Endometrioza należy do najczęstszych i jednocześnie najbardziej obciążających chorób ginekologicznych. Nowe badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Otago w Nowej Zelandii wskazuje, że medyczna marihuana – w szczególności preparaty zawierające CBD – może zmniejszać ból miednicy, poprawiać sen oraz redukować poziom lęku u pacjentek z tym schorzeniem.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Czy medyczna marihuana może zmniejszać ból związany z endometriozą oraz jakie wyniki przyniosło badanie przeprowadzone przez Uniwersytet Otago.
- Jak preparaty zawierające CBD wpływają na jakość snu, poziom lęku i codzienne funkcjonowanie pacjentek z bólem miednicy.
- Dlaczego obecne leczenie endometriozy często nie przynosi pełnej ulgi i jakie działania niepożądane mogą występować przy stosowaniu tradycyjnych leków przeciwbólowych.
- Dlaczego konieczne są dalsze badania kliniczne nad zastosowaniem medycznej marihuany w leczeniu bólu związanego z endometriozą.
Endometrioza – choroba o dużym wpływie na jakość życia
Endometrioza to przewlekła choroba zapalna, w której tkanka przypominająca endometrium – czyli błonę śluzową macicy – rozwija się poza jej jamą. Zmiany te mogą występować m.in. w obrębie jajników, jajowodów, jelit czy otrzewnej. Szacuje się, że choroba dotyka nawet co dziewiątą osobę, której przypisano płeć żeńską przy urodzeniu. Do najczęstszych objawów należą:
- silny ból menstruacyjny,
- przewlekły ból miednicy,
- zmęczenie,
- problemy z płodnością,
- ból podczas stosunku.
W wielu przypadkach objawy mają charakter przewlekły i znacząco obniżają jakość życia, utrudniając normalne funkcjonowanie zawodowe i społeczne.
Obecne metody leczenia i ich ograniczenia
Standardowe leczenie endometriozy obejmuje kilka strategii terapeutycznych. Najczęściej stosuje się:
- leki przeciwbólowe,
- terapię hormonalną,
- zabiegi chirurgiczne, w tym laparoskopię.
Jednak – jak podkreślają badacze – metody te nie zawsze przynoszą oczekiwaną ulgę. Dr Claire Henry z Uniwersytetu Otago zwraca uwagę:
Leczenie endometriozy farmakologiczne często wiąże się jednak z działaniami niepożądanymi, a satysfakcja pacjentów z tego typu metod leczenia może być ograniczona.
Niektóre pacjentki sięgają również po silne leki przeciwbólowe, w tym opioidy. W badaniu część uczestników zgłosiła wcześniejsze stosowanie tramadolu, który przynosił jedynie ograniczoną ulgę, a jednocześnie powodował działania niepożądane, takie jak:
- nudności,
- zawroty głowy,
- zmęczenie.
Badanie nad zastosowaniem medycznej marihuany
Badanie przeprowadzone przez zespół z Uniwersytetu Otago było pierwszym prospektywnym badaniem kohortowym dotyczącym medycznej marihuany w leczeniu bólu związanego z endometriozą w Nowej Zelandii. W projekcie wzięło udział 28 osób cierpiących na endometriozę lub związany z nią ból miednicy. Przez okres trzech miesięcy uczestnicy stosowali:
- olejek CBD,
- lub olejek CBD w połączeniu z suszonymi kwiatami konopi.
Pacjenci prowadzili cotygodniowe zapisy natężenia bólu w skali numerycznej od 0 do 10. Dodatkowo przed rozpoczęciem badania oraz po jego zakończeniu wypełniali specjalny kwestionariusz oceniający jakość życia związaną z endometriozą.
Wyraźna redukcja bólu i poprawa jakości życia
Wyniki badania wskazały na istotną poprawę w kilku kluczowych obszarach. Średni poziom bólu miednicy spadł:
- z 5,4 do 3,7 w skali bólu.
Natomiast poziom najsilniejszego bólu zmniejszył się:
- z 7,6 do 5,3.
Równocześnie odnotowano klinicznie istotną poprawę jakości życia związanej ze zdrowiem. Siedemnaście uczestniczek zostało dodatkowo zaproszonych do wywiadów pogłębionych, które pozwoliły ocenić indywidualne doświadczenia pacjentek.
Korzyści wykraczające poza redukcję bólu
Badanie wykazało, że działanie medycznej marihuany nie ograniczało się jedynie do łagodzenia bólu. Pacjentki zgłaszały również:
- poprawę jakości snu,
- zmniejszenie poziomu lęku,
- większą zdolność do codziennego funkcjonowania.
W wielu przypadkach poprawa snu i redukcja lęku miały równie duży wpływ na jakość życia jak zmniejszenie bólu. Dr Henry podkreśla, że choć CBD nie działa u wszystkich pacjentek, w niektórych przypadkach efekty terapii były bardzo wyraźne. Jedna z uczestniczek badania przygotowywała się do powrotu do pracy po trzech latach przerwy, natomiast inna zgłosiła tak dużą poprawę stanu zdrowia, że rozpoczęła starania o dziecko.
Niewielka liczba działań niepożądanych
Istotnym elementem analizy była ocena bezpieczeństwa terapii. Uczestnicy badania zgłaszali niewielką liczbę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem CBD. W porównaniu z wcześniej stosowanymi opioidami terapia ta była postrzegana jako:
- łagodniejsza,
- bardziej stabilna,
- lepiej tolerowana.
Z tego powodu część pacjentek uznała ją za atrakcyjną alternatywę dla tradycyjnych leków przeciwbólowych.
Potrzeba dalszych badań klinicznych
Autorzy badania podkreślają jednak, że obecne wyniki mają charakter wstępny. Dr Henry zaznacza:
Szczególnie ważne jest zrozumienie, w jaki sposób lecznicza marihuana leczy ból i u kogo sprawdzi się najlepiej. Leczenie bólu związanego z endometriozą jest często skomplikowane i zindywidualizowane. Chociaż CBD przyniosło korzyści w postaci łagodzenia bólu i poprawy snu u wielu naszych uczestników, nadal musimy zrozumieć, jak działa i jakie mogą być długoterminowe skutki jego stosowania.
Konieczne są więc większe, randomizowane badania kliniczne, które pozwolą dokładniej ocenić skuteczność i bezpieczeństwo tej terapii.
Głos organizacji pacjenckich
Projekt badawczy został częściowo sfinansowany przez organizację wspierającą osoby z endometriozą Endo Warriors Aotearoa. Założycielka organizacji, Yessenia Sandoval, podkreśla znaczenie nowych metod leczenia:
Osoby cierpiące na endometriozę mają ogromne trudności ze znalezieniem leków, które są skuteczne, niedrogie i nie powodują skutków ubocznych, których nie da się opanować.
Główne wnioski
- Badanie Uniwersytetu Otago obejmujące 28 osób z endometriozą lub bólem miednicy wykazało wyraźne zmniejszenie natężenia bólu – średni poziom bólu spadł z 5,4 do 3,7 w skali 0–10.
- Najsilniejszy odczuwany ból zmniejszył się z 7,6 do 5,3, a uczestnicy zgłaszali również poprawę jakości życia związanej ze zdrowiem.
- Pacjentki stosowały przez trzy miesiące preparaty z CBD w monoterapii lub w połączeniu z suszem konopi, a większość zgłaszała także poprawę snu i zmniejszenie poziomu lęku.
- Badacze podkreślają potrzebę większych badań klinicznych, które pozwolą dokładniej ocenić skuteczność, bezpieczeństwo i długoterminowe efekty stosowania medycznej marihuany w leczeniu endometriozy.
Źródło:
- https://link.springer.com/article/10.1186/s12906-025-05189-y
- University of Otago

