Główny Urząd Statystyczny poinformował, że w 2024 r. trwanie życia w zdrowiu ponownie wzrosło – do 61,62 roku u mężczyzn i 65,32 roku u kobiet. To odpowiednio +0,3 roku i +0,7 roku w porównaniu z 2023 r. Najnowsze dane pokazują także wyraźne różnice regionalne, sięgające nawet 3,4 roku u mężczyzn i 2,8 roku u kobiet.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak zmieniło się trwanie życia w zdrowiu w Polsce w 2024 r. i o ile wzrosło dla kobiet oraz mężczyzn.
- Które województwa wypadają najlepiej i najgorzej pod względem lat życia bez niepełnosprawności.
- Jak wygląda różnica między HLY a przeciętnym trwaniem życia.
Czym jest trwanie życia w zdrowiu?
HLY to wskaźnik syntetyczny, który łączy dane z tablic trwania życia z informacjami o ograniczeniach sprawności, zbieranymi w ramach Europejskiego Badania Warunków Życia Ludności (EU-SILC). Jego wartość określa, ile lat przeciętnie może przeżyć bez niepełnosprawności osoba w danym wieku, przy założeniu braku zmian w umieralności i stanie zdrowia populacji. To narzędzie szczególnie istotne dla oceny jakości lat życia, nie tylko ich liczby.
Wyniki za 2024 r.: wyraźna poprawa w obu płciach
W 2024 r. oczekiwane trwanie życia w zdrowiu dla mężczyzn wyniosło 61,62 roku, co oznacza wzrost o 0,3 roku względem 2023 r. W przypadku kobiet wartość ta osiągnęła 65,32 roku – to poprawa o 0,7 roku. Nadal utrzymuje się przewaga kobiet, jednak różnica między płciami w HLY w momencie urodzenia wyniosła 3,7 roku i jest wyraźnie mniejsza niż przy analizie samego przeciętnego trwania życia, gdzie różnica to 7,3 roku.
Dodatkowo dane wskazują, że mężczyźni – mimo krótszego życia ogółem – spędzają w zdrowiu większą część swoich lat. W 2024 r. wskaźnik HLY stanowił 82,2% całego oczekiwanego trwania życia u mężczyzn i 79,4% u kobiet.
Zróżnicowanie regionalne: nawet ponad 3 lata różnicy
Wyniki prezentowane w przekroju województw pokazują wyraźne zróżnicowanie geograficzne.
Dla mężczyzn różnica między województwami o najniższych i najwyższych wartościach HLY wyniosła 3,4 roku. Najlepsze wyniki osiągnęły regiony: wielkopolskie (63,50 roku), lubuskie (63,12 roku) oraz zachodniopomorskie (63,11 roku). Najniższe – lubelskie (60,10 roku), podlaskie (60,50 roku) i łódzkie (60,52 roku).
W przypadku kobiet rozpiętość była nieco mniejsza i wyniosła 2,8 roku. Najwyższe wartości odnotowano w województwach: wielkopolskim (66,36 roku), lubuskim (66,21 roku) i zachodniopomorskim (66,19 roku). Najniższe – w lubelskim (63,57 roku), łódzkim (63,62 roku) i podlaskim (63,93 roku).
Wyraźnie rysuje się przewaga województw zachodnich i północno-zachodnich, gdzie HLY jest wyższe niż średnia krajowa. Regiony wschodnie prezentują niższe wartości, niezależnie od płci.
Przewidywana liczba lat życia w zdrowiu od chwili urodzenia (HLY0) oraz udział tych lat w całkowitym trwaniu życia (HLY0/e0) w 2024 r.
| Województwo | Mężczyźni | Kobiety | ||
|---|---|---|---|---|
| HLY (lata) | % życia w zdrowiu | HLY (lata) | % życia w zdrowiu | |
| Polska | 61,62 | 82,2 | 65,32 | 79,4 |
| Dolnośląskie | 61,99 | 83,3 | 65,59 | 80,0 |
| Kujawsko-pomorskie | 61,50 | 82,6 | 65,21 | 79,5 |
| Lubelskie | 60,10 | 80,5 | 63,57 | 76,7 |
| Lubuskie | 63,12 | 85,0 | 66,21 | 81,0 |
| Łódzkie | 60,52 | 82,2 | 63,62 | 78,1 |
| Małopolskie | 62,19 | 81,6 | 65,39 | 78,5 |
| Mazowieckie | 62,29 | 82,7 | 65,89 | 79,9 |
| Opolskie | 62,48 | 83,0 | 65,92 | 80,0 |
| Podkarpackie | 60,76 | 80,0 | 64,01 | 76,4 |
| Podlaskie | 60,50 | 80,2 | 63,93 | 76,4 |
| Pomorskie | 61,97 | 82,2 | 65,27 | 79,4 |
| Śląskie | 61,35 | 82,2 | 64,60 | 79,3 |
| Świętokrzyskie | 60,89 | 81,9 | 64,02 | 77,6 |
| Warmińsko-mazurskie | 61,36 | 82,6 | 65,05 | 79,5 |
| Wielkopolskie | 63,50 | 84,8 | 66,36 | 80,9 |
| Zachodniopomorskie | 63,11 | 84,9 | 66,19 | 81,0 |
Tabela na podstawie danych GUS.
Wzrost HLY we wszystkich województwach dla mężczyzn
W porównaniu z 2023 r. wskaźnik trwania życia w zdrowiu dla mężczyzn wzrósł we wszystkich województwach, szczególnie w podlaskim (+1,1 roku), lubelskim (+0,8 roku) i podkarpackim (+0,7 roku).
U kobiet poprawa wystąpiła niemal we wszystkich regionach – wyjątkiem były województwa dolnośląskie i opolskie, gdzie zanotowano niewielki spadek wynoszący około 0,1 roku. Natomiast najwyższe wzrosty miały miejsce w podlaskim i kujawsko-pomorskim (+0,9 roku) oraz podkarpackim i mazowieckim (+0,8 roku).
Główne wnioski
- W 2024 r. trwanie życia w zdrowiu wzrosło do 61,62 roku u mężczyzn i 65,32 roku u kobiet, co oznacza odpowiednio +0,3 oraz +0,7 roku względem 2023 r.
- Różnica między płciami w HLY0 wyniosła 3,7 roku, podczas gdy w przeciętnym trwaniu życia sięga 7,3 roku, co potwierdza większy udział lat bez niepełnosprawności u mężczyzn.
- Najwyższe wartości HLY0 odnotowano w województwach wielkopolskim, lubuskim i zachodniopomorskim, a najniższe w lubelskim, podlaskim i łódzkim.
- Wzrost HLY pojawił się we wszystkich województwach u mężczyzn, a u kobiet w większości regionów; największe przyrosty dotyczyły podlaskiego, lubelskiego, kujawsko-pomorskiego i podkarpackiego.
Źródło:
- https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/trwanie-zycia/trwanie-zycia-w-zdrowiu-w-2024-r-,5,5.html
