Endometrioza może mieć konsekwencje wykraczające poza zdrowie reprodukcyjne. Nowe badanie wykazało, że kobiety z endometriozą miały o 46% wyższe ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 niż kobiety bez tej choroby. Analiza objęła dane prawie 3 milionów kobiet gromadzone przez 25 lat.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak endometrioza wiąże się z ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 2 i co wykazała analiza danych prawie 3 milionów kobiet.
- U których kobiet z endometriozą związek z cukrzycą typu 2 był najsilniejszy oraz jakie znaczenie może mieć postać choroby.
- Dlaczego przewlekły stan zapalny może być jednym z mechanizmów łączących endometriozę ze zdrowiem metabolicznym i dlaczego wymaga to dalszych badań.
- Dlaczego wyniki nie dowodzą, że endometrioza powoduje cukrzycę typu 2 oraz jakie mogą mieć znaczenie dla przyszłych badań przesiewowych i profilaktyki.
Największe badanie dotyczące endometriozy i cukrzycy typu 2
Badanie przeprowadzone przez naukowców z George Mason College of Public Health i współpracujących ośrodków zostało opublikowane w czasopiśmie „Diabetologia”. Według autorów jest to największa dotychczas analiza związku między endometriozą, a cukrzycą typu 2. Naukowcy przeanalizowali dokumentację medyczną blisko 3 milionów kobiet znajdującą się w bazie danych stanu Utah. Dane pochodziły z lat 1996–2021, a w badanej populacji znalazło się niemal 100 tys. kobiet ze zdiagnozowaną endometriozą.
Analiza wykazała, że u kobiet z endometriozą ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 było o 46% wyższe niż u kobiet bez tej choroby. Badaniem kierowała Maggie Fuzak Nunziato, doktorantka epidemiologii na George Mason University, wraz z Anną Pollack, profesor zdrowia globalnego i społecznościowego.
Ryzyko zależało od postaci endometriozy
Jednym z istotnych elementów badania było uwzględnienie różnych postaci endometriozy. Dotychczas w wielu analizach chorobę traktowano jako jedną jednostkę, bez uwzględniania lokalizacji zmian. Tym razem naukowcy stwierdzili, że siła związku z cukrzycą typu 2 różniła się w zależności od postaci endometriozy. Najsilniejszą zależność zaobserwowano u kobiet z endometriozą występującą poza miednicą.
Poprzednie badania w dużej mierze oceniały endometriozę jako pojedynczą chorobę i generalnie wskazywały na niewielki lub żaden związek z cukrzycą typu 2 – powiedział Fuzak Nunziato, główny autor badania. Nasze odkrycia przyczyniają się do rosnącej wiedzy na temat tego, że endometrioza może wpływać na więcej niż tylko zdrowie reprodukcyjne.
Związek szczególnie silny przed menopauzą i u kobiet bez otyłości
Badacze zwrócili uwagę na jeszcze jedną zależność. Związek między endometriozą, a cukrzycą typu 2 był najsilniejszy wśród kobiet przed menopauzą oraz kobiet bez otyłości. To istotna obserwacja, ponieważ są to grupy, które tradycyjnie nie są uznawane za najbardziej narażone na rozwój cukrzycy typu 2.
Wyniki mogą więc wskazywać, że w przypadku części kobiet z endometriozą ryzyko metaboliczne może być niedoszacowane, jeśli ocenia się je przede wszystkim na podstawie klasycznych czynników ryzyka cukrzycy.
Co może łączyć endometriozę z cukrzycą typu 2?
Endometrioza dotyczy około 1 na 10 kobiet w wieku rozrodczym. Choroba rozwija się, gdy tkanka podobna do błony śluzowej macicy występuje poza macicą. Może prowadzić m.in. do przewlekłego bólu miednicy, problemów z płodnością i innych powikłań.
Autorzy nowego badania wskazują, że jednym z potencjalnych mechanizmów łączących endometriozę ze zdrowiem metabolicznym może być przewlekły stan zapalny związany z chorobą. Na obecnym etapie nie wiadomo jednak, czy właśnie ten mechanizm odpowiada za obserwowaną zależność. Potrzebne są dalsze badania pozwalające wyjaśnić biologiczne mechanizmy, które mogłyby łączyć obie choroby.
Endometrioza nie musi powodować cukrzycy
Autorzy wyraźnie podkreślają, że wyniki badania wskazują na związek między endometriozą, a wyższym ryzykiem cukrzycy typu 2, ale nie dowodzą związku przyczynowo-skutkowego. Na podstawie tej analizy nie można zatem stwierdzić, że endometrioza bezpośrednio powoduje cukrzycę.
Jeżeli jednak obserwacje zostaną potwierdzone w kolejnych badaniach, mogą mieć znaczenie dla opieki nad pacjentkami. Naukowcy wskazują, że identyfikacja kobiet z endometriozą szczególnie narażonych na zaburzenia metaboliczne mogłaby w przyszłości pomóc w podejmowaniu decyzji dotyczących wcześniejszych badań przesiewowych i działań profilaktycznych. Kolejnym krokiem będzie więc ustalenie, czy wcześniejsze wykrywanie zaburzeń metabolicznych u kobiet z endometriozą może przełożyć się na lepsze wyniki zdrowotne.
Endometrioza może wpływać na zdrowie znacznie szerzej
Nowe wyniki wpisują się w coraz szersze spojrzenie na endometriozę jako chorobę, której konsekwencje mogą wykraczać poza układ rozrodczy. Analiza prawie 3 milionów kobiet wskazuje na istotny związek z ryzykiem cukrzycy typu 2, szczególnie w niektórych postaciach choroby oraz w grupach, które nie zawsze są uznawane za najbardziej zagrożone cukrzycą.
Badanie nie pozwala jednak stwierdzić, że endometrioza jest przyczyną cukrzycy typu 2. Potwierdzenie zależności i poznanie stojących za nią mechanizmów będzie wymagało dalszych badań.
Główne wnioski
- W największym dotychczas badaniu dotyczącym tego związku kobiety z endometriozą miały o 46% wyższe ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 niż kobiety bez tej choroby. Analiza objęła dane prawie 3 milionów kobiet z lat 1996–2021.
- Związek między endometriozą a cukrzycą typu 2 był najsilniejszy u kobiet przed menopauzą oraz kobiet bez otyłości – czyli w grupach, które tradycyjnie nie są uznawane za najbardziej narażone na rozwój cukrzycy typu 2.
- Ryzyko różniło się w zależności od postaci choroby, a najsilniejszy związek z cukrzycą typu 2 stwierdzono u kobiet z endometriozą występującą poza miednicą.
- Badanie wykazało związek, a nie zależność przyczynowo-skutkową. Naukowcy wskazują przewlekły stan zapalny jako jeden z możliwych mechanizmów, jednak potrzebne są dalsze badania, aby ustalić przyczyny tej zależności i zasadność wcześniejszych badań przesiewowych.
Źródło:
- https://link.springer.com/article/10.1007/s00125-026-06828-w
- George Mason University
