Łuszczyca to przewlekła, zapalna choroba o podłożu immunologicznym, która kojarzona jest przede wszystkim z charakterystycznymi zmianami skórnymi, ale jej znaczenie kliniczne wykracza daleko poza dermatologię. Choroba może obejmować również paznokcie i stawy, a ponadto wiąże się ze zwiększonym ryzykiem występowania szeregu chorób współistniejących. Jej przebieg jest zwykle nawrotowy – okresy zaostrzeń mogą przeplatać się z miesiącami lub nawet latami względnej remisji. Łuszczyca nie jest chorobą zakaźną i nie można zarazić się nią przez kontakt z osobą chorą.
Dzięki postępowi w poznaniu immunologicznych mechanizmów łuszczycy możliwości jej leczenia znacząco zwiększyły się w ostatnich dekadach. Poza terapiami miejscowymi, fototerapią i klasycznymi lekami ogólnoustrojowymi dostępne są terapie celowane, w tym leki biologiczne oddziałujące na konkretne elementy odpowiedzi immunologicznej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Czym jest łuszczyca i dlaczego obecnie uznaje się ją za przewlekłą chorobę zapalną o podłożu immunologicznym, a nie wyłącznie problem dotyczący skóry.
- Jakie są najważniejsze przyczyny, czynniki ryzyka i objawy łuszczycy oraz dowiesz się, czym różnią się jej najczęstsze postacie, m.in. łuszczyca plackowata, kropelkowata, odwrócona i krostkowa.
- Jaki związek ma łuszczyca z łuszczycowym zapaleniem stawów i innymi chorobami współistniejącymi oraz dlaczego diagnostyka nie powinna ograniczać się wyłącznie do oceny zmian skórnych.
- Jak współcześnie leczy się łuszczycę – od terapii miejscowych i fototerapii po leczenie ogólnoustrojowe, leki biologiczne i nowoczesne terapie celowane.
Co to jest łuszczyca?
Łuszczyca (łac. psoriasis) – jest przewlekłą, zapalną chorobą o podłożu immunologicznym, w której dochodzi m.in. do zaburzonej aktywacji układu odpornościowego i przyspieszonego namnażania komórek naskórka. Efektem jest powstawanie charakterystycznych, dobrze odgraniczonych zmian skórnych, często pokrytych srebrzystą lub białawą łuską. W prawidłowej skórze proces powstawania, dojrzewania i złuszczania komórek naskórka jest ściśle regulowany. W łuszczycy proces proliferacji keratynocytów zostaje istotnie przyspieszony, a jednocześnie w skórze utrzymuje się stan zapalny napędzany przez komórki i mediatory układu immunologicznego.
Obecnie łuszczycy nie należy więc postrzegać wyłącznie jako choroby skóry. To przewlekła choroba zapalna, która u części pacjentów może wiązać się m.in. z łuszczycowym zapaleniem stawów, otyłością, zespołem metabolicznym, cukrzycą czy chorobami układu sercowo-naczyniowego. Choroba może także znacząco wpływać na zdrowie psychiczne, relacje społeczne, aktywność zawodową oraz jakość życia. Co ważne, łuszczyca nie jest chorobą zakaźną. Nie można się nią zarazić przez dotyk, korzystanie ze wspólnych przedmiotów, basenu, ręcznika ani poprzez kontakt seksualny.
Jak często występuje łuszczyca?
Częstość występowania łuszczycy jest zróżnicowana geograficznie i zależy m.in. od wieku badanej populacji oraz metodologii badań epidemiologicznych. Duża analiza opublikowana w „The BMJ”, obejmująca 168 badań, wykazała znaczne różnice między regionami świata. Szacowana częstość występowania łuszczycy u dorosłych wynosiła około 0,14 proc. w Azji Wschodniej, 1,83 proc. w Europie Środkowej i 1,92 proc. w Europie Zachodniej. Dla Polski oszacowano częstość rozpoznanej przez lekarza łuszczycy w ciągu życia wśród dorosłych na około 2,06 proc., choć przedział niepewności był szeroki.
Badacze zwracają jednocześnie uwagę na duże luki w danych epidemiologicznych – w analizie obejmującej światowe dane aż 81 proc. państw nie dysponowało odpowiednimi informacjami pozwalającymi na bezpośrednią ocenę epidemiologii łuszczycy. Choroba może rozpocząć się w każdym wieku. Dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn i może występować również u dzieci, choć jest zdecydowanie częstsza u osób dorosłych.
Jak wygląda łuszczyca?
Typowy obraz łuszczycy zależy od postaci choroby oraz lokalizacji zmian. Najbardziej charakterystyczne są wyraźnie odgraniczone, uniesione zmiany skórne pokryte srebrzystobiałą łuską. Zmiany często występują symetrycznie i pojawiają się przede wszystkim na:
- łokciach,
- kolanach,
- owłosionej skórze głowy,
- tułowiu,
- okolicy lędźwiowo-krzyżowej,
- dłoniach i stopach.
Łuszczyca może jednak zajmować również fałdy skórne, okolice narządów płciowych, twarz czy paznokcie. Wygląd zmian nie zawsze jest taki sam. Znaczenie ma m.in. postać choroby, miejsce występowania zmian oraz indywidualne cechy skóry pacjenta. Dlatego rozpoznanie wyłącznie na podstawie samodzielnej oceny wyglądu zmian może być trudne.
Jakie są rodzaje łuszczycy?
Łuszczyca nie jest jednorodną chorobą. W praktyce klinicznej wyróżnia się kilka jej postaci, które różnią się obrazem zmian, przebiegiem i potencjalnym zagrożeniem dla pacjenta.
Łuszczyca plackowata
Łuszczyca plackowata jest najczęściej występującą postacią choroby. Według Cleveland Clinic odpowiada za około 80–90 proc. przypadków łuszczycy. Charakteryzuje się powstawaniem dobrze odgraniczonych, pogrubiałych zmian skórnych pokrytych łuską. Najczęściej występują one na łokciach, kolanach, owłosionej skórze głowy i tułowiu.
Łuszczyca kropelkowata
W tej postaci pojawiają się liczne, stosunkowo niewielkie zmiany przypominające krople. Łuszczyca kropelkowata występuje częściej u dzieci i młodych dorosłych. Jej pojawienie się może być związane z wcześniejszą infekcją, szczególnie zakażeniem paciorkowcowym gardła.
Łuszczyca odwrócona
Zmiany rozwijają się przede wszystkim w fałdach skóry – m.in. pod pachami, pod piersiami czy w pachwinach. Ze względu na wilgotne środowisko i tarcie charakterystyczna dla innych postaci łuska może być mniej widoczna.
Łuszczyca krostkowa
Charakterystyczne są niezakaźne krosty wypełnione treścią ropną. Choroba może mieć postać ograniczoną, obejmującą np. dłonie i stopy, albo uogólnioną. Uogólniona łuszczyca krostkowa może mieć ciężki przebieg i wymagać pilnej pomocy medycznej.
Łuszczyca erytrodermiczna
To rzadka i ciężka postać choroby, w której stan zapalny i złuszczanie obejmują bardzo dużą powierzchnię skóry. Cleveland Clinic wskazuje, że zmiany mogą zajmować ponad 90 proc. powierzchni skóry. Erytrodermia łuszczycowa może prowadzić do poważnych zaburzeń ogólnoustrojowych i wymaga pilnej oceny specjalistycznej.
Łuszczyca paznokci
Łuszczyca paznokci może obejmować zarówno paznokcie rąk, jak i stóp. Możliwe są m.in. punktowe wgłębienia płytki paznokciowej, zmiana jej zabarwienia, pogrubienie, kruchość czy oddzielanie się płytki od łożyska. Zmiany paznokciowe mogą znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie i nie powinny być traktowane wyłącznie jako problem kosmetyczny.
Łuszczyca – jakie są jej przyczyny?
Nie istnieje jedna przyczyna odpowiadająca za rozwój łuszczycy. Choroba powstaje w wyniku złożonych interakcji pomiędzy predyspozycją genetyczną, układem immunologicznym i czynnikami środowiskowymi.
Układ odpornościowy a łuszczyca
Kluczową rolę w patogenezie łuszczycy odgrywa nieprawidłowo regulowana odpowiedź immunologiczna. W proces zapalny zaangażowane są m.in. limfocyty T i cytokiny prozapalne. Szczególnie istotne znaczenie przypisuje się osi IL-23/IL-17, a także TNF-α. Aktywacja tych szlaków podtrzymuje przewlekły stan zapalny i wpływa na nadmierną proliferację keratynocytów.
Poznanie tych mechanizmów miało ogromne znaczenie terapeutyczne. Stało się bowiem podstawą opracowania leków biologicznych skierowanych przeciwko określonym cytokinom i elementom odpowiedzi immunologicznej.
Czynniki genetyczne
Łuszczyca ma silny komponent genetyczny. Ryzyko zachorowania jest większe u osób, których bliscy krewni chorują na łuszczycę, choć posiadanie predyspozycji genetycznej nie oznacza, że choroba na pewno się rozwinie. Zidentyfikowano liczne warianty genetyczne związane z podatnością na łuszczycę, z których część uczestniczy w regulacji funkcjonowania układu immunologicznego.
Co może wywołać lub zaostrzyć łuszczycę?
U osoby predysponowanej do wystąpienia lub nasilenia objawów mogą przyczyniać się różne czynniki środowiskowe. Do potencjalnych czynników wyzwalających zaostrzenia należą m.in.:
- infekcje, szczególnie paciorkowcowe,
- urazy i uszkodzenia skóry,
- silny lub przewlekły stres,
- palenie tytoniu,
- nadmierne spożywanie alkoholu,
- niektóre leki,
- otyłość,
- zmiany hormonalne,
- warunki atmosferyczne, zwłaszcza zimna i sucha pogoda.
Pojawianie się zmian łuszczycowych w miejscu uszkodzenia skóry określane jest jako objaw Köbnera. Zmiany mogą rozwinąć się np. po zadrapaniu, skaleczeniu, oparzeniu czy innym urazie skóry. Nie oznacza to jednak, że każdy z wymienionych czynników wywoła zaostrzenie u każdego pacjenta. Przebieg choroby jest indywidualny.
Jakie są objawy łuszczycy?
Objawy łuszczycy zależą od jej postaci i stopnia nasilenia. U jednego pacjenta mogą występować pojedyncze niewielkie ogniska, podczas gdy u innego zmiany zajmują znaczną powierzchnię ciała. Do najczęstszych objawów należą:
- dobrze odgraniczone zmiany skórne pokryte łuską,
- świąd,
- pieczenie i bolesność skóry,
- nadmierne złuszczanie naskórka,
- suchość skóry,
- pękanie skóry, niekiedy z krwawieniem,
- zmiany w obrębie owłosionej skóry głowy,
- zmiany paznokci.
Objawy mogą okresowo nasilać się, a następnie częściowo lub całkowicie ustępować. Okres bez widocznych zmian nie oznacza jednak trwałego wyleczenia choroby.
Łuszczyca skóry głowy – jakie daje objawy?
Owłosiona skóra głowy jest jednym z typowych miejsc występowania łuszczycy. Zmiany mogą być niewielkie, ale u części chorych zajmują dużą powierzchnię i wychodzą poza linię włosów. Może pojawić się:
- wyraźne łuszczenie skóry,
- świąd,
- zaczerwienienie,
- pieczenie,
- uczucie napięcia skóry,
- grube ogniska pokryte łuską.
Łuszczycę skóry głowy trzeba różnicować m.in. z łojotokowym zapaleniem skóry. Obie choroby mogą dawać podobne objawy, choć mechanizm ich powstawania i postępowanie terapeutyczne nie są identyczne.
Czy łuszczyca boli i swędzi?
Tak. Chociaż łuszczyca często kojarzona jest przede wszystkim z widocznymi zmianami skórnymi, świąd, pieczenie i ból mogą stanowić istotną część obrazu klinicznego choroby. Pękające ogniska mogą dodatkowo krwawić i powodować dyskomfort. Szczególnie uciążliwe bywają zmiany zlokalizowane na dłoniach, stopach, w okolicach intymnych oraz w fałdach skóry, ponieważ mogą utrudniać wykonywanie codziennych czynności.
Łuszczyca a łuszczycowe zapalenie stawów
Jednym z najważniejszych problemów związanych z łuszczycą jest ryzyko rozwoju łuszczycowego zapalenia stawów (ŁZS). Metaanaliza obejmująca 266 badań i 976 408 pacjentów z łuszczycą wykazała, że zbiorcza częstość ŁZS wynosiła około 19,7 proc. Wśród europejskich pacjentów oszacowano ją na około 22,7 proc. Nowsza globalna analiza epidemiologiczna opublikowana w 2024 roku wskazywała na częstość na poziomie około 17,6 proc., przy znacznym zróżnicowaniu między regionami. Objawy, które powinny zwrócić szczególną uwagę, to m.in.:
- ból i obrzęk stawów,
- poranna sztywność,
- obrzęk całego palca,
- ból pięty lub okolicy ścięgna Achillesa,
- ból kręgosłupa o charakterze zapalnym.
Wczesne wykrycie ŁZS jest szczególnie ważne, ponieważ nieleczona choroba może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia stawów. Brytyjski National Institute for Health and Care Excellence (NICE) rekomenduje regularną, coroczną ocenę pacjentów z łuszczycą pod kątem łuszczycowego zapalenia stawów.
Łuszczyca to nie tylko choroba skóry – choroby współistniejące
Współczesne podejście do łuszczycy zakłada ocenę pacjenta znacznie szerzej niż tylko przez pryzmat powierzchni skóry objętej zmianami. U osób z łuszczycą częściej obserwuje się m.in.:
- łuszczycowe zapalenie stawów,
- otyłość,
- zespół metaboliczny,
- cukrzycę,
- choroby układu krążenia,
- choroby wątroby,
- nieswoiste choroby zapalne jelit,
- zaburzenia lękowe i depresję.
National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases (NIAMS) zwraca również uwagę na zwiększone ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak zawał serca i udar mózgu. Z tego względu szczególnie w przypadku umiarkowanej i ciężkiej łuszczycy ważne jest uwzględnienie chorób współistniejących, czynników ryzyka sercowo-naczyniowego oraz zdrowia psychicznego pacjenta.
Jak diagnozuje się łuszczycę?
Rozpoznanie łuszczycy opiera się przede wszystkim na obrazie klinicznym oraz badaniu skóry, owłosionej skóry głowy i paznokci. Lekarz zbiera również wywiad dotyczący m.in. czasu pojawienia się zmian, przebiegu choroby, świądu i bólu, wcześniejszych infekcji, stosowanych leków, występowania łuszczycy w rodzinie oraz ewentualnych dolegliwości stawowych. W przypadkach niejednoznacznych może być konieczne wykonanie biopsji skóry i badania histopatologicznego w celu różnicowania z innymi dermatozami.
Z czym można pomylić łuszczycę?
W diagnostyce różnicowej należy brać pod uwagę m.in.:
- atopowe zapalenie skóry,
- łojotokowe zapalenie skóry,
- grzybicę skóry,
- liszaj płaski,
- łupież,
- wybrane choroby autoimmunologiczne i zapalne skóry.
Szczególnego znaczenia nabiera właściwe rozpoznanie nietypowych zmian, ponieważ terapia skuteczna w jednej chorobie nie musi być odpowiednia w innej.
Jak ocenia się nasilenie łuszczycy?
W praktyce klinicznej do oceny nasilenia choroby wykorzystuje się m.in. wskaźnik PASI (Psoriasis Area and Severity Index). Uwzględnia on powierzchnię zajętą przez zmiany oraz ich nasilenie, w tym rumień, naciek i złuszczanie. Stosowany jest również BSA (Body Surface Area), czyli odsetek powierzchni ciała zajętej przez łuszczycę.
Jednak sama rozległość zmian nie opisuje całego obciążenia chorobą. Dlatego stosuje się również DLQI (Dermatology Life Quality Index), który pozwala ocenić wpływ choroby dermatologicznej na jakość życia pacjenta. Ma to duże znaczenie, ponieważ nawet stosunkowo niewielka powierzchnia zmian może powodować znaczne obciążenie, jeśli łuszczyca obejmuje np. twarz, dłonie, stopy, narządy płciowe lub paznokcie.
Czy łuszczycę można wyleczyć?
Obecnie nie ma terapii pozwalającej definitywnie i trwale wyleczyć łuszczycę, jednak dostępne leczenie umożliwia skuteczne kontrolowanie choroby, ograniczenie stanu zapalnego i uzyskanie długotrwałej poprawy. U części pacjentów nowoczesne terapie pozwalają osiągać bardzo znaczną redukcję zmian skórnych, a nawet okresowo niemal całkowicie czystą skórę.
Celem terapii jest jednak nie tylko zmniejszenie liczby zmian. Istotne są również poprawa jakości życia, kontrola objawów, zapobieganie powikłaniom i uwzględnienie chorób współistniejących.
Jak leczyć łuszczycę?
Leczenie łuszczycy dobierane jest indywidualnie. Pod uwagę bierze się m.in. postać choroby, jej nasilenie, lokalizację zmian, dotychczasową odpowiedź na terapię, choroby współistniejące, obecność ŁZS, wiek oraz preferencje pacjenta. Podstawowe strategie obejmują:
- leczenie miejscowe,
- fototerapię,
- klasyczne leczenie ogólnoustrojowe,
- leczenie biologiczne i inne terapie celowane.
Leczenie miejscowe łuszczycy
W łagodnych postaciach choroby podstawę postępowania stanowi zwykle leczenie miejscowe. Wykorzystywane są m.in.:
- glikokortykosteroidy stosowane miejscowo,
- analogi witaminy D,
- preparaty łączące różne substancje czynne,
- preparaty keratolityczne,
- emolienty,
- w określonych sytuacjach inne leki miejscowe.
Emolienty wspierają odbudowę bariery naskórkowej, ograniczają suchość i mogą zmniejszać dyskomfort, ale nie zastępują leczenia przeciwzapalnego, gdy jest ono wskazane.
Fototerapia
Jeżeli leczenie miejscowe nie zapewnia odpowiedniej kontroli choroby, jedną z możliwości jest fototerapia. W terapii wykorzystuje się kontrolowaną ekspozycję na promieniowanie ultrafioletowe. NICE zaleca m.in. wąskopasmową fototerapię UVB u pacjentów z łuszczycą plackowatą lub kropelkowatą, której nie można odpowiednio kontrolować za pomocą terapii miejscowej.
Fototerapia powinna odbywać się według ustalonego schematu i pod nadzorem medycznym. Nie należy utożsamiać jej z samodzielnym intensywnym opalaniem.
Leczenie ogólnoustrojowe łuszczycy
W przypadku umiarkowanej lub ciężkiej choroby oraz wtedy, gdy leczenie miejscowe i fototerapia nie zapewniają wystarczającej kontroli, można zastosować leczenie ogólnoustrojowe. Do klasycznych leków wykorzystywanych w leczeniu łuszczycy należą m.in.:
- metotreksat,
- cyklosporyna,
- acytretyna.
Dobór terapii zależy od sytuacji klinicznej. Leki ogólnoustrojowe wymagają odpowiedniego monitorowania ze względu na możliwość występowania działań niepożądanych i przeciwwskazań.
Leki biologiczne w łuszczycy
Rozwój leków biologicznych był jednym z najważniejszych przełomów w terapii umiarkowanej i ciężkiej łuszczycy. W przeciwieństwie do nieswoistego hamowania układu odpornościowego terapie biologiczne są ukierunkowane na konkretne elementy odpowiedzi immunologicznej odpowiedzialne za podtrzymywanie zapalenia. Stosowane są m.in. leki oddziałujące na:
- TNF-α,
- IL-17 lub jej receptor,
- IL-12/23,
- IL-23.
Do tej grupy należą m.in. adalimumab, certolizumab pegol, sekukinumab, iksekizumab, bimekizumab, brodalumab, ustekinumab, guselkumab, risankizumab czy tildrakizumab. Dzięki lepszemu poznaniu mechanizmów immunologicznych choroby współczesne leczenie może być coraz bardziej precyzyjnie ukierunkowane na określone szlaki zapalne.
Nowoczesne leki doustne
Rozwija się również grupa celowanych terapii doustnych. Przykładem jest deukrawacytynib, selektywny inhibitor TYK2 stosowany w leczeniu łuszczycy plackowatej u odpowiednio zakwalifikowanych dorosłych pacjentów. Aktualizowana europejska wytyczna EuroGuiDerm obejmuje obecnie szeroką gamę klasycznych i celowanych terapii systemowych. Wybór konkretnego leku powinien uwzględniać zarówno aktywność łuszczycy, jak i indywidualny profil pacjenta.
Co pomaga na łuszczycę poza farmakoterapią?
Leczenie łuszczycy nie kończy się na zastosowaniu leków. Znaczenie ma również ograniczenie modyfikowalnych czynników, które mogą wpływać na stan zapalny, przebieg choroby i ryzyko chorób współistniejących. Istotne mogą być:
- zaprzestanie palenia tytoniu,
- ograniczenie nadmiernego spożywania alkoholu,
- utrzymywanie prawidłowej masy ciała,
- regularna aktywność fizyczna dostosowana do stanu zdrowia,
- odpowiednia pielęgnacja skóry,
- unikanie rozpoznanych indywidualnych czynników zaostrzających,
- leczenie chorób współistniejących,
- wsparcie psychologiczne, jeśli choroba wpływa na zdrowie psychiczne.
Nie istnieje natomiast jedna uniwersalna „dieta na łuszczycę”, która pozwalałaby wyleczyć chorobę. Zbilansowane żywienie może wspierać ogólny stan zdrowia i kontrolę masy ciała, ale nie powinno zastępować terapii zaleconej przez lekarza.
Czy łuszczyca jest zaraźliwa?
Nie. Łuszczyca nie jest chorobą zakaźną ani zaraźliwą. Nie można zarazić się nią przez:
- dotykanie zmian skórnych,
- podanie ręki,
- pocałunek,
- korzystanie z tego samego basenu,
- wspólne ręczniki czy naczynia,
- kontakt seksualny.
Widoczne zmiany są następstwem przewlekłego procesu zapalnego i zaburzeń immunologicznych, a nie infekcji przenoszonej między ludźmi. Ma to również znaczenie społeczne. Stygmatyzacja osób z widocznymi zmianami skórnymi może dodatkowo pogarszać jakość życia i obciążenie psychiczne związane z chorobą.
Kiedy łuszczyca wymaga pilnej konsultacji?
Nie każda łuszczyca wymaga pilnej pomocy medycznej, jednak istnieją sytuacje, w których szybka ocena specjalistyczna jest szczególnie ważna. Dotyczy to m.in.:
- gwałtownego zajęcia bardzo dużej powierzchni skóry,
- podejrzenia erytrodermii łuszczycowej,
- uogólnionej łuszczycy krostkowej,
- gorączki i pogorszenia stanu ogólnego towarzyszących rozległym zmianom,
- pojawienia się silnego bólu, obrzęku lub sztywności stawów.
NICE wskazuje, że pacjenci z uogólnioną łuszczycą krostkową lub erytrodermią powinni zostać skierowani do pilnej, specjalistycznej oceny tego samego dnia.
Łuszczyca – najważniejsze pytania
Łuszczyca jest przewlekłą chorobą o złożonym przebiegu, dlatego wokół jej przyczyn, objawów i leczenia pojawia się wiele pytań. Poniżej odpowiadamy na najczęstsze z nich:
Czy łuszczyca jest chorobą autoimmunologiczną?
Łuszczyca jest najczęściej określana jako przewlekła choroba zapalna o podłożu immunologicznym. W jej patogenezie kluczową rolę odgrywa nieprawidłowa aktywacja układu odpornościowego i określonych szlaków cytokinowych.
Czy łuszczycą można się zarazić?
Nie. Łuszczyca nie jest zakaźna i nie przenosi się z człowieka na człowieka.
Czy łuszczyca jest dziedziczna?
Istnieje wyraźna predyspozycja genetyczna, ale łuszczyca nie jest dziedziczona w prosty sposób charakterystyczny dla chorób jednogenowych. Na jej wystąpienie wpływa wiele genów oraz czynniki środowiskowe.
Czy stres może powodować łuszczycę?
Stres może być jednym z czynników wyzwalających lub nasilających objawy u osób predysponowanych. Nie jest jednak jedyną przyczyną choroby.
Czy łuszczyca może zająć stawy?
Tak. U części osób z łuszczycą rozwija się łuszczycowe zapalenie stawów. Metaanalizy wskazują, że problem może dotyczyć około jednej piątej chorych na łuszczycę, choć szacunki różnią się między populacjami.
Czy łuszczyca może zniknąć?
Objawy mogą całkowicie lub niemal całkowicie ustąpić na pewien czas, szczególnie w wyniku skutecznego leczenia. Nie oznacza to jednak trwałego wyleczenia, ponieważ łuszczyca jest chorobą przewlekłą i może ponownie się zaostrzyć.
Czy łuszczycę można całkowicie wyleczyć?
Obecnie nie ma leczenia pozwalającego trwale usunąć przyczynę łuszczycy. Dostępne terapie mogą jednak bardzo skutecznie kontrolować stan zapalny i zmiany skórne oraz umożliwiać osiąganie długotrwałej remisji.
Łuszczyca – przewlekła choroba, którą można coraz skuteczniej kontrolować
Łuszczyca jest znacznie bardziej złożoną chorobą niż sugerują same widoczne zmiany na skórze. Przewlekły proces zapalny może obejmować również stawy, a chorobie mogą towarzyszyć zaburzenia metaboliczne, sercowo-naczyniowe i psychiczne. Dlatego współczesne postępowanie powinno obejmować nie tylko kontrolę zmian skórnych, lecz także ocenę ogólnego stanu zdrowia pacjenta.
Jednocześnie możliwości terapeutyczne znacząco się rozwinęły. Terapie miejscowe, fototerapia, klasyczne leczenie systemowe, leki biologiczne oraz nowoczesne terapie celowane pozwalają dobierać leczenie do stopnia nasilenia i fenotypu choroby. Kluczowe pozostają prawidłowa diagnoza, ocena ryzyka łuszczycowego zapalenia stawów oraz indywidualizacja terapii.
Główne wnioski
- Łuszczyca jest przewlekłą, niezakaźną chorobą zapalną o podłożu immunologicznym. Może obejmować skórę i paznokcie, a u części pacjentów współwystępuje z łuszczycowym zapaleniem stawów oraz chorobami metabolicznymi i sercowo-naczyniowymi.
- Łuszczyca plackowata odpowiada za około 80–90 proc. przypadków choroby. Typowe są dobrze odgraniczone zmiany pokryte łuską, pojawiające się m.in. na łokciach, kolanach, owłosionej skórze głowy i tułowiu.
- Łuszczycowe zapalenie stawów może występować u około jednej piątej osób z łuszczycą. Ból, obrzęk lub sztywność stawów wymagają diagnostyki, ponieważ nieleczone ŁZS może prowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń stawów.
- Łuszczycy nie można obecnie trwale wyleczyć, ale można ją skutecznie kontrolować. W zależności od nasilenia choroby stosuje się leczenie miejscowe, fototerapię, klasyczne leki ogólnoustrojowe oraz terapie celowane, w tym leki biologiczne oddziałujące m.in. na TNF-α, IL-17 i IL-23.
Źródła:
- https://www.nhs.uk/conditions/psoriasis/
- https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81uszczyca
- https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/6866-psoriasis
- https://www.nhs.uk/conditions/psoriasis/
- https://www.guidelines.edf.one/guidelines/psoriasis-guideline
- https://www.bmj.com/content/369/bmj.m1590
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29928910/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38493674/
- https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/inne/wsparcie-zywieniowe-w-luszczycy/
- https://azswpolsce.pl/aktualnosci/luszczyca-plackowata-psoriasis-vulgaris/
- https://www.mp.pl/pacjent/dermatologia/choroby/chorobyskory/74363,luszczyca
- https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/psoriasis/symptoms-causes/syc-20355840
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9592057/

