Osoby z nadciśnieniem, wysokim poziomem cholesterolu, chorobą wieńcową lub po zawale serca rzadziej spożywały całe owoce niż osoby bez tych problemów zdrowotnych. Tak wynika z analizy danych ponad 371 tys. dorosłych mieszkańców USA. Badanie nie pozwala jednak stwierdzić, czy mniejsze spożycie owoców poprzedzało rozwój chorób układu krążenia.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak często całe owoce spożywały osoby z chorobami układu krążenia i czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego w analizie obejmującej ponad 371 tys. dorosłych.
- Jakie są różnice w spożyciu całych owoców między osobami z nadciśnieniem, wysokim poziomem cholesterolu, chorobą wieńcową lub po zawale a osobami bez tych problemów.
- Czy podobne zależności zaobserwowano w przypadku spożywania 100-procentowych soków owocowych.
- Dlaczego wyniki badania nie dowodzą, że rzadsze spożywanie całych owoców zwiększa ryzyko chorób układu krążenia.
Ponad 371 tys. osób w dużej analizie
Badanie opublikowane w „Current Developments in Nutrition” miało odpowiedzieć na pytanie, czy częstotliwość spożywania całych owoców i 100-procentowych soków owocowych różni się w zależności od stanu zdrowia układu sercowo-naczyniowego. Naukowcy wykorzystali dane z amerykańskiego systemu Behavioral Risk Factor Surveillance System (BRFSS) z 2019 roku. Ostatecznie analizą objęto 371 038 dorosłych. Nieco ponad połowę badanych stanowiły kobiety, a najliczniejszą grupą wiekową były osoby mające co najmniej 65 lat.
Uczestnicy spożywali całe owoce średnio 1,06 razy dziennie, natomiast soki owocowe – 0,3 razy dziennie. Autorzy zaznaczają, że wartości te oznaczają częstotliwość spożycia, a nie liczbę porcji czy filiżanek.
Choroby sercowo-naczyniowe a spożywanie całych owoców
W analizowanej grupie 151 983 osoby zgłosiły nadciśnienie, a 130 399 – wysoki poziom cholesterolu. Ponadto 21 603 respondentów przebyło zawał serca, 21 151 zgłosiło dławicę piersiową lub chorobę wieńcową, a 16 489 – udar mózgu. Początkowe porównania pokazały, że osoby z nadciśnieniem, wysokim poziomem cholesterolu, po zawale, z chorobą wieńcową lub po udarze rzadziej spożywały całe owoce niż uczestnicy bez danego schorzenia lub czynnika ryzyka.
Następnie naukowcy uwzględnili m.in. wiek, rasę lub pochodzenie etniczne, wykształcenie, dochody i palenie tytoniu. Po tej korekcie rzadsze spożywanie całych owoców nadal obserwowano u osób z nadciśnieniem, wysokim poziomem cholesterolu, chorobą wieńcową oraz po zawale serca. W przypadku udaru wcześniejsza różnica nie była już istotna po uwzględnieniu dodatkowych czynników.
A co ze 100-procentowymi sokami owocowymi?
Wyniki dotyczące soków były mniej jednoznaczne. Przed uwzględnieniem dodatkowych zmiennych osoby z nadciśnieniem, po zawale, udarze lub z chorobą wieńcową deklarowały częstsze picie soków owocowych. Po korekcie większość tych różnic jednak zniknęła. Istotne zależności pozostały jedynie w dwóch przypadkach: osoby z wysokim poziomem cholesterolu spożywały soki rzadziej, natomiast osoby po zawale – częściej. Co ważne, zaobserwowane różnice w częstotliwości spożywania zarówno całych owoców, jak i soków były niewielkie.
Badanie nie pokazuje, czy mniej owoców zwiększa ryzyko chorób serca
Autorzy podkreślają istotne ograniczenie analizy – jej przekrojowy charakter. Oznacza to, że na podstawie uzyskanych wyników nie można stwierdzić, że rzadsze spożywanie całych owoców przyczyniło się do rozwoju chorób układu krążenia. Możliwy jest również odwrotny kierunek zależności. Uczestnicy mogli zmienić swoje nawyki żywieniowe już po otrzymaniu diagnozy.
Ponadto badanie opierało się na deklaracjach respondentów i mierzyło częstotliwość spożywania produktów, a nie ich ilość. Nie uwzględniono też części istotnych elementów stylu życia, takich jak aktywność fizyczna, BMI czy spożycie warzyw i produktów pełnoziarnistych. Możliwe było również błędne zakwalifikowanie napojów słodzonych jako soków owocowych.
Główne wnioski
- Analiza objęła 371 038 dorosłych mieszkańców USA. Całe owoce spożywano średnio 1,06 razy dziennie, a soki owocowe 0,3 razy dziennie.
- Po uwzględnieniu m.in. wieku, wykształcenia, dochodów i palenia tytoniu osoby z nadciśnieniem, wysokim poziomem cholesterolu, chorobą wieńcową lub po zawale serca rzadziej spożywały całe owoce.
- W przypadku soków owocowych większość początkowo obserwowanych różnic zniknęła po korekcie. Istotne zależności pozostały dla wysokiego poziomu cholesterolu i przebytego zawału serca, przy czym kierunek różnic był przeciwny.
- Badanie miało charakter przekrojowy, dlatego nie pozwala ustalić związku przyczynowo-skutkowego ani stwierdzić, czy sposób odżywiania poprzedzał rozpoznanie choroby układu krążenia.
Źródło:
- https://cdn.nutrition.org/article/S2475-2991(26)01882-2/fulltext
