Rada Ministrów 28 kwietnia 2026 r. przyjęła nowelizację ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw. Zmiany obejmują zarówno organizację leczenia osób uzależnionych, jak i zasady funkcjonowania instytucji publicznych oraz badań nad substancjami psychoaktywnymi. Kluczowym elementem reformy jest rozszerzenie dostępu do terapii substytucyjnej dla pacjentów uzależnionych od opioidów. Nowe przepisy mają wejść w życie po 30 dniach od publikacji w Dzienniku Ustaw.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak zmienia się dostęp do terapii substytucyjnej dla osób uzależnionych od opioidów.
- Jakie nowe zasady obejmą placówki prowadzące leczenie uzależnień.
- Jak będzie działał system monitorowania terapii substytucyjnej.
- Jakie ułatwienia wprowadzono dla badań i pomocy humanitarnej.
Terapia substytucyjna dostępna na receptę
Najważniejsza zmiana dotyczy leczenia osób uzależnionych od opioidów. Terapia substytucyjna, polegająca na stosowaniu leków zastępujących substancje odurzające, będzie mogła być prowadzona nie tylko w ramach specjalistycznych programów, ale również na podstawie recepty wystawionej przez lekarza.
To ważna modyfikacja modelu opieki, który do tej pory był mocno ograniczony organizacyjnie. Rozszerzenie dostępu do leczenia ma zwiększyć liczbę pacjentów objętych terapią oraz skrócić czas oczekiwania na jej rozpoczęcie.
Zmiana może mieć również wymiar systemowy. Szerszy dostęp do leczenia farmakologicznego uzależnień wiąże się z potencjalnym ograniczeniem liczby hospitalizacji oraz interwencji ratunkowych, co może przełożyć się na obciążenie systemu ochrony zdrowia.
Nowe zasady dla placówek i monitoring terapii
Nowelizacja doprecyzowuje zasady funkcjonowania podmiotów prowadzących leczenie uzależnień. Wprowadzone zostały wymagania dotyczące personelu oraz standardów opieki nad pacjentami.
Jednocześnie przewidziano rozbudowę systemu monitorowania terapii substytucyjnej. Ma on ograniczyć sytuacje, w których pacjent korzysta z leczenia w więcej niż jednej placówce jednocześnie.
Ułatwienia w pomocy humanitarnej
Nowe przepisy obejmują także działania poza systemem krajowym. Medyczne zespoły ratunkowe uzyskają uproszczone procedury dotyczące wywozu i stosowania leków za granicą, w tym silnych leków przeciwbólowych.
Rozwiązanie ma znaczenie w sytuacjach kryzysowych, takich jak katastrofy czy klęski żywiołowe, gdzie szybki dostęp do leków jest kluczowy dla skuteczności pomocy.
Zmiany dla badań nad substancjami psychoaktywnymi
Nowelizacja wprowadza również ułatwienia dla wybranych instytucji, takich jak laboratoria badawcze. Podmioty te będą mogły prowadzić badania nad substancjami psychoaktywnymi bez konieczności uzyskiwania dodatkowych zezwoleń, o ile działają w ramach swoich ustawowych zadań.
To rozwiązanie ma przyspieszyć procesy badawcze i ograniczyć bariery administracyjne.
Dostosowanie do przepisów międzynarodowych
Zmiany obejmują także dostosowanie polskich regulacji do postanowień Konwencji Narodów Zjednoczonych dotyczącej zwalczania nielegalnego obrotu środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi.
Nowe przepisy regulują m.in. zasady przeszukania statków podejrzanych o udział w nielegalnym obrocie substancjami.
Główne wnioski
- Terapia substytucyjna będzie dostępna na podstawie recepty, a nie wyłącznie w ramach programów leczenia.
- Rada Ministrów przyjęła nowelizację 28 kwietnia 2026 r., a przepisy mają wejść w życie po 30 dniach od ogłoszenia.
- Wprowadzony zostanie system monitorowania terapii, który ma ograniczyć leczenie w kilku placówkach jednocześnie.
- Zmiany obejmują także badania i pomoc humanitarną, upraszczając procedury dla laboratoriów i zespołów ratunkowych.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/zdrowie/lepsza-dostepnosc-do-terapii-dla-osob-uzaleznionych-od-opioidow
