Leki z grupy agonistów receptora GLP-1, stosowane w leczeniu cukrzycy typu 2 i otyłości, mogą wiązać się z mniejszym ryzykiem poważnych powikłań pooperacyjnych. Analiza danych ponad 2 milionów pacjentów wykazała, że osoby przyjmujące te preparaty miały o 11% niższe ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych i o 8% niższe ryzyko zakażeń po zabiegach chirurgicznych. Wyniki przedstawiono podczas kongresu ANESTHESIOLOGY 2026.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak stosowanie leków GLP-1 wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań sercowo-naczyniowych i zakażeń pooperacyjnych.
- Jakie wyniki przyniosła analiza ponad 2 milionów pacjentów przedstawiona podczas kongresu ANESTHESIOLOGY 2026.
- Dlaczego agoniści receptora GLP-1 mogą korzystnie wpływać na bezpieczeństwo pacjentów w okresie okołooperacyjnym.
- Jakie ograniczenia ma badanie i dlaczego decyzje dotyczące stosowania leków GLP-1 przed operacją wymagają indywidualnej oceny.
Leki GLP-1 a bezpieczeństwo pacjentów po operacji
Naukowcy z UTHealth Houston przeanalizowali dane z bazy Epic Cosmos, obejmującej dokumentację medyczną z ponad 1700 szpitali i 40 tys. placówek ambulatoryjnych w Stanach Zjednoczonych. Badanie uwzględniało dorosłych pacjentów, którzy od stycznia 2016 do grudnia 2024 roku przeszli planowe operacje trwające ponad 60 minut i pozostawali w szpitalu przez co najmniej 24 godziny.
Spośród 2 028 601 pacjentów 145 610 osób (około 7%) stosowało leki GLP-1. Naukowcy porównali ich wyniki z rezultatami podobnych pacjentów, którzy nie przyjmowali tych preparatów.
O 11% mniej powikłań sercowo-naczyniowych i 8% mniej infekcji
Analiza wykazała istotne zależności między stosowaniem leków GLP-1, a częstością powikłań pooperacyjnych. U osób przyjmujących te preparaty odnotowano:
- 11% niższe ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych, obejmujących m.in. zawał serca, uszkodzenie mięśnia sercowego, udar mózgu lub zgon.
- 8% niższe ryzyko zakażeń pooperacyjnych, w tym zakażeń miejsca operowanego, infekcji dróg moczowych, zapalenia płuc i sepsy.
Wyniki sugerują potencjalne korzyści wykraczające poza kontrolę glikemii i redukcję masy ciała. Nie potwierdzają jednak, że leki GLP-1 bezpośrednio zapobiegają tym powikłaniom.
Dlaczego leki GLP-1 mogą wpływać na ryzyko pooperacyjne?
Zabieg chirurgiczny stanowi znaczne obciążenie fizjologiczne. Może powodować reakcję zapalną, zaburzenia glikemii oraz zmiany ciśnienia tętniczego i krążenia. Agoniści receptora GLP-1 mogą korzystnie oddziaływać na kilka mechanizmów związanych z tym ryzykiem. Poprawiają kontrolę glukozy, wspierają redukcję masy ciała i mogą ograniczać procesy zapalne.
Lepsza kontrola glikemii może również zmniejszać podatność na zakażenia, ponieważ hiperglikemia osłabia funkcjonowanie układu odpornościowego i utrudnia zwalczanie drobnoustrojów. Potencjalne działanie kardioprotekcyjne GLP-1 jest już przedmiotem licznych badań, jednak jego znaczenie w okresie okołooperacyjnym wymaga dalszej oceny.
Czy leki GLP-1 powinny być stosowane przed operacją?
Autorzy podkreślają, że uzyskane wyniki są obiecujące, ale nie stanowią podstawy do zmiany postępowania okołooperacyjnego. Badanie miało charakter obserwacyjny, dlatego nie można wykluczyć wpływu innych czynników, takich jak stan zdrowia pacjentów, choroby współistniejące czy różnice w prowadzonej opiece.
Ponadto stosowanie GLP-1 przed znieczuleniem wymaga indywidualnej oceny, między innymi ze względu na ich wpływ na opróżnianie żołądka. Decyzja o kontynuowaniu lub czasowym wstrzymaniu leczenia powinna należeć do zespołu medycznego, z uwzględnieniem aktualnych zaleceń i indywidualnego ryzyka pacjenta.
GLP-1 w medycynie okołooperacyjnej – potrzebne dalsze badania
Analiza ponad 2 milionów pacjentów wskazuje na możliwy związek między stosowaniem agonistów receptora GLP-1, a niższym ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych i zakażeń pooperacyjnych. Konieczne są jednak dalsze badania, które pozwolą ustalić, czy obserwowane korzyści wynikają bezpośrednio z działania leków oraz jak optymalnie prowadzić terapię przed zabiegiem i po nim.
Główne wnioski
- Stosowanie leków GLP-1 wiązało się z 11% niższym ryzykiem poważnych powikłań sercowo-naczyniowych i 8% niższym ryzykiem zakażeń pooperacyjnych. Analiza obejmowała m.in. zawały serca, udary mózgu, zakażenia miejsca operowanego, zapalenie płuc i sepsę.
- Badanie objęło 2 028 601 dorosłych pacjentów, z których 145 610 (około 7%) stosowało leki GLP-1. Naukowcy z UTHealth Houston przeanalizowali dokumentację medyczną z lat 2016–2024, korzystając z bazy Epic Cosmos. Wyniki przedstawiono podczas kongresu ANESTHESIOLOGY 2026.
- Potencjalne korzyści stosowania agonistów receptora GLP-1 mogą wynikać z poprawy kontroli glikemii, redukcji masy ciała i ograniczenia procesów zapalnych. Mechanizmy te mogą wpływać na ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych oraz zakażeń w okresie okołooperacyjnym.
- Badanie obserwacyjne nie potwierdza bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między stosowaniem GLP-1 a mniejszą liczbą powikłań. Konieczne są dalsze badania, a decyzje dotyczące kontynuowania lub wstrzymania terapii przed operacją powinny uwzględniać indywidualne ryzyko pacjenta.
Źródło:
- American Society of Anesthesiologists
