Ministerstwo Zdrowia zaprezentowało projekt nowej listy leków refundowanych, która ma obowiązywać od 1 stycznia 2026 r. Konferencja odbyła się w siedzibie resortu przy ul. Miodowej w Warszawie. W wydarzeniu uczestniczyli wiceministra zdrowia Katarzyna Kacperczyk oraz Mateusz Oczkowski, zastępca dyrektora Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji. Spotkanie zostało poświęcone zarówno założeniom projektu listy na 2026 r., jak i podsumowaniu skali refundacji, z uwzględnieniem zmian, jakie zaszły w systemie w ostatnich latach.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie założenia zawiera projekt listy leków refundowanych obowiązującej od 1 stycznia 2026 r.
- Jak zmieniła się skala programów lekowych, refundacji aptecznej oraz terapii rzadkich w ostatnich dwóch latach.
- Jakie są kluczowe dane finansowe refundacji leków w Polsce.
- Które nowe terapie, w tym onkologiczne i nieonkologiczne, zostały ujęte w projekcie listy na 2026 r.
- Kiedy opublikowany pełny wykaz w Dzienniku Urzędowym MZ.
Pakiet farmaceutyczny i ocena sytuacji refundacyjnej
Wiceministra Katarzyna Kacperczyk rozpoczęła konferencję od omówienia Pakietu farmaceutycznego, wskazując jego zalety z perspektywy stabilności rynku i bezpieczeństwa dostępu do leków. Podkreśliła, że polityka lekowa i system refundacji nie znajdują się w zapaści, a dane finansowe i organizacyjne z ostatnich lat potwierdzają konsekwentny rozwój tego obszaru.
Po tym wystąpieniu głos zabrał Mateusz Oczkowski, który przedstawił szczegółowe dane liczbowe dotyczące programów lekowych, refundacji aptecznej oraz terapii rzadkich i ultrarzadkich.
Programy lekowe: rosnąca skala i koszty
Według zaprezentowanych informacji z programów lekowych korzystało obecnie około 310 tys. pacjentów. Wydatki na ten segment w poprzednim roku wyniosły 13 mld zł, a średni koszt leczenia jednego pacjenta w programie lekowym sięgał 42 tys. zł. W przypadku chorób rzadkich był on wyższy.
W ujęciu dwuletnim nakłady na programy lekowe wzrosły z 8 mld do 13 mld zł, co odzwierciedlało zarówno zwiększającą się liczbę pacjentów, jak i coraz większy udział terapii wysokokosztowych.
Leki apteczne: szeroki zasięg refundacji
W segmencie refundacji aptecznej co najmniej 23,5 mln Polaków skorzystało z niej przynajmniej raz. Wydatki wzrosły w ciągu dwóch lat z 11 mld do 15 mld zł. Liczba pacjentów nie rosła tak dynamicznie, jak w programach lekowych, ale istotnie zwiększył się koszt przypadający na jednego pacjenta – z 480 do 680 zł.
Mateusz Oczkowski zwrócił uwagę, że aż 8 mld zł z tej kwoty stanowiły wydatki na darmowe leki dla seniorów, kobiet w ciąży oraz dzieci do 18. roku życia, co miało znaczący wpływ na strukturę finansowania refundacji aptecznej.
Terapie rzadkie i ultrarzadkie jako największe obciążenie systemu
Osobną kategorię stanowiły terapie rzadkie i ultrarzadkie, określone jako największe obciążenie finansowe dla systemu refundacyjnego. Obejmowały one około 55 tys. pacjentów, a w ciągu dwóch lat ich liczba wzrosła o 10 tys. Średni koszt terapii w tej grupie wynosił ok. 93 tys. zł na pacjenta.
Kontynuacje refundacji i nowe odpowiedniki od 2026 r.
Wiceministra Kacperczyk przedstawiła kluczowe elementy projektu listy refundacyjnej, która ma wejść w życie od 1 stycznia 2026 r. Zapowiedziano kontynuację 585 refundacji, co zostało określone jako rekordowa liczba decyzji przedłużających finansowanie na kolejne lata. Wśród nich znalazły się:
- Nexviadyme (awalglukozydaza alfa) – choroba Pompego,
- Kadcyla (trastuzumabum emtansinum) – rak piersi,
- Spinraza (nusinersen) – rdzeniowy zanik mięśni (SMA),
- Venclyxto (venetoclaxum) – białaczka limfocytowa,
- Jakavi (ruxolitinibum) – nowotwory mieloproliferacyjne,
- Padcev (enfortumabum vedotini) – rak urotelialny,
- Givlaari (givosiranum) – ostra porfiria wątrobowa,
- Jinarc (tolvaptanum) – zwyrodnienie wielotorbielowate nerek,
- Epidyolex (cannabidiolum) – zespołem Lennoxa-Gastauta lub z zespołem Dravet,
- Epidyolex (cannabidiolum) – napady padaczkowe w przebiegu zespołu stwardnienia guzowatego.
Projekt obejmuje także refundację znacznej liczby pierwszych odpowiedników leków oryginalnych. Wskazano potrzebę zachowania równowagi pomiędzy wprowadzaniem generyków a odpowiedników biologicznych. Od 1 stycznia 2026 r. na liście ma się znaleźć 10 nowych odpowiedników, które obniżą koszty terapii i umożliwią objęcie refundacją większej liczby leków. Wśród nich wymieniono:
- midazolam – przedłużone, ostre napady drgawkowe u dorosłych
- bromek glikopironium – przewlekła obturacyjna choroba płuc
- lewodopa + karbidopa – choroba i zespół Parkinsona
- denosumab – osteoporoza
- adrenalina – reakcje anafilaktyczne
- trójtlenek arsenu – ostra białaczka promielocytowa
- omalizumab – ciężka postać astmy, przewlekła pokrzywka spontaniczna
- eltrombopag – leczenie dzieci i dorosłych chorych na pierwotną małopłytkowość immunologiczną
- denosumab – zapobieganie powikłaniom kostnym u dorosłych pacjentów z zaawansowanym procesem nowotworowym
- aflibercept – wysiękowe zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem, cukrzycowy obrzęk plamki żółtej
24 nowe terapie i wysoka innowacyjność
Projekt listy refundacyjnej przewiduje wprowadzenie 24 nowych terapii od 1 stycznia 2026 r. W tej grupie znalazło się 15 terapii nieonkologicznych oraz 9 terapii onkologicznych, z czego 8 dotyczy chorób rzadkich. Łącznie 17 z tych terapii ma być realizowanych w ramach programów lekowych. Jedna z nowych terapii została zakwalifikowana jako terapia o wysokim poziomie innowacyjności (TLI).
Terapie onkologiczne
- epkorytamab – leczenie od 3. linii dorosłych chorych na chłoniaka grudkowego – choroba rzadka
- brentuksymab vedotin – leczenie 1. linii dorosłych chorych na chłoniaka Hodgkina
- tislelizumab (3 terapie, w różnych liniach i skojarzeniach) – leczenie chorych na niedrobnokomórkowego raka płuc
- tislelizumab (3 terapie,w różnych liniach i skojarzeniach) – leczenie chorych z rakiem przełyku, gruczolakorakiem żołądka lub połączenia żołądkowo-przełykowego
- erybulina – leczenie dorosłych chorych na miejscowo zaawansowanego lub przerzutowego raka piersi
Terapie nieonkologiczne
- rysdyplam – rdzeniowy zanik mięśni – nowa postać, umożliwiająca wygodne dawkowanie – choroba rzadka
- wielosiarczan sodowy pentozanu – leczenie zespołu bolesnego pęcherza
- iptakopan – leczenie dorosłych pacjentów chorych na nocną napadową hemoglobinurię
- rADAMTS13 (lek Adzynma finansowany w ramach Funduszu Medycznego – TLI) – pierwsza enzymatyczna terapia zastępcza dla dzieci i dorosłych z wrodzoną zakrzepową plamicą małopłytkową – choroba rzadka
- berotralstat – druga terapia profilaktyczna stosowana u chorych z nawracającymi napadami dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego – choroba rzadka
- bimekizumab – leczenie dorosłych chorych na ropne zapalenie apokrynowych gruczołów potowych
- deksametazon – leczenie obrzęku plamki związanego z zakrzepami żył siatkówki
- sotatercept – terapia o nowym mechanizmie działania stosowana w leczeniu tętniczego nadciśnienia płucnego u pacjentów w klasie czynnościowej III
Terapie apteczne
- emplastri polyurethanum spumatum – nowy rodzaj opatrunku finansowany w leczeniu przewlekłych owrzodzeń
- beklometazon + formoterol + glikopironium – leczenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc oraz astmy – lek trójskładnikowy w postaci proszku do inhalacji
- ramipril + indapamid – kolejny produkt złożony możliwy do zastosowania w leczeniu nadciśnienia tętniczego u dorosłych pacjentów
- tikagrelor (2 terapie prewencyjne) – profilaktyka zdarzeń sercowo naczyniowych w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym i pacjentów z zawałem serca w wywiadzie
- dieta eliminacyjna PKU GMPro Mix In – nowa finansowana dieta eliminacyjna w fenyloketonurii
Wykaz od 1 stycznia 2026 roku opublikowany w Dzienniku Urzędowym MZ
18 grudnia br. Dzienniku Urzędowym Ministra Zdrowia opublikowano Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 18 grudnia 2025 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Dokument określa aktualny wykaz produktów objętych refundacją w ramach systemu ochrony zdrowia i stanowi podstawę do stosowania nowych zasad finansowania terapii, żywienia medycznego oraz wyrobów medycznych w praktyce klinicznej i aptecznej.
Wykaz obowiązujący od 1 stycznia 2026 r. dostępny jest pod linkiem: https://dziennikmz.mz.gov.pl/DUM_MZ/2025/100/akt.pdf
Główne wnioski
- Projekt listy refundacyjnej na 2026 r. obejmuje 24 nowe terapie, w tym 15 nieonkologicznych i 9 onkologicznych, z czego 8 dotyczy chorób rzadkich.
- Programy lekowe objęły ok. 310 tys. pacjentów, a wydatki wzrosły w dwa lata z 8 mld do 13 mld zł, przy średnim koszcie 42 tys. zł na pacjenta.
- Refundacja apteczna objęła co najmniej 23,5 mln osób, a aż 8 mld zł wydatków stanowiły darmowe leki dla seniorów, kobiet w ciąży i dzieci do 18. roku życia.
- Rekordowa liczba 585 kontynuacji refundacji oraz nowe odpowiedniki leków mają obniżyć koszty terapii i zwiększyć dostęp pacjentów do leczenia od 2026 r.
- 18 grudnia 2025 r. w Dzienniku Urzędowym MZ opublikowano obwieszczenie.
