Polscy naukowcy uzyskali ważne wyniki dotyczące metabolizmu RNA świdrowców – pierwotniaków odpowiedzialnych za groźne choroby, takie jak śpiączka afrykańska i leiszmanioza. Odkrycie, które opublikowano w prestiżowym czasopiśmie „Nature Communications”, otwiera nowe możliwości w projektowaniu skutecznych terapii zwalczających te choroby. Dzięki zastosowaniu nowoczesnych technik, takich jak mikroskopia krioelektronowa, zespół badawczy zidentyfikował unikatowe mechanizmy molekularne, które mogą stanowić cel dla nowych strategii terapeutycznych.
Świdrowce – zagrożenie dla ludzi i zwierząt
Świdrowce (Trypanosoma) to rodzina pierwotniaków wywołujących poważne choroby u ludzi i zwierząt hodowlanych. Przykładowe schorzenia to:
- Śpiączka afrykańska – choroba przenoszona przez muchy tse-tse, prowadząca do śmiertelnych zaburzeń neurologicznych.
- Leiszmanioza – infekcja skóry, błon śluzowych lub narządów wewnętrznych, przenoszona przez muchówki piaskowe.
Unikalną cechą tych organizmów jest struktura końca 5’ mRNA, zwana kapem-4, która stabilizuje RNA i odgrywa kluczową rolę w metabolizmie tych pierwotniaków.
Przełomowe badania polskich naukowców
Badania nad metabolizmem RNA świdrowców zostały przeprowadzone przez naukowców z Centrum Nowych Technologii oraz Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego we współpracy z zespołami dr med. Evy Kovalinski z Grenoble (Francja) i prof. Ronalda Micury z Innsbrucku (Austria).
Oto kluczowe etapy badań:
- Otrzymanie struktury końca 5’ mRNA i składników białkowych kompleksu CBC (Cap Binding Complex) – kompleksu odpowiedzialnego za stabilizację RNA.
- Zastosowanie mikroskopii krioelektronowej – dzięki niej przedstawiono przestrzenną strukturę makromolekularnego kompleksu z fragmentem RNA i trzema białkami na poziomie atomowym.
- Analiza interakcji między elementami kompleksu CBC – wykazano unikalny mechanizm działania tych interakcji, charakterystyczny dla świdrowców.
Możliwości terapeutyczne wynikające z badań
Jak wyjaśnił prof. Jacek Jemielity, współautor artykułu i dyrektor Centrum Nowych Technologii UW, wyniki badań wskazują na wyjątkowy mechanizm stabilizacji RNA u świdrowców:
Badania wskazują na unikatowy mechanizm tego procesu dla świdrowców, co może stanowić podstawy molekularne dla selektywnego zaburzania tego mechanizmu w organizmie gospodarza, np. człowieka
Odkrycie to otwiera drzwi do projektowania nowych terapii, które:
- celują w specyficzne procesy molekularne świdrowców,
- minimalizują wpływ na komórki gospodarza,
- mogą ograniczyć rozwój oporności na leki.
- Zobacz również: Grant ERC Proof of Concept dla dr Kingi Kamieniarz-Gduli: nowe metody w walce z rakiem
Znaczenie współpracy międzynarodowej
Badania te były możliwe dzięki międzynarodowej współpracy, która połączyła polskie zespoły naukowe z ekspertami z Francji i Austrii. Wspólne działania umożliwiły zastosowanie nowoczesnych metod badawczych i dostęp do światowej klasy infrastruktury laboratoryjnej.
Więcej informacji na ten tema znajdziesz w materiale źródłowym
Źródło:
- PAP
