Przewlekła choroba nerek pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnej medycyny. U pacjentów z krańcową niewydolnością nerek dializoterapia decyduje nie tylko o przeżyciu, ale również o jakości życia oraz ryzyku powikłań sercowo-naczyniowych. Najnowsze dane udostępnione przez Fresenius Medical Care pokazują, że coraz większą rolę odgrywa hemodiafiltracja (HDF) – nowoczesna metoda leczenia nerkozastępczego, która zapewnia skuteczniejsze oczyszczanie organizmu niż klasyczna hemodializa. Obecnie korzysta z niej już 31,4% pacjentów sieci Fresenius NephroCare Polska, podczas gdy średnia dla całego kraju wynosi 12%.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Czym hemodiafiltracja (HDF) różni się od klasycznej hemodializy i dlaczego umożliwia skuteczniejsze usuwanie toksyn z organizmu,
- Jakie korzyści kliniczne dla pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek potwierdzają badania naukowe, w tym wpływ HDF na układ sercowo-naczyniowy i ryzyko zgonu,
- Dlaczego 31,4% pacjentów Fresenius NephroCare Polska korzysta z HDF, podczas gdy średnia dla całego kraju wynosi zaledwie 12%,
- Jakie bariery ograniczają dostęp do hemodiafiltracji w Polsce oraz jakie zmiany mogłyby zwiększyć wykorzystanie tej metody leczenia.
Co pokazują najnowsze dane Fresenius Medical Care?
Fresenius Medical Care poinformował, że na koniec maja 2026 roku z hemodiafiltracji korzystało 31,4% pacjentów leczonych w sieci Fresenius NephroCare Polska. Oznacza to, że niemal co trzeci pacjent dializowany w ośrodkach firmy otrzymuje terapię uznawaną za jedną z najbardziej zaawansowanych metod leczenia nerkozastępczego.
Dla porównania, według raportu „Aktualny stan leczenia nerkozastępczego w Polsce – 2025”, odsetek pacjentów leczonych metodą HDF w całej Polsce wynosi zaledwie 12%. Hemodiafiltracja jest obecnie dostępna we wszystkich 69 ośrodkach dializ Fresenius NephroCare Polska, a firma rozwija tę metodę nieprzerwanie od blisko dwóch dekad, doskonaląc procedury medyczne, kwalifikację pacjentów oraz szkolenia personelu.
Czym jest hemodiafiltracja i czym różni się od klasycznej hemodializy?
Dializa zastępuje funkcje niewydolnych nerek poprzez usuwanie z organizmu toksyn oraz nadmiaru płynów. W klasycznej hemodializie oczyszczanie krwi odbywa się przede wszystkim dzięki zjawisku dyfuzji. Metoda ta skutecznie eliminuje niewielkie cząsteczki, takie jak:
- mocznik,
- kreatynina,
- potas,
- fosforany.
Znacznie trudniej usuwa jednak większe cząsteczki odpowiedzialne między innymi za przewlekły stan zapalny oraz rozwój powikłań sercowo-naczyniowych. Hemodiafiltracja wykorzystuje dwa mechanizmy oczyszczania krwi – dyfuzję i konwekcję. Dzięki temu możliwe jest jednoczesne usuwanie zarówno małych, jak i średnich toksyn mocznicowych. To właśnie szerszy zakres oczyszczania organizmu uznawany jest za jedną z największych przewag HDF nad standardową hemodializą.
Dlaczego HDF może lepiej chronić układ sercowo-naczyniowy?
Powikłania sercowo-naczyniowe pozostają jedną z głównych przyczyn zgonów u osób dializowanych. Średnie cząsteczki toksyn mocznicowych mogą uszkadzać śródbłonek naczyń, nasilać przewlekły stan zapalny i zwiększać ryzyko chorób serca.
Usuwanie tych substancji podczas hemodiafiltracji może ograniczać obciążenie układu sercowo-naczyniowego, co znajduje potwierdzenie w badaniach klinicznych. Dr Wojciech Marcinkowski, Dyrektor Medyczny Fresenius NephroCare Polska, wyjaśnia:
HDF pozwala usuwać zarówno małe toksyny, jak również większe cząsteczki związane z przewlekłym stanem zapalnym i powikłaniami sercowo-naczyniowymi. Zakres oczyszczania organizmu jest szerszy niż w przypadku standardowej hemodializy. Korzyści widać już w trakcie zabiegu – mniej spadków ciśnienia, skurczów i zmęczenia oraz większą stabilność hemodynamiczną. W dłuższej perspektywie HDF poprawia gospodarkę wapniowo-fosforanową i kontrolę niedokrwistości.
Badanie CONVINCE potwierdza korzyści kliniczne HDF
Jednym z najważniejszych dowodów naukowych dotyczących skuteczności hemodiafiltracji jest międzynarodowe badanie CONVINCE, którego wyniki opublikowano w 2023 roku na łamach The New England Journal of Medicine. Badanie wykazało, że stosowanie wysokoprzepływowej hemodiafiltracji wiązało się z:
- 23-procentowym zmniejszeniem ryzyka zgonu w porównaniu z klasyczną hemodializą,
- mniejszą liczbą epizodów spadków ciśnienia tętniczego podczas zabiegów,
- lepszą tolerancją dializy,
- poprawą parametrów biochemicznych.
Autorzy podkreślają również znaczenie odpowiedniej objętości konwekcji. Najlepsze efekty kliniczne uzyskiwano przy zastosowaniu co najmniej 23 litrów konwekcji podczas jednego zabiegu.
Pacjenci mogą odczuwać poprawę jakości życia
Korzyści wynikające z HDF nie ograniczają się wyłącznie do parametrów laboratoryjnych. Badania wskazują, że osoby dializowane tą metodą częściej zgłaszają:
- większy poziom energii po zabiegach,
- mniejsze zmęczenie,
- lepszą jakość snu,
- wyższą tolerancję leczenia.
Dla pacjentów wymagających dializ trzy razy w tygodniu przez wiele lat nawet niewielka poprawa samopoczucia może przekładać się na istotną poprawę codziennego funkcjonowania.
Dlaczego dostęp do HDF w Polsce nadal jest ograniczony?
Pomimo że hemodiafiltracja jest refundowana od 2018 roku, odsetek pacjentów korzystających z tej terapii pozostaje w Polsce stosunkowo niski. Przyczyn jest kilka. Przede wszystkim kwalifikacja odbywa się indywidualnie i wymaga spełnienia określonych kryteriów klinicznych. Do wskazań należą między innymi:
- niestabilność hemodynamiczna z udokumentowanymi spadkami ciśnienia,
- źle kontrolowane nadciśnienie tętnicze zależne od przewodnienia,
- amyloidoza,
- ciąża.
Dodatkowo skuteczne prowadzenie HDF wymaga odpowiednich warunków technicznych, takich jak:
- sprawny dostęp naczyniowy,
- wykorzystanie dializatorów typu high-flux,
- odpowiednio długi czas trwania zabiegu, zwykle wynoszący co najmniej cztery godziny.
Niektóre kryteria kwalifikacji pozostają trudne do jednoznacznej oceny, co dodatkowo ogranicza liczbę pacjentów mogących korzystać z terapii.
Polska nadal pozostaje poniżej europejskiej średniej
Różnice pomiędzy Polską a wieloma krajami Europy pozostają znaczące. Według danych Fresenius Medical Care w europejskiej sieci placówek firmy 73,4% pacjentów korzysta z hemodiafiltracji. Jeszcze wyższe wskaźniki odnotowano między innymi w:
- Wielkiej Brytanii,
- Irlandii,
- Czechach,
- Słowacji,
- Słowenii,
- Serbii,
- Bośni i Hercegowinie,
- Rosji,
- Ukrainie,
gdzie udział HDF przekracza 90% wszystkich dializowanych pacjentów.
Rozwój HDF wymaga zmian systemowych
Zdaniem przedstawicieli Fresenius NephroCare Polska sam dostęp do odpowiedniej aparatury nie wystarczy do zwiększenia wykorzystania hemodiafiltracji. Jak podkreśla Jakub Janiak, Dyrektor Zarządzający Fresenius NephroCare Polska:
Kluczowe znaczenie dla rozwoju hemodiafiltracji w naszej sieci ma dostępność tej metody w codziennej pracy stacji dializ. Wszystkie nasze ośrodki posiadają niezbędną aparaturę oraz wdrożone procedury medyczne i organizacyjne. Szersze wykorzystanie hemodiafiltracji w Polsce zależy jednak nie tylko od dostępności sprzętu. Jako społeczność nefrologiczna domagamy się nie tylko wzrostu refundacji w celu wsparcia szybszego rozwoju tej metody, ale przede wszystkim zmian kryteriów kwalifikacji. W tych obszarach jest ciągle wiele do zrobienia.
Fresenius Medical Care rozwija dializoterapię w Polsce
Fresenius Medical Care należy do największych na świecie firm specjalizujących się w leczeniu osób z przewlekłą chorobą nerek oraz rozwijaniu technologii wykorzystywanych w terapii nerkozastępczej. Działalność przedsiębiorstwa obejmuje zarówno prowadzenie ośrodków dializ, jak i opracowywanie oraz dostarczanie nowoczesnych urządzeń i materiałów wykorzystywanych podczas leczenia, w tym aparatów do dializ i dializatorów.
Skala działalności firmy ma charakter globalny. Na świecie około 4,5 miliona osób wymaga regularnej dializoterapii z powodu niewydolności nerek. Fresenius Medical Care zapewnia opiekę około 292 tys. pacjentów, prowadząc sieć blisko 3 600 ośrodków dializ w wielu krajach. Spółka jest notowana na giełdach we Frankfurcie (FME) oraz w Nowym Jorku (FMS), a rozwój technologii dializacyjnych i standardów leczenia stanowi jeden z kluczowych obszarów jej działalności.
W Polsce, pod marką Fresenius NephroCare Polska, funkcjonuje obecnie 69 stacji dializ, w których leczonych jest niemal 6 tys. pacjentów. Opiekę zapewnia blisko 1 800 pracowników, w tym lekarze nefrolodzy, pielęgniarki dializacyjne oraz technicy.
Główne wnioski
- 31,4% pacjentów sieci Fresenius NephroCare Polska było leczonych metodą hemodiafiltracji (HDF) na koniec maja 2026 r., podczas gdy średnia dla Polski wynosi 12%.
- Hemodiafiltracja łączy dyfuzję i konwekcję, dzięki czemu usuwa szerszy zakres toksyn niż klasyczna hemodializa i może ograniczać ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych.
- Badanie CONVINCE, opublikowane w 2023 roku w The New England Journal of Medicine, wykazało 23% redukcję ryzyka śmiertelności u pacjentów leczonych wysokoprzepływową hemodiafiltracją w porównaniu z klasyczną hemodializą.
- Eksperci wskazują, że szersze wykorzystanie HDF w Polsce wymaga nie tylko odpowiedniej infrastruktury, ale również zmian w zasadach kwalifikacji pacjentów oraz lepszego finansowania tej metody leczenia.
Źródło:
- Materiał prasowy
