Nowe badania z Uniwersytetu Karoliny Północnej wskazują na przełomową terapię, która może zmniejszyć myśli samobójcze nawet o 80% po zaledwie kilku spotkaniach.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie są główne zagrożenia związane z depresją okołoporodową i dlaczego szybka diagnoza jest kluczowa.
- Na czym polega terapia aktywacji behawioralnej i jak działa u kobiet w ciąży oraz po porodzie.
- Jakie wyniki osiągnięto dzięki badaniu klinicznemu SUMMIT z udziałem ponad 1100 pacjentek.
- Dlaczego nowa terapia może zwiększyć dostępność opieki psychiatrycznej także w systemach z ograniczonymi zasobami.
Depresja okołoporodowa – cichy kryzys zdrowia publicznego
Depresja w ciąży i po porodzie to poważny, a często niezdiagnozowany problem. Samobójstwo jest dziś główną przyczyną zgonów kobiet po porodzie. Szacuje się, że niemal połowa pacjentek doświadczających depresji okołoporodowej nie jest diagnozowana i nie otrzymuje leczenia. Tymczasem – jak podkreślają eksperci – można temu skutecznie zapobiec, pod warunkiem zapewnienia szybkiego i dostępnego wsparcia psychicznego.
Przełomowa terapia: aktywacja behawioralna w leczeniu depresji
Zespół psychiatrów, psychologów i ginekologów-położników ze szkoły medycznej Uniwersytetu Karoliny Północnej (UNC) opracował krótkoterminową terapię ambulatoryjną, opartą na tzw. aktywacji behawioralnej (ang. behavioral activation). Jest to niefarmakologiczna metoda leczenia depresji, polegająca na zachęcaniu pacjentek do podejmowania pozytywnych, znaczących działań, które przeciwdziałają wycofaniu i pogorszeniu nastroju.
Samobójstwo matki jest druzgocące nie tylko dla życia kobiety, ale i całej jej rodziny – powiedziała dr Crystal Schiller, adiunkt psychiatrii w Szkole Medycznej Uniwersytetu Karoliny Północnej i dyrektor Centrum Zaburzeń Nastroju Kobiet Uniwersytetu Karoliny Północnej. – Krytycznie ważne jest, abyśmy znaleźli skuteczne metody leczenia w tej dziedzinie, działali szybko i mogli je zastosować na wiele sposobów.
Skuteczność potwierdzona badaniami
Badania zostały przeprowadzone w ramach dużego, wieloośrodkowego badania klinicznego o nazwie SUMMIT (Scaling Up Maternal Mental Health Care by Increasing Access to Treatment). Wzięło w nim udział 1117 kobiet w ciąży (do 36. tygodnia) i po porodzie (4–30 tygodni), mieszkających w trzech lokalizacjach: Chapel Hill (Karolina Północna), Chicago i Toronto.
Uczestniczki wykazywały objawy depresji, a każda sesja terapeutyczna była dostosowywana do ich potrzeb. W przypadku występowania myśli samobójczych, temat ten poruszano bezpośrednio w trakcie sesji, a w razie potrzeby zespół badawczy podejmował interwencję między spotkaniami.
Myśli samobójcze są oznaką stresu. Samobójstwo jest główną przyczyną śmierci w pierwszym roku po porodzie, dlatego zawsze traktujemy te myśli bardzo poważnie, ponieważ to nasz najlepszy sposób, aby powstrzymać kogoś przed podjęciem działań w związku z nimi – tłumaczy dr Schiller.
Terapia dopasowana do możliwości pacjentki
Aktywacja behawioralna polegała m.in. na:
- pomocy w wykonaniu podstawowych czynności (np. wstanie z łóżka),
- wyjściu z domu na świeże powietrze,
- inicjowaniu kontaktów społecznych,
- powolnym przywracaniu poczucia satysfakcji i sensu codziennych aktywności.
Niektórzy mogą mieć trudności z wychodzeniem z domu, wstawaniem z łóżka czy kontaktowaniem się z bliskimi – wyjaśniła dr Schiller. – Aktywacja behawioralna może polegać na tym, by pacjenci doświadczali satysfakcji z postawienia stóp na ziemi, by wstać z łóżka, wyprowadzaniu ich na zewnątrz, by mogli poczuć promienie słońca na skórze, lub zachęcaniu ich do nawiązywania kontaktów towarzyskich.
Wyniki: 80% mniej myśli samobójczych
Z analizy wyników wynika, że:
- po każdej sesji terapeutycznej prawdopodobieństwo występowania myśli samobójczych spadało o 25%,
- po 6–8 sesjach (czyli po około 3 miesiącach terapii) liczba myśli samobójczych zmniejszyła się aż o 80%.
Co istotne, skuteczność terapii była wysoka niezależnie od formy jej prowadzenia – zarówno w formie osobistej, jak i zdalnej (telemedycyna), oraz niezależnie od tego, czy terapię prowadził specjalista, czy przeszkolona osoba bez wykształcenia medycznego.
Ta krótka, skalowalna psychoterapia może zmniejszyć liczbę myśli samobójczych w jednym z najtrudniejszych okresów w życiu kobiety – podkreśliła dr Parisa Kaliush, główna autorka badania i pracownik naukowy Katedry Psychiatrii UNC. – Co ważne, to podejście sprawdza się w przypadku różnych specjalistów i metod świadczenia usług, co czyni je obiecującym narzędziem poszerzania dostępu do opieki na całym świecie.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Depresja okołoporodowa jest poważnym zagrożeniem zdrowotnym – samobójstwo to dziś główna przyczyna zgonu wśród kobiet po porodzie.
- Nowa terapia – aktywacja behawioralna – przynosi szybkie efekty: już po 6–8 sesjach liczba myśli samobójczych spada aż o 80%.
- Metoda została przetestowana na 1117 kobietach w ramach badania SUMMIT w USA i Kanadzie; efekty były równie dobre niezależnie od formy terapii (osobiście czy zdalnie).
- Terapia może być prowadzona nie tylko przez psychiatrów, ale także przez przeszkolony personel, co pozwala wdrażać ją szeroko, również w krajach o ograniczonych zasobach.
Źródło:
- JAMA Psychiatry
- University of North Carolina at Chapel Hill School of Medicine
