Muzykoterapia może wpływać na sposób, w jaki mózg osób leczonych z powodu uzależnienia przetwarza emocje, a jednocześnie zmniejszać odczuwany głód. Naukowcy po raz pierwszy połączyli obserwację aktywności mózgu za pomocą EEG z doświadczeniami pacjentów uczestniczących w sesjach muzykoterapii. Wyniki badania pilotażowego opublikowano w „Addiction Neuroscience”.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak muzykoterapia może wpływać na głód substancji oraz aktywność mózgu u osób leczonych z powodu uzależnienia od alkoholu i narkotyków.
- Jakie są wyniki badania pilotażowego obejmującego 16 dorosłych uczestniczących w sześciu cotygodniowych sesjach muzykoterapii lub korzystających wyłącznie ze standardowego leczenia.
- Co wykazały pomiary EEG dotyczące aktywności beta w płacie czołowym oraz asymetrii czołowej alfa (FAA) związanej z przetwarzaniem emocji.
- Dlaczego muzykoterapia może wspierać regulację negatywnych emocji, takich jak gniew i frustracja, oraz dlaczego wyniki wymagają potwierdzenia w większych badaniach.
Muzykoterapia w leczeniu uzależnienia. Co wykazało badanie?
Badanie przeprowadzili naukowcy z Cambridge Institute for Music Therapy Research na Anglia Ruskin University. Zespół kierowany przez dr. Clemensa Maidhofa, dr. Filippo Pasqualitto i prof. Jorga Fachnera chciał sprawdzić, czy muzykoterapia może wpływać na procesy neuronalne związane z emocjami, motywacją i głodem substancji. W pilotażowym badaniu uczestniczyło 16 dorosłych leczonych z powodu uzależnienia od alkoholu lub narkotyków, w tym heroiny, kokainy i marihuany, w londyńskim ośrodku terapii uzależnień.
Część uczestników przez sześć tygodni brała udział w cotygodniowych sesjach muzykoterapii uzupełniających standardowe leczenie. Pozostałe osoby otrzymywały wyłącznie standardową terapię. Naukowcy połączyli trzy rodzaje danych: zapisy elektroencefalografii (EEG), kwestionariusze oraz wywiady z uczestnikami. Dzięki temu mogli zestawić subiektywne doświadczenia pacjentów z obserwowanymi zmianami aktywności mózgu.
Muzyka może zmniejszać odczuwany głód
Głód substancji jest jednym z istotnych objawów zaburzeń związanych z używaniem substancji psychoaktywnych i może utrudniać proces leczenia. Po sesjach osoby korzystające z muzykoterapii zgłaszały mniejszy głód odczuwany „w chwili obecnej”. Do jego oceny wykorzystano skalę określaną jako „termometr głodu”. Muzykoterapia odbywała się zarówno indywidualnie, jak i grupowo. W ośrodku powstało tymczasowe studio muzyczne i laboratorium badania mózgu. Uczestnicy mogli korzystać m.in. z padów perkusyjnych, gitary, keyboardu, instrumentów perkusyjnych oraz komputerowego oprogramowania muzycznego.
Hipoteza naukowców ma biologiczne uzasadnienie. Zarówno muzyka, jak i substancje uzależniające mogą oddziaływać na układ nagrody w mózgu, wpływając na nastrój i emocje. Muzyka może również wywoływać intensywne, pozytywne reakcje emocjonalne. Badacze chcieli więc sprawdzić, czy można wykorzystać ten mechanizm w terapii.
EEG pokazało różnice w aktywności mózgu
Wyniki nie ograniczały się do deklaracji uczestników. Zapisy EEG wykazały u osób korzystających z muzykoterapii niższą aktywność beta w płacie czołowym w porównaniu z grupą kontrolną. Jak wskazują autorzy, wyższy względny poziom fal beta wiąże się z głodem narkotykowym. Badacze analizowali również asymetrię czołową alfa (FAA), wykorzystywaną do badania procesów związanych z przetwarzaniem pozytywnych i negatywnych emocji.
Dane FAA sugerowały, że muzykoterapia może wspierać kontrolowanie takich emocji jak gniew i frustracja. Wyniki dotyczące FAA były istotne statystycznie. To ważna obserwacja, ponieważ trudności w regulowaniu emocji mogą towarzyszyć zaburzeniom związanym z używaniem substancji psychoaktywnych i wpływać na przebieg terapii.
Muzyka może wspierać regulację emocji
Prof. Jorg Fachner zwrócił uwagę, że nowe badanie pozwoliło po raz pierwszy zestawić doświadczenia osób uczestniczących w muzykoterapii z bezpośrednimi pomiarami aktywności mózgu.
Wiemy, że zażywaniu substancji psychoaktywnych często towarzyszą wyzwania poznawcze i behawioralne, w tym trudności z regulacją emocji oraz takie objawy, jak depresja i lęk. Nasz przegląd Cochrane’a dotyczący stosowania muzykoterapii u osób z zaburzeniami związanymi z używaniem substancji psychoaktywnych podkreślił, jak może ona zmniejszać głód narkotykowy i poprawiać motywację do zmiany. To, co czyni nasze nowe badanie szczególnie ważnym, to fakt, że po raz pierwszy połączyliśmy własne doświadczenia uczestników z nagraniami aktywności mózgu, co pozwoliło nam zobaczyć, jak terapia wpływa na procesy neuronalne związane z powrotem do zdrowia. Wyniki sugerują, że muzykoterapia może pomóc ludziom radzić sobie z negatywnymi emocjami, co jest istotne w radzeniu sobie z zachciankami i wspieraniu motywacji do zmiany zachowania, a także pomóc im lepiej hamować lub kontrolować reakcje emocjonalne, takie jak złość czy frustracja. Ogólnie rzecz biorąc, dostarcza to zachęcających dowodów na rolę muzykoterapii w leczeniu uzależnień i potwierdza wartość łączenia pomiarów psychometrycznych, jakościowych i EEG w badaniu muzykoterapii w zaburzeniach związanych z używaniem substancji psychoaktywnych. Jednak biorąc pod uwagę niewielką liczebność próby w tym badaniu pilotażowym, zaobserwowane przez nas trendy wymagają potwierdzenia w dłuższych i zakrojonych na szeroką skalę badaniach.
Główne wnioski
- W pilotażowym badaniu uczestniczyło 16 dorosłych leczonych z powodu uzależnienia od alkoholu lub narkotyków, w tym heroiny, kokainy i marihuany.
- Osoby korzystające z muzykoterapii zgłaszały mniejszy głód odczuwany bezpośrednio po sesjach, a badanie EEG wykazało u nich niższą aktywność beta w płacie czołowym w porównaniu z grupą kontrolną.
- Analiza asymetrii czołowej alfa (FAA) sugeruje, że muzykoterapia może wspierać regulację negatywnych emocji, m.in. gniewu i frustracji. Wyniki dotyczące FAA były istotne statystycznie.
- Badanie dostarcza pierwszych danych łączących doświadczenia pacjentów podczas muzykoterapii z pomiarami aktywności mózgu, jednak ze względu na niewielką, 16-osobową próbę wyniki wymagają potwierdzenia w większych i dłuższych badaniach.
Źródło:
- https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2772392526000337
- Anglia Ruskin University
