Plastikowe torebki herbaty mogą być istotnym źródłem mikroplastiku oraz substancji chemicznych przenikających do naparu. Naukowcy z Turcji wykazali, że podczas parzenia jednej torebki w gorącej wodzie uwalnia się od 555 do 2498 cząsteczek mikroplastiku. W próbkach wykryto również bisfenol A (BPA) i estry ftalanowe. Wyniki badania opublikowanego 13 października 2026 r. w czasopiśmie „npj Science of Food” wskazują, że materiał, z którego wykonano torebkę, może znacząco wpływać na poziom zanieczyszczeń w herbacie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Ile cząsteczek mikroplastiku może uwalniać plastikowa torebka herbaty podczas parzenia w gorącej wodzie.
- Jak różni się zawartość mikroplastiku w herbacie pakowanej w plastikowe torebki i herbacie liściastej.
- Dlaczego w naparach wykryto bisfenol A (BPA) i ftalany oraz jakie mogą mieć znaczenie dla zdrowia.
- Jak ograniczyć narażenie na mikroplastik i substancje chemiczne podczas codziennego picia herbaty.
Nawet 2498 cząsteczek mikroplastiku w jednej filiżance herbaty
Badanie przeprowadzili Necla Pehlivan i Kenan Gedik z Uniwersytetu Recepa Tayyipa Erdoğana w Turcji. Naukowcy analizowali uwalnianie mikroplastiku oraz migrację substancji chemicznych z plastikowych torebek herbaty. Do eksperymentu wykorzystano produkty czterech marek herbaty w plastikowych torebkach oraz 14 marek herbaty liściastej. Torebki zanurzano w wodzie o temperaturze 95°C przez trzy minuty, odtwarzając typowe warunki przygotowywania naparu.
Wyniki wykazały, że plastikowe torebki uwalniały średnio od 555 do 2498 cząsteczek mikroplastiku na filiżankę, zależnie od badanego produktu. Co istotne, zastosowane metody pozwalały identyfikować cząsteczki większe niż 100 mikrometrów. Oznacza to, że mniejsze fragmenty plastiku nie zostały uwzględnione w tych wynikach.
Herbata liściasta zawierała znacznie mniej mikroplastiku
Naukowcy przeanalizowali również zanieczyszczenia obecne w herbacie sprzedawanej luzem. W suchych liściach stwierdzono od 146 do 1178 cząsteczek mikroplastiku na kilogram, co odpowiada około 0,3–2,4 cząsteczki na dwugramową porcję herbaty.
Warto jednak podkreślić, że liście analizowano bezpośrednio, bez przeprowadzania analogicznego eksperymentu parzenia. Dlatego wyników nie można traktować jako bezpośredniego porównania stężenia mikroplastiku w dwóch gotowych naparach. Analiza składu cząstek wykazała ponadto istotne różnice. W przypadku plastikowych torebek dominowały włókna poliamidowe, natomiast w herbacie liściastej wykrywano mieszaninę polietylenu, polipropylenu, politereftalanu etylenu i poliamidu.
Sugeruje to, że plastikowa torebka stanowi dodatkowe źródło mikroplastiku, podczas gdy zanieczyszczenia liści mogą pochodzić z uprawy, transportu i przetwarzania surowca.
Bisfenol A i ftalany również przenikają do herbaty
Oprócz mikroplastiku badacze wykryli w naparach z plastikowych torebek bisfenol A (BPA) oraz estry ftalanowe, czyli substancje związane z produkcją i stosowaniem tworzyw sztucznych. Związki te budzą zainteresowanie toksykologów ze względu na możliwość oddziaływania na gospodarkę hormonalną organizmu.
Szczególną uwagę zwróciły wyniki dotyczące BPA. Według obliczeń autorów szacowane narażenie na bisfenol A z herbaty w plastikowych torebkach odpowiadało od 4,55% do 21,70% tolerowanego dziennego pobrania (TDI) przyjętego przez Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA). Jest to istotne, ponieważ konsumenci mogą być narażeni na BPA również z innych źródeł środowiskowych i żywnościowych.
Czy mikroplastik z herbaty jest niebezpieczny dla zdrowia?
Badanie nie oceniało bezpośrednio skutków zdrowotnych spożywania herbaty przygotowanej w plastikowych torebkach. Naukowcy zastosowali natomiast modele toksykologiczne pozwalające oszacować potencjalne zagrożenie. Obliczone wartości zbiorczego wskaźnika zagrożenia (Hazard Index) pozostawały poniżej 1, co w przyjętym modelu nie wskazywało na przekroczenie poziomu uznawanego za niepokojący.
Nie oznacza to jednak, że długotrwałe narażenie na mikroplastik jest całkowicie bezpieczne. Wpływ przewlekłego spożywania drobnych cząstek tworzyw sztucznych na zdrowie człowieka nadal wymaga badań, szczególnie w odniesieniu do nanoplastiku i kumulacji różnych źródeł ekspozycji.
Jak ograniczyć mikroplastik podczas parzenia herbaty?
Autorzy badania wskazują, że jednym ze sposobów ograniczania narażenia jest wybieranie herbaty liściastej zamiast produktów pakowanych w plastikowe siateczki. W praktyce warto również zwracać uwagę na materiał torebek, ponieważ nie wszystkie są wykonane z tworzyw sztucznych. Alternatywą może być przygotowywanie naparu w ceramicznym lub metalowym zaparzaczu.
Jednocześnie naukowcy podkreślają potrzebę dalszych analiz dotyczących migracji zanieczyszczeń z materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością.
Główne wnioski
- Plastikowe torebki herbaty uwalniały od 555 do 2498 cząsteczek mikroplastiku na filiżankę. Naukowcy z Turcji uzyskali takie wyniki podczas parzenia herbaty przez 3 minuty w wodzie o temperaturze 95°C.
- Herbata liściasta zawierała znacznie mniej mikroplastiku. W dwugramowej porcji suchych liści wykrywano równowartość 0,3–2,4 cząsteczki. Wyniki nie są jednak bezpośrednio porównywalne, ponieważ liści nie poddano analogicznemu procesowi parzenia.
- W naparach wykryto również bisfenol A (BPA) i estry ftalanowe. Według obliczeń badaczy narażenie na BPA odpowiadało od 4,55% do 21,70% tolerowanego dziennego pobrania określonego przez EFSA.
- Wpływ mikroplastiku z herbaty na zdrowie wymaga dalszych badań. Wyniki opublikowane w „npj Science of Food” wskazują, że wybieranie herbaty liściastej i unikanie plastikowych torebek może ograniczać narażenie na zanieczyszczenia.
Źródło:
- https://www.nature.com/articles/s41538-026-01175-x
