Depresja jest jedną z najczęstszych chorób psychicznych na świecie, dotykającą miliony ludzi niezależnie od wieku, płci czy pochodzenia. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), cierpi na nią 3,8% populacji, co przekłada się na niemal 280 milionów osób. Chociaż na rozwój depresji wpływają różnorodne czynniki, takie jak wydarzenia życiowe, stres czy stan zdrowia fizycznego, naukowcy coraz częściej podkreślają istotną rolę genetyki w jej powstawaniu. Międzynarodowy zespół badaczy zidentyfikował niedawno ponad 300 genetycznych czynników ryzyka depresji, co może przyczynić się do lepszego zrozumienia tej choroby i opracowania nowych metod jej leczenia.
Depresja – globalny problem zdrowia psychicznego
Depresja to poważna choroba, która ma wpływ na funkcjonowanie milionów osób na całym świecie. Wśród czynników zwiększających ryzyko jej rozwoju wymienia się stres, traumatyczne doświadczenia czy choroby przewlekłe. Jednak równie istotny jest komponent genetyczny, który stanowi klucz do zrozumienia mechanizmów leżących u podstaw depresji.
Przełomowe badania nad genetyką depresji
Międzynarodowy zespół naukowców, kierowany przez prof. Andrew McIntosha z Centrum Klinicznych Nauk o Mózgu Uniwersytetu w Edynburgu, przeanalizował dane genetyczne ponad 5 mln osób z 29 krajów. Co istotne, 25% badanych pochodziło spoza Europy, reprezentując różnorodne grupy etniczne, takie jak osoby afrykańskie, wschodnioazjatyckie, latynoskie i południowoazjatyckie.
Wyniki badania, opublikowane w prestiżowym czasopiśmie „Cell”, wskazują na obecność 308 genów i 697 wariantów genetycznych powiązanych z depresją. Wśród nich aż 100 różnic genetycznych zostało zidentyfikowanych po raz pierwszy. Odkrycia te są szczególnie istotne, ponieważ wiążą te geny z obszarami mózgu kontrolującymi emocje, co potwierdza ich znaczenie w powstawaniu choroby.
Znaczenie odkrycia – jak geny wpływają na ryzyko depresji?
Chociaż pojedynczy genetyczny czynnik ma niewielki wpływ na rozwój depresji, naukowcy podkreślają, że skumulowane działanie wielu wariantów w DNA może znacząco zwiększyć ryzyko choroby. To odkrycie może zmienić podejście do przewidywania ryzyka depresji i opracowywania nowych strategii terapeutycznych, które będą skuteczne niezależnie od pochodzenia etnicznego pacjenta.
- Zobacz również: Eksperci przekonują: ryzyko zabiegu ablacji u dzieci o masie powyżej 25-30 kg jest porównywalne do tego u dorosłych
Nowe możliwości leczenia depresji
Badacze przeanalizowali ponad 1600 istniejących leków, aby sprawdzić ich potencjalny wpływ na zidentyfikowane geny. Oprócz klasycznych leków przeciwdepresyjnych, takich jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wyniki badań wskazały na skuteczność Pregabaliny (stosowanej w leczeniu przewlekłego bólu) i Modafinilu (stosowanego w narkolepsji). Chociaż odkrycia te są obiecujące, naukowcy zaznaczają, że konieczne są dalsze badania kliniczne, aby potwierdzić ich skuteczność w leczeniu depresji.
Przyszłość badań nad depresją
Prof. Andrew McIntosh zaznacza, że:
Nadal istnieją ogromne luki w naszej wiedzy na temat depresji klinicznej, które ograniczają możliwości poprawy wyników u osób dotkniętych tą chorobą.
Jak zauważa, większe i bardziej reprezentatywne badania są niezbędne, aby opracować nowe terapie i strategie zapobiegania. Zwiększenie różnorodności uczestników badań genetycznych ma kluczowe znaczenie dla stworzenia uniwersalnych metod leczenia, które będą skuteczne dla wszystkich grup etnicznych.
Pełna publikacja dostępna jest: https://www.cell.com/cell/fulltext/S0092-8674(24)01415-6
Źródło:
- termedia.pl
