Europejski Komitet Regionów ocenia, że projektowany Akt o Lekach Krytycznych wymaga wzmocnienia, aby realnie odpowiedzieć na rosnące braki leków i ryzyko dla europejskich systemów ochrony zdrowia. W przyjętej 10 grudnia opinii samorządy regionalne wskazują na konieczność potraktowania bezpieczeństwa lekowego jako elementu bezpieczeństwa strategicznego oraz formalnego włączenia regionów w realizację nowych zasad. Dokument zwraca uwagę, że narastające niedobory – szczególnie antybiotyków i substancji czynnych – stały się poważnym zagrożeniem zarówno dla pacjentów, jak i dla odporności państw członkowskich.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego Komitet Regionów domaga się wzmocnienia bezpieczeństwa lekowego.
- Jakie oczekiwania wobec unijnej ustawy o lekach krytycznych formułują regiony.
- Jakie mechanizmy finansowania i nadzoru mają zwiększyć odporność dostaw leków.
- Dlaczego regiony chcą formalnego udziału w identyfikowaniu projektów i negocjacjach dotyczących dostępu do terapii.
Problem zdrowotny i geostrategiczny
W opublikowanej opinii Komitet Regionów zaznacza, że Europa przez ostatnią dekadę stała się nadmiernie zależna od dostaw z państw trzecich. Szczególnie dotyczy to grup leków kluczowych w infekcjach oraz substancji niezbędnych do produkcji wielu terapii stosowanych na co dzień. Przedstawiciele regionalni ostrzegają, że w sytuacji rosnących napięć geopolitycznych ta zależność coraz bardziej ogranicza zdolność państw do reagowania zarówno w ochronie zdrowia, jak i w sytuacjach kryzysowych. W opinii podkreślono, że dostępność leków jest niezbędna również dla systemów bezpieczeństwa, w tym dla potrzeb wojskowych i działań ratunkowych.
Potrzebne finansowanie i twardsze zobowiązania
Komitet Regionów apeluje o uruchomienie dedykowanych instrumentów finansowych wspierających rozwój produkcji w UE. Chodzi zarówno o inwestycje w fabryki, jak i o wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz technologii umożliwiających bardziej zrównoważone i czystsze procesy wytwarzania. Zdaniem samorządów środki publiczne powinny być powiązane z jasnymi warunkami – m.in. gwarancją dostaw oraz pełną przejrzystością wykorzystania finansowania.
Regiony chcą realnej roli
W wielu państwach to władze regionalne odpowiadają za kluczowe obszary polityki zdrowotnej, dlatego Komitet Regionów domaga się formalnego udziału w identyfikowaniu projektów strategicznych oraz przygotowywaniu schematów finansowania. Samorządy podkreślają również potrzebę wsparcia w zakresie podnoszenia kwalifikacji pracowników, poprawy specjalistycznych kompetencji oraz budowy stabilnego zaplecza kadrowego dla przemysłu farmaceutycznego.
W opinii zwrócono uwagę na konieczność dostosowania inwestycji do lokalnych regulacji środowiskowych i planistycznych, co ma ograniczyć ryzyko opóźnień i zapewnić zgodność z lokalnymi strategiami rozwoju.
– Akt w sprawie leków o krytycznym znaczeniu jest kluczową szansą na wzmocnienie odporności Europy – ale tylko wtedy, gdy regiony będą mocno zaangażowane. Nasza opinia wzmacnia współpracę regionalną w celu zapewnienia niezawodnych dostaw podstawowych leków, które są podstawą niezależnej i zjednoczonej Europy w niepewnych czasach – mówiła sprawozdawczyni Erika Von Kalben (DE/Zieloni).
Dostępność i ceny leków
Komitet Regionów wskazuje, że unijne rządy powinny częściej korzystać ze wspólnych zamówień publicznych. Samorządy proponują również, aby Komisja Europejska mogła prowadzić negocjacje cenowe na prośbę państw członkowskich. W opinii podkreślono, że wzmocnienie solidarności pomiędzy krajami UE jest niezbędne, by również mniejsze rynki mogły uzyskać odpowiedni dostęp do terapii w okresach niedoborów. Ma to zmniejszyć skalę nierówności w dostępności leków i poprawić stabilność dostaw w całej Unii.
Główne wnioski
- Komitet Regionów wzywa do wzmocnienia unijnej ustawy o lekach krytycznych, wskazując na potrzebę traktowania bezpieczeństwa lekowego jako elementu bezpieczeństwa strategicznego.
- Samorządy oczekują formalnego udziału w identyfikacji i nadzorze projektów, ponieważ to na poziomie regionalnym realizowana jest znaczna część polityki zdrowotnej.
- Komitet Regionów postuluje powiązanie finansowania publicznego z konkretnymi zobowiązaniami, w tym gwarancją dostaw i pełną przejrzystością wykorzystania środków.
- Regiony rekomendują szersze stosowanie wspólnych zakupów i wsparcie mniejszych rynków, aby zmniejszyć nierówności w dostępie do terapii i poprawić stabilność dostaw leków.
Źródło:
- https://cor.europa.eu/en/news/europe-must-secure-medicines-part-its-defence-regions-and-cities-stress
