Trzy największe centrale związkowe – Forum Związków Zawodowych, NSZZ „Solidarność” i OPZZ – skierowały do Prezydenta Karola Nawrockiego wspólne stanowisko w sprawie ustawy z 5 sierpnia o zmianie przepisów dotyczących świadczeń zdrowotnych i działalności leczniczej. Dokument, przesłany 8 sierpnia przez Marszałka Sejmu, oczekuje na decyzję Prezydenta, który ma 21 dni na jego rozpatrzenie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zastrzeżenia do ustawy o szpitalach zgłosiły trzy centrale związkowe.
- Dlaczego związki ostrzegają przed pogorszeniem dostępu pacjentów do świadczeń zdrowotnych.
- Jakie ryzyka dla pracowników ochrony zdrowia niesie nowa regulacja.
- Do kiedy prezydent ma czas na podjęcie decyzji w sprawie ustawy.
Brak konsultacji i pośpiech legislacyjny
Związki podkreślają, że projekt – już w trzeciej wersji – nie został poddany rzetelnym konsultacjom społecznym. Proces legislacyjny w parlamencie był szybki, co w ocenie sygnatariuszy listu uniemożliwiło realną debatę nad rozwiązaniami mającymi wpływ na przyszłość publicznych szpitali.
Marginalizacja praw pracowniczych
Organizacje zwracają uwagę, że ustawa pomija ustawowe uprawnienia zakładowych organizacji związkowych do opiniowania i konsultowania zmian związanych z przekształceniami, konsolidacją czy likwidacją jednostek. Brak mechanizmów chroniących miejsca pracy w ochronie zdrowia to – zdaniem związkowców – poważne ryzyko dla pracowników.
Dostęp pacjentów do świadczeń
Jednym z głównych zarzutów jest brak gwarancji, że reorganizacja szpitali nie ograniczy dostępu pacjentów do świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Ustawa otwiera drogę do elastycznych, a przy tym niekontrolowanych procesów łączenia oddziałów, tworzenia centrów zdrowia czy wdrażania programów naprawczych.
Brak systemowego nadzoru
Zdaniem związków nowe przepisy nie przewidują systemowego monitorowania procesu przekształceń własnościowych w ochronie zdrowia przez władze publiczne. Ciężar odpowiedzialności ma spoczywać na samorządach, które często nie dysponują wystarczającymi narzędziami i zasobami.
Nowe obowiązki NFZ i AOTMiT
Organizacje krytykują przenoszenie dodatkowych zadań na Narodowy Fundusz Zdrowia i Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. Instytucje te – jak przypominają – zostały powołane do realizacji innych zadań niż uczestnictwo w procesach naprawczych czy decyzyjnych.
Powiatowe centra zdrowia bez diagnozy
Związki alarmują, że ustawa zakłada powstawanie powiatowych centrów zdrowia bez wcześniejszej analizy potrzeb zdrowotnych mieszkańców, bez zabezpieczenia kadrowego i finansowego.
Brak odpowiedzialności ministra zdrowia
Kolejnym zarzutem jest odsunięcie ministra zdrowia od odpowiedzialności za kształt publicznego systemu i brak gwarancji utrzymania dominującej roli sektora publicznego. Może to doprowadzić do osłabienia publicznej ochrony zdrowia na rzecz rozwiązań komercyjnych.
Polityczny kontekst
Jak podkreślają związkowcy, nowa ministra zdrowia zapowiedziała już nowelizację ustawy w przypadku jej podpisania, a wiceminister odpowiedzialny za wdrożenie reformy złożył wczoraj rezygnację.
Prezydent ma czas na decyzję do końca sierpnia – ustawa została przekazana do jego podpisu 8 sierpnia i zgodnie z przepisami termin wynosi 21 dni.
Główne wnioski
- Trzy centrale związkowe – FZZ, Solidarność i OPZZ – wystąpiły wspólnie do Prezydenta, wskazując na zagrożenia wynikające z ustawy o szpitalach.
- Brak konsultacji społecznych i szybki proces legislacyjny uniemożliwiły rzetelną debatę nad zmianami systemowymi.
- Związki ostrzegają przed marginalizacją pracowników i pogorszeniem dostępu pacjentów do świadczeń finansowanych ze środków publicznych.
- Prezydent ma 21 dni od otrzymania dokumentu, by podjąć decyzję o podpianiu ustawy lub jej zawetowaniu.
Źródło:
- OPZZ
