4 października obchodzimy Światowy Dzień Onkologii – to okazja do przypomnienia nie tylko o profilaktyce, ale również o bezpieczeństwie podczas leczenia. Dr n. med. Marek Kowalczyk, kierownik Oddziału Onkologii Klinicznej WSS im. św. Barbary w Sosnowcu, ostrzega przed stosowaniem na własną rękę suplementów z niezweryfikowanych źródeł. Jak pokazuje przypadek z jego praktyki, konsekwencje mogą być bardzo poważne.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Kiedy suplementacja podczas leczenia onkologicznego może być stosowana.
- Dlaczego preparaty z niezweryfikowanych źródeł mogą stanowić zagrożenie dla pacjenta.
- Dlaczego lekarz prowadzący powinien wiedzieć o wszystkich dodatkowo przyjmowanych preparatach.
- Jakie znaczenie w leczeniu nowotworów ma wczesne rozpoznanie choroby.
Suplementy podczas leczenia onkologicznego – kiedy mogą być stosowane?
Leczenie przeciwnowotworowe może wiązać się z działaniami niepożądanymi wpływającymi na samopoczucie i codzienne funkcjonowanie pacjenta. Ich rodzaj i nasilenie zależą m.in. od rodzaju i stopnia zaawansowania nowotworu, stanu chorego oraz zastosowanego leczenia – chemioterapii, radioterapii, immunoterapii czy zabiegu chirurgicznego.
Osłabienie chorego sprawia, że pacjenci i ich bliscy szukają sposobów na poprawę kondycji organizmu. Jak tłumaczy dr n. med. Marek Kowalczyk, sama suplementacja nie musi być problemem, jeżeli jest prowadzona rozsądnie i z wiedzą lekarza.
– Jeżeli suplementacja jest prowadzona w sposób rozsądny, czyli korzystamy z preparatów dostępnych w aptekach, a nie ze źródeł, w przypadku których trudno ustalić pochodzenie danej substancji, jesteśmy za tym, żeby pacjenci mogli z niej korzystać – wyjaśnia onkolog.
Lekarz zaznacza, że w przypadku stwierdzenia na podstawie wyników badań niedoborów określonych składników sami specjaliści mogą zalecić ich uzupełnienie. Problem pojawia się wtedy, gdy pacjent sięga po preparaty na własną rękę, zwłaszcza kupowane w internecie lub polecane przez osoby bez wiedzy medycznej.
Nieznany skład i toksyczność mogą uniemożliwić dalsze leczenie
Pacjenci z chorobą nowotworową mogą poszukiwać dodatkowych metod, które w ich ocenie zwiększą szanse na wyleczenie. Dr Kowalczyk zwraca jednak uwagę, że stosowanie niezweryfikowanych preparatów może przynieść efekt przeciwny do zamierzonego.
– Może się to niestety skończyć nawet tragicznie. To ekstremalne przypadki, wynikające z tego, że pacjent w sposób niekontrolowany, nie informując lekarza prowadzącego, stosował suplementy czy diety, korzystając z preparatów pozyskiwanych z takich źródeł – mówi.
Jednym z zagrożeń jest toksyczne działanie stosowanych substancji. Jego konsekwencją może być pogorszenie stanu chorego na tyle poważne, że kontynuowanie terapii przeciwnowotworowej o udowodnionej skuteczności stanie się niemożliwe.
Dlatego dla zespołu prowadzącego leczenie ważna jest wiedza o wszystkich preparatach przyjmowanych przez chorego – również tych, których pacjent nie traktuje jako leków.
Onkolog przywołuje przypadek 27-letniego pacjenta z nowotworem jądra
Dr Kowalczyk opowiedział o przypadku ze swojej praktyki lekarskiej. Dotyczył młodego mężczyzny z zaawansowanym nowotworem jądra. Mimo stopnia zaawansowania choroby jej charakter sprawiał, że rokowanie pozostawało dobre, a nowotwór był potencjalnie możliwy do wyleczenia za pomocą leczenia systemowego.
Rodzina pacjenta chciała dodatkowo wspierać go podczas terapii. Chory przyjmował preparat kupiony poza standardowym obrotem aptecznym, ale nie poinformował o tym zespołu prowadzącego leczenie.
W trakcie terapii doszło u niego do ciężkiego toksycznego uszkodzenia wątroby. Lekarze początkowo nie byli w stanie znaleźć przyczyny – stosowane leczenie onkologiczne nie wyjaśniało powikłania, a wykonane badania nie wskazywały m.in. na infekcję wirusową ani inną chorobę mogącą odpowiadać za stan wątroby.
Dopiero gdy stan pacjenta stał się krytyczny, rodzina poinformowała lekarzy o przyjmowanym przez niego preparacie.
– Pacjent, który rokował bardzo dobrze i miał szansę na całkowite wyleczenie dzięki naszej terapii, w wieku 27 lat, jeżeli dobrze pamiętam, niestety zmarł z powodu niewydolności wątroby. Było to następstwem stosowania na własną rękę dodatkowego leczenia wspomagającego – relacjonuje dr Kowalczyk.
Lekarz powinien wiedzieć o dodatkowych preparatach
Onkolog apeluje, aby pacjenci nie ukrywali przed lekarzem stosowania suplementów, preparatów ziołowych, specjalnych diet czy innych środków przyjmowanych równolegle z leczeniem przeciwnowotworowym.
Dotyczy to również sytuacji, gdy preparat został polecony przez bliskich albo pacjent rozpoczął jego stosowanie jeszcze przed terapią. Lekarz prowadzący może ocenić, czy jego przyjmowanie jest bezpieczne i czy nie stanowi dodatkowego ryzyka podczas leczenia.
– Chciałbym przestrzec pacjentów, żeby informowali lekarza prowadzącego o tym, że czegoś spróbowali albo ktoś przyniósł im jakiś preparat. Warto zapytać, czy można bezpiecznie korzystać z takiej suplementacji, żeby nie pogorszyć rokowania w chorobie onkologicznej – mówi specjalista.
Światowy Dzień Onkologii. Onkolog apeluje o badania profilaktyczne
Światowy Dzień Onkologii przypada 4 października. Jego celem jest m.in. przypominanie o profilaktyce nowotworów oraz zwracanie uwagi na problemy osób żyjących z chorobami onkologicznymi.
Dr Kowalczyk przypomina, że jednym z czynników wpływających na szanse skutecznego leczenia jest moment rozpoznania choroby. W przypadku części nowotworów wykrycie ich na wczesnym etapie daje bardzo wysokie szanse na wyleczenie.
– Apeluję, żebyśmy się badali i korzystali z dostępnych w naszym kraju programów badań przesiewowych. Wczesna diagnoza i rozpoznanie nowotworu na niskim etapie zaawansowania dają bardzo duże szanse na całkowite wyleczenie – mówi lekarz.
Główne wnioski
- Dr n. med. Marek Kowalczyk wskazuje, że suplementację podczas leczenia onkologicznego należy konsultować z lekarzem prowadzącym.
- Preparaty z niezweryfikowanych źródeł mogą działać toksycznie i uniemożliwić kontynuowanie terapii przeciwnowotworowej o udowodnionej skuteczności.
- Onkolog przywołuje przypadek 27-letniego pacjenta z nowotworem jądra, który zmarł z powodu niewydolności wątroby po stosowaniu dodatkowego preparatu na własną rękę.
- W Światowym Dniu Onkologii lekarz przypomina o badaniach profilaktycznych i dostępnych programach badań przesiewowych, które pozwalają wykrywać nowotwory na wcześniejszych etapach.
Źródło:
- Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 5 im. św. Barbary w Sosnowcu / Oprac. AF
