiej Chmielowiec.
Wskazania refundacyjne ograniczają wystawianie recept
Leki refundowane są przypisane do jasno określonych wskazań. Lekarz może wystawić receptę refundowaną jedynie wtedy, gdy ma potwierdzenie, że pacjent spełnia kryteria wskazane w wykazie refundacyjnym. Dotyczy to szczególnie terapii specjalistycznych stosowanych w chorobach przewlekłych.
Lekarz specjalista ma obowiązek wypisać receptę na leki, które sam zaleca. Lekarz POZ może kontynuować tę terapię z refundacją, jeśli posiada odpowiednią dokumentację od specjalisty. W przeciwnym razie może wystawić receptę wyłącznie pełnopłatną, aby uniknąć przerwania leczenia – ale taka sytuacja nie daje podstaw do refundacji.
Gdy specjalizacja lekarza nie pokrywa się ze wskazaniem
RPP zwraca uwagę, że lekarz nie zawsze ma prawo wystawić receptę refundowaną na lek zalecony przez innego specjalistę. Przykładem jest sytuacja, w której pacjent otrzymuje terapię neurologiczną, lecz zgłasza się o receptę do kardiologa. Taki lekarz nie może wystawić recepty refundowanej, jeśli nie wynika to z jego zakresu kompetencji.
Urząd wskazuje, że w takich przypadkach ważna jest komunikacja – pacjent powinien uzyskać jasne wyjaśnienie, dlaczego recepta refundowana nie może zostać wystawiona i gdzie może ją otrzymać.
Edukacja pacjentów: o co warto pytać lekarzy i farmaceutów?
Bartłomiej Chmielowiec zachęca pacjentów, aby pytali o zasady refundacji konkretnego leku oraz o to, który lekarz może wystawić receptę z refundacją.
– Pacjent nie musi znać regulacji związanych z refundacją, ale ma prawo dopytać w konkretnym przypadku o taką możliwość, dowiedzieć się, na jakich zasadach przysługuje refundacja – zaznacza Chmielowiec.
RPP przypomina również, że szczególne uprawnienia refundacyjne przysługują dzieciom, seniorom, kobietom w ciąży oraz osobom z niepełnosprawnością.
Główne wnioski
- W 2025 r. do RPP zgłoszono 69 sygnałów dotyczących braku recepty refundowanej lub niewłaściwego poziomu refundacji.
- Refundacja zależy od wskazań refundacyjnych, a lekarz może wystawić receptę refundowaną tylko wtedy, gdy posiada potwierdzone wskazanie w dokumentacji pacjenta.
- Lekarz POZ może kontynuować leczenie specjalistyczne z refundacją, jeśli dysponuje odpowiednim zaświadczeniem; w przeciwnym razie recepta musi być pełnopłatna.
- Pacjenci powinni pytać o zasady refundacji, ponieważ uprawnienia różnią się w zależności od wieku, ciąży, niepełnosprawności i rodzaju terapii.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/rpp/sygnaly-do-rzecznika-praw-pacjenta-dotyczace-wystawiania-recept-z-refundacja
