Nowelizacja Kodeksu pracy podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego to jedna z najbardziej rewolucyjnych zmian w polskim systemie zatrudnienia od lat. Po raz pierwszy do stażu pracy będą wliczane nie tylko lata przepracowane na umowie o pracę, ale również okresy działalności gospodarczej, umów cywilnoprawnych czy pracy za granicą. To przełom dla niemal 2 milionów Polaków i wyraźny sygnał, że państwo zaczyna traktować różne formy zatrudnienia na równi.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie formy zatrudnienia będą teraz wliczane do stażu pracy.
- Kiedy nowe przepisy zaczną obowiązywać w sektorze publicznym i prywatnym.
- Jak udokumentować wcześniejsze okresy aktywności zawodowej.
- Dlaczego ta zmiana wpłynie na urlopy, dodatki i awanse zawodowe.
Na czym polega nowelizacja Kodeksu pracy?
Dotychczas staż pracy był liczony wyłącznie na podstawie umowy o pracę. Oznaczało to, że miliony osób pracujących na zleceniach, prowadzących jednoosobowe firmy lub współpracujących z przedsiębiorcami nie mogły wliczyć tych lat do stażu, mimo że realnie wykonywały pracę. Nowelizacja podpisana 15 października 2025 roku przez prezydenta Nawrockiego całkowicie zmienia tę sytuację.
Do stażu pracy będą teraz wliczane również:
- okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej,
- czas zawieszenia działalności w celu opieki nad dzieckiem,
- okresy współpracy z osobą prowadzącą działalność gospodarczą,
- wykonywanie umów-zleceń, umów o świadczenie usług i agencyjnych,
- praca jako osoba współpracująca,
- członkostwo w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych lub spółdzielniach kółek rolniczych,
- udokumentowana praca zarobkowa za granicą (inna niż zatrudnienie na etacie),
- okresy służby w Straży Marszałkowskiej i Służbie Celno-Skarbowej.
Jak zaznaczyła Kancelaria Prezydenta, nowe przepisy „w dużej mierze zlikwidują nierówności w traktowaniu pracowników ze względu na rodzaj wcześniej podejmowanej przez nich aktywności zawodowej”.
Jak potwierdzić dodatkowe okresy stażowe?
Wprowadzenie nowych zasad wymaga także ustandaryzowania sposobów potwierdzania tych okresów. Większość przypadków ma być dokumentowana zaświadczeniami z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W sytuacjach, w których dane nie są zgłaszane do ZUS (np. niektóre formy pracy za granicą), konieczne będzie dostarczenie innych dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy lub działalności.
Co istotne, nowelizacja ma charakter retroaktywny – oznacza to, że wliczane będą także okresy aktywności zawodowej sprzed wejścia w życie ustawy. Warunek? Ich właściwe udokumentowanie w ciągu 24 miesięcy od momentu, gdy przepisy zaczną obowiązywać.
Od kiedy nowe zasady wejdą w życie?
Nowelizacja została zaplanowana do wdrożenia w dwóch etapach:
- dla sektora publicznego – od 1 stycznia 2026 r.,
- dla sektora prywatnego – od pierwszego dnia miesiąca po upływie sześciu miesięcy od daty ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.
Ten rozdział ma umożliwić stopniowe dostosowanie systemów kadrowych i płacowych do nowych zasad, a także dać czas na zebranie dokumentów potwierdzających wcześniejsze okresy aktywności zawodowej.
Dlaczego to tak ważna zmiana?
Staż pracy w Polsce wpływa bezpośrednio na szereg uprawnień pracowniczych – od długości urlopu wypoczynkowego, przez prawo do dodatków stażowych, aż po dostęp do nagród jubileuszowych czy odpraw. W wielu rekrutacjach staż decyduje również o spełnieniu wymagań formalnych do objęcia danego stanowiska.
Dotychczas praca na zleceniu lub działalności gospodarczej, często wykonywana nie z wyboru, lecz z konieczności, nie liczyła się do stażu. Nowe przepisy mają zlikwidować tę niesprawiedliwość – mówiła jeszcze w czerwcu minister pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.
Według szacunków Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zmiana może objąć blisko 1,9 miliona osób – to niemal jedna piąta wszystkich aktywnych zawodowo Polaków.
Co zyska pracownik?
Dzięki zmianom wiele osób zyska szansę na szybsze uzyskanie:
- 26 dni urlopu (po 10 latach stażu),
- dodatków za staż pracy,
- nagród jubileuszowych i odpraw,
- dostępu do stanowisk wymagających doświadczenia zawodowego,
- lepszego wynagrodzenia w instytucjach publicznych (gdzie staż wpływa na widełki płacowe).
Zmiany są nie tylko sprawiedliwe, ale mają też realny wpływ na jakość życia i bezpieczeństwo zawodowe tysięcy osób.
Główne wnioski
- Nowelizacja Kodeksu pracy wprowadza rewolucję w sposobie liczenia stażu – obejmuje także umowy cywilnoprawne i działalność gospodarczą.
- Przepisy wejdą w życie dwustopniowo: od 2026 r. w sektorze publicznym i pół roku po ogłoszeniu ustawy w sektorze prywatnym.
- Zmiany mają charakter retroaktywny – do stażu można doliczyć wcześniejsze okresy aktywności, jeśli zostaną udokumentowane w ciągu 24 miesięcy.
- Około 1,9 mln Polaków zyska dostęp do uprawnień pracowniczych, takich jak dłuższy urlop, dodatki stażowe czy nagrody jubileuszowe.
Źródło:
- opracowanie własne, Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Radio Zet
