Ministerstwo Zdrowia pracuje nad nowym modelem, który pozwoli przenieść wybrane terapie z programów lekowych do aptek ogólnodostępnych. Podczas prekonsultacji projektu ustawy o receptach, które odbyły się 13 sierpnia, resort przedstawił zmodyfikowane założenia tzw. czwartej kategorii refundacyjnej. Rozwiązanie ma objąć przede wszystkim leki generyczne i biologiczne, a także wybrane leki małocząsteczkowe. Pacjent będzie mógł otrzymać lek bezpłatnie do wysokości limitu finansowania, natomiast wybór droższego produktu może wiązać się z dopłatą.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie leki z programów lekowych mogą trafić do aptek ogólnodostępnych.
- Na jakich zasadach pacjenci mają otrzymywać te leki bezpłatnie.
- Jakie dodatkowe warunki preskrypcji i wydawania leków może określić Ministerstwo Zdrowia.
- Kiedy można spodziewać się zmienionej wersji projektu.
Czwarta kategoria refundacyjna wraca w zmienionej formule
13 sierpnia w Ministerstwie Zdrowia odbyło się spotkanie z przedstawicielami strony społecznej w ramach prekonsultacji ustawy o receptach i niektórych innych ustaw. Jednym z istotnych tematów były zasady udostępniania w aptekach ogólnodostępnych części leków stosowanych obecnie w programach lekowych.
Rozwiązanie określane jako czwarta kategoria refundacyjna było już elementem wcześniejszej wersji projektu. Po zgłoszonych uwagach resort zmienił jednak jego założenia. W materiałach z wcześniejszego etapu prac wskazywano nawet na odstąpienie od tej koncepcji. Teraz MZ wraca do niej w zmodyfikowanej formule.
Według założeń przedstawionych podczas spotkania możliwość wydawania leków w aptekach ma dotyczyć przede wszystkim leków generycznych i biologicznych. Rozwiązanie może objąć również wybrane leki małocząsteczkowe.
Nie oznacza to jednak automatycznego przenoszenia całych programów lekowych do aptek.
Lek może trafić do apteki tylko w określonym wskazaniu
Ministerstwo Zdrowia zakłada, że zmiana kategorii dostępności będzie mogła dotyczyć konkretnego wskazania klinicznego. Jeżeli więc ten sam lek jest stosowany w kilku programach lekowych lub różnych wskazaniach, wydawanie go w aptece może zostać dopuszczone tylko dla części pacjentów.
Proces ma być możliwy do przeprowadzenia etapami. Jednocześnie resort nie planuje zmiany definicji programu lekowego. Nie są również przewidywane przetargi na leki przeznaczone do wydawania przez apteki.
Obecny model opiera się na wydawaniu leków programowych przez placówki realizujące dany program. Pacjenci zakwalifikowani do takiego leczenia nie ponoszą kosztów terapii. Przeniesienie części produktów do aptek zmieni zatem nie tylko miejsce ich odbioru, ale wymaga również odrębnego uregulowania zasad refundacji.
Leki w aptece nie zawsze będą całkowicie bezpłatne
Jedną z kluczowych kwestii jest odpłatność pacjenta. Obecnie lek stosowany w programie lekowym jest dla osoby zakwalifikowanej do programu bezpłatny.
Po przeniesieniu produktu do refundacji aptecznej zasada ta ma zostać zachowana do wysokości limitu finansowania. Jeśli cena wybranego leku będzie wyższa od ustalonego limitu, pacjent może dopłacić różnicę.
Ma to szczególne znaczenie w przypadku leków biologicznych, dla których na rynku dostępnych jest kilka produktów zawierających tę samą substancję czynną. Mechanizm limitowy może sprawić, że bez dopłaty dostępny będzie produkt mieszczący się w limicie, natomiast pozostanie przy droższym leku będzie wymagało udziału pacjenta w kosztach.
MZ może określić dodatkowe warunki wydawania leków
Samo przeniesienie produktu do apteki nie musi oznaczać, że będzie mógł być przepisywany i wydawany na takich samych zasadach jak pozostałe leki refundowane.
Ministerstwo Zdrowia chce zachować możliwość określania w obwieszczeniu refundacyjnym dodatkowych warunków stosowania poszczególnych terapii. Mogą one obejmować m.in. czas leczenia, maksymalną liczbę opakowań, kryteria kontynuowania terapii oraz specjalizację lekarza uprawnionego do wystawienia pierwszej lub kolejnych recept.
W takim modelu przykładowo lek stosowany w chorobie neurologicznej mógłby wymagać preskrypcji przez neurologa. Szczegółowe wymagania byłyby uzależnione od konkretnego leku i wskazania.
Ustawa o receptach ma również uporządkować zasady farmakoterapii
Czwarta kategoria refundacyjna jest jednym z elementów szerszego projektu. Ministerstwo Zdrowia deklaruje, że przygotowywane przepisy mają ułatwić pacjentom korzystanie z farmakoterapii, a zarazem ograniczyć ryzyko związane z nadmiernym gromadzeniem leków.
– Zależy nam, żeby pacjent w systemie farmakoterapii poruszał się w sposób łatwy, ale też bezpieczny. Nowe rozwiązania sprawią, że system będzie bardziej przejrzysty i prostszy. Muszą one sprawdzać się w praktyce i wspierać zarówno pacjentów, jak i lekarzy oraz farmaceutów. Dobre prawo powstaje w dialogu. Dlatego dokładnie analizujemy zgłaszane uwagi – powiedziała wiceministra zdrowia Katarzyna Kacperczyk.
Resort chce również szerzej wykorzystać rozwiązania cyfrowe do bieżącego monitorowania farmakoterapii oraz uporządkować regulacje dotyczące recept, które obecnie znajdują się w różnych ustawach i rozporządzeniach. Projekt przewiduje m.in. rozwój mechanizmów informatycznych związanych z wystawianiem i walidacją recept. W dotychczasowych założeniach walidacja przez System Informacji Medycznej ma obejmować m.in. zgodność odpłatności z wykazami refundacyjnymi oraz ustawowe limity ilości przepisywanych produktów.
Jednym z celów zmian jest również ograniczenie sytuacji, w których pacjenci otrzymują większe ilości leków niż rzeczywiście wykorzystują, a niewykorzystane produkty trafiają później do utylizacji. MZ wskazuje tu zarówno na bezpieczeństwo farmakoterapii, jak i wydatki publiczne, które mogłyby zostać przeznaczone na finansowanie innych terapii.
Zmieniony projekt mamy poznać we wrześniu
Szczegółowy kształt przepisów nie jest jeszcze przesądzony. Trwające prekonsultacje mają pozwolić Ministerstwu Zdrowia na uwzględnienie uwag zgłaszanych przez uczestników rynku i środowiska medyczne.
Zmieniona wersja projektu ustawy o receptach i niektórych innych ustaw ma zostać przedstawiona prawdopodobnie na początku września. Dopiero opublikowanie projektu pokaże pełny zakres leków, które będą mogły przejść z programów lekowych do nowego modelu refundacji aptecznej, oraz szczegółowe zasady ich przepisywania, wydawania i finansowania.
Główne wnioski
- Ministerstwo Zdrowia pracuje nad przeniesieniem wybranych leków z programów lekowych do aptek ogólnodostępnych.
- Nowy model ma objąć przede wszystkim leki generyczne i biologiczne oraz wybrane leki małocząsteczkowe.
- Pacjent ma otrzymać lek bezpłatnie do wysokości limitu finansowania, natomiast powyżej limitu może pojawić się dopłata.
- MZ będzie mogło określić dodatkowe warunki stosowania leku, m.in. liczbę opakowań, czas terapii, specjalizację lekarza i kryteria kontynuacji leczenia.
Źródło:
- MZ
