Estradiol, jeden z głównych żeńskich hormonów płciowych, może znacząco wpływać na zachowania związane ze spożywaniem alkoholu. Najnowsze badania naukowców z Weill Cornell Medicine wykazały, że podwyższony poziom tego hormonu sprzyja binge drinking u kobiet. Te odkrycia mogą nie tylko pomóc zrozumieć mechanizmy stojące za różnicami płciowymi w konsumpcji alkoholu, ale także przyczynić się do opracowania skuteczniejszych metod leczenia problemów związanych z nadużywaniem alkoholu.
Estradiol – kluczowy hormon o wielu funkcjach
Estradiol (E2) należy do grupy estrogenów, obok estronu (E1) i estriolu (E3). Jest wytwarzany głównie w jajnikach podczas cyklu menstruacyjnego u ludzi i cyklu rujowego u zwierząt. Jego wpływ na organizm jest wieloaspektowy: reguluje funkcje rozrodcze, wspiera procesy uczenia się i zapamiętywania, a także oddziałuje na emocje i zachowania społeczne.
Ostatnie badania sugerują, że estradiol może również modulować zachowania związane z piciem alkoholu. Jego wpływ na neurony w mózgu, szczególnie w obszarze BNST (jądro łożyskowe prążka krańcowego), jest na tyle silny, że może prowadzić do zwiększonego spożycia alkoholu w określonych momentach cyklu hormonalnego.
Eksperymenty na myszach – nowe spojrzenie na wpływ estradiolu
Badacze z Weill Cornell Medicine (USA) przeprowadzili eksperymenty na myszach, aby lepiej zrozumieć mechanizm działania estradiolu. Wykazali, że u samic myszy z wysokim poziomem estradiolu dochodziło do znacznie większego spożycia alkoholu w ciągu pierwszych 30 minut po jego udostępnieniu.
Kiedy samica bierze pierwszy łyk alkoholu, neurony dosłownie szaleją
– wyjaśnia dr Kristen Pleil, adiunkt farmakologii i starsza autorka badania. Ta intensywna aktywność neuronów w BNST była znacznie większa w okresach podwyższonego poziomu estradiolu. Co więcej, hormon ten działał niezwykle szybko, aktywując receptory na powierzchni neuronów i wzmacniając sygnały międzykomórkowe w ciągu kilku minut.
Dlaczego kobiety są bardziej podatne?
Badania nad różnicami płciowymi w spożyciu alkoholu od dawna wskazują, że kobiety są bardziej narażone na negatywne skutki zdrowotne związane z piciem. Estradiol wydaje się odgrywać kluczową rolę w tym procesie, wzmacniając reakcję mózgu na alkohol w momentach, gdy jego poziom jest najwyższy.
- Zobacz również: Nadużywanie alkoholu a liczba zwolnień lekarskich w Polsce: nowe dane ZUS do października 2024 rok
Podczas pandemii COVID-19 wzrosło spożycie alkoholu wśród kobiet. Zachowanie to ma ważne konsekwencje dla zdrowia kobiet:
ponieważ wiele badań pokazuje, że ten schemat picia nasila szkodliwe działanie alkoholu
– zauważa dr Pleil. Wyższy poziom hospitalizacji i powikłań zdrowotnych związanych z alkoholem u kobiet wskazuje na pilną potrzebę opracowania terapii uwzględniających specyficzne różnice hormonalne.
Nowe terapie na horyzoncie
Jednym z najciekawszych aspektów badań jest identyfikacja specyficznego receptora estrogenowego w neuronach BNST. To odkrycie otwiera drogę do tworzenia bardziej celowanych terapii farmakologicznych. Hamowanie działania enzymu syntetyzującego estrogeny mogłoby redukować spożycie alkoholu w okresach podwyższonego poziomu hormonów.
Połączenie tego leku ze związkami, które modulują dalsze skutki działania substancji chemicznych wytwarzanych przez neurony BNST, może potencjalnie zapewnić nowe, ukierunkowane podejście do leczenia zaburzeń związanych ze spożywaniem alkoholu
– dodaje dr Pleil. Obecnie takie inhibitory są stosowane w leczeniu nowotworów wrażliwych na estrogeny, co sugeruje, że ich zastosowanie w leczeniu problemów alkoholowych może być bezpieczne i skuteczne.
Co dalej z badaniami?
Kolejne kroki w badaniach obejmują zrozumienie, czy podobne mechanizmy regulują picie alkoholu u mężczyzn. U mężczyzn estradiol nie jest wytwarzany w jajnikach, ale może być syntetyzowany lokalnie w mózgu z testosteronu.
Cała infrastruktura jest obecna również u mężczyzn: receptory estrogenowe i podstawowa organizacja obwodów
– zauważa dr Pleil, co sugeruje, że wyniki tych badań mogą mieć szerokie zastosowanie.
Czym jest „binge drinking”?
„Binge drinking” to termin określający spożycie dużej ilości alkoholu w krótkim czasie, prowadzące do szybkiego osiągnięcia stanu upojenia (tzw. picie do upadłego, na umór). W praktyce oznacza to wypicie 4-5 standardowych dawek alkoholu w ciągu około dwóch godzin. Zachowanie to jest szczególnie niebezpieczne, ponieważ może prowadzić do ostrych problemów zdrowotnych, takich jak zatrucie alkoholowe, oraz długoterminowych konsekwencji, w tym uzależnienia, uszkodzenia wątroby czy chorób sercowo-naczyniowych.
Badania wskazują, że kobiety angażujące się w binge drinking są bardziej narażone na szkodliwe skutki zdrowotne niż mężczyźni, co może wynikać zarówno z różnic fizjologicznych, jak i hormonalnych. Odkrycia związane z rolą estradiolu w tym procesie podkreślają, jak złożone mogą być mechanizmy prowadzące do takiego zachowania.
Źródła:
- Weill Cornell Medicine
- news.weill.cornell.edu
- nature.com
