Senat na razie bez pakietu reform zdrowotnych. Na agendzie jednak dwie ustawy ważne dla NFZ

Na 27 października 2026 r. zaplanowano 67. posiedzenie Senatu, podczas którego senatorowie mają rozpatrzyć dziewięć ustaw. W porządku obrad zabrakło pakietu reform ochrony zdrowia, którym 22 października zajmował się Sejm. Są natomiast dwie ustawy ważne dla finansowania Narodowego Funduszu Zdrowia – dotyczące podwyżki akcyzy na alkohol oraz opłaty cukrowej. Oba rozwiązania mają zwiększyć środki przeznaczane na świadczenia zdrowotne i profilaktykę.

Z tego artykułu dowiesz się…

• Które ustawy reformujące ochronę zdrowia nie znalazły się w porządku obrad Senatu 27 października 2026 r.
• Jakie podwyżki akcyzy na alkohol przewidziano na 2027 r. i ile dodatkowych środków ma otrzymać NFZ.
• Jak zmienią się stawki opłaty cukrowej i jakie produkty zostaną nią objęte.
• Dlaczego dalsze losy obu ustaw pozostają niepewne po wetach prezydenta z grudnia 2025 r.

Pakiet reform ochrony zdrowia poza porządkiem obrad Senatu

Podczas głosowań 22 października Sejm uchwalił pakiet ustaw dotyczących ochrony zdrowia. Najważniejsza z nich wprowadza limity wynagrodzeń medyków – maksymalnie 240 zł brutto za godzinę i 320 godzin pracy miesięcznie, czyli do 76,8 tys. zł brutto. Posłowie przyjęli również przepisy dotyczące przedłużenia obowiązywania sieci szpitali do 30 czerwca 2029 r., jawności konkursów i wynagrodzeń w placówkach posiadających kontrakty z NFZ, funkcjonowania Ośrodków Eksperckich Chorób Rzadkich oraz finansowania leczenia HIV i HCV. Żadna z tych ustaw nie znalazła się jednak w porządku obrad Senatu zaplanowanych na 27 października. 

ZOBACZ KONIECZNIE Ważne decyzje Sejmu dla ochrony zdrowia. Co zmieni się w przepisach? [Lista]

Wyższa akcyza na alkohol. Dodatkowe 1,4 mld zł dla NFZ

Senatorowie mają natomiast rozpatrzyć ustawę o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Nowelizacja przewiduje podwyższenie stawek akcyzy na napoje alkoholowe w 2027 r. Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami:

• Alkohol etylowy – wzrost z 8811 zł do 10 109 zł za 1 hl 100-procentowego alkoholu.
• Piwo – z 12,04 zł do 13,82 zł za 1 hl.
• Wino i pozostałe napoje fermentowane – z 245 zł do 280,83 zł za 1 hl.
• Wyroby pośrednie – z 490 zł do 562,93 zł za 1 hl.
• Cydr i perry o zawartości alkoholu do 5% – z 97 zł do 116,40 zł za 1 hl.

Zgodnie z założeniami nadwyżka wpływów z akcyzy od napojów alkoholowych ponad poziom z 2026 r. ma zasilić NFZ. Na lata 2027 i 2028 przewidziano przekazanie Funduszowi kwoty 1,4 mld zł rocznie na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej.

Przypomnijmy, że rząd przyjął projekt 22 września 2026 r. Premier Donald Tusk przekonywał wówczas, że całość dodatkowych wpływów z podwyżki akcyzy zostanie przeznaczona na ochronę zdrowia. Zwrócił się również do prezydenta Karola Nawrockiego z apelem:

Opłata cukrowa wzrośnie. Nowe stawki i szerszy katalog produktów

Drugą ustawą ważną dla finansowania ochrony zdrowia jest nowelizacja ustawy o zdrowiu publicznym. Przewiduje ona podwyższenie opłaty cukrowej oraz rozszerzenie katalogu produktów objętych daniną.

Najważniejsze zmiany obejmują:

• Wzrost opłaty stałej z 0,50 zł do 0,70 zł za litr napoju zawierającego do 5 g cukrów w 100 ml lub co najmniej jedną substancję słodzącą.
• Podwojenie opłaty zmiennej z 0,05 zł do 0,10 zł za każdy gram cukrów powyżej 5 g w 100 ml napoju.
• Podwyższenie maksymalnej opłaty z 1,20 zł do 1,80 zł za litr.
• Wzrost opłaty za kofeinę lub taurynę z 0,10 zł do 1 zł za litr.
• Objęcie opłatą m.in. wysoko słodzonych syropów sprzedawanych jako suplementy diety oraz koncentratów w postaci płynnej, półpłynnej i stałej – ze stawką 3 zł za litr lub kilogram.

Dodatkowe wpływy mają trafić do Narodowego Funduszu Zdrowia, m.in. na profilaktykę, edukację zdrowotną oraz leczenie chorób związanych z nieprawidłowym odżywianiem.

ZOBACZ KONIECZNIE Raport NIK: opłata cukrowa i alkoholowa nie zasiliły profilaktyki zdrowotnej

Prezydent już raz zawetował podwyżki akcyzy i opłaty cukrowej

Los obu ustaw pozostaje niepewny. W grudniu 2025 r. prezydent Karol Nawrocki zawetował wcześniejsze nowelizacje przewidujące zwiększenie obciążeń podatkowych. W przypadku akcyzy na alkohol poprzednia propozycja zakładała wzrost stawek o 15% w 2026 r. i kolejne 10% w 2027 r. Ministerstwo Finansów szacowało wówczas dodatkowe dochody budżetowe w 2026 r. na 1,96 mld zł.

Zawetowana ustawa dotycząca opłaty cukrowej przewidywała natomiast podwyżki stawek zbliżone do obecnie procedowanych rozwiązań. 

Prezydent uzasadniał swoją decyzję sprzeciwem wobec zwiększania obciążeń podatkowych, zgodnie z deklaracjami z kampanii wyborczej.

ZOBACZ KONIECZNIE Dwie ustawy bez podpisu. Prezydent wetuje wyższą opłatę cukrową i akcyzę na alkohol

Źródło:

• https://www.senat.gov.pl/aktualnoscilista/art,17854,67-posiedzenie-senatu-zapowiedz.html