Światowa Organizacja Zdrowia alarmuje w sprawie gwałtownego wzrostu liczby zakażeń wirusem Ebola w Afryce. W ciągu zaledwie tygodnia liczba potwierdzonych przypadków wzrosła trzykrotnie, osiągając około 600 zakażeń. Główny Inspektor Sanitarny dr n. med. Paweł Grzesiowski ocenił sytuację jako „bardzo poważną”, podkreślając, że świat znajduje się dopiero na wczesnym etapie rozwoju ogniska epidemicznego. Szczególne obawy budzi fakt, że za zachorowania odpowiada szczep Bundibugyo, przeciwko któremu obecnie nie istnieje zatwierdzona szczepionka ani specyficzne leczenie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak szybko rośnie liczba zakażeń wirusem Ebola w Afryce i dlaczego WHO uznała sytuację za zagrożenie międzynarodowe
- Dlaczego szczep Bundibugyo budzi szczególny niepokój ekspertów zdrowia publicznego
- Jakie ryzyko dla Europy i Polski oceniają WHO, ECDC oraz Główny Inspektorat Sanitarny
- W jaki sposób przenosi się wirus Ebola i jakie objawy pojawiają się po zakażeniu
WHO alarmuje w sprawie epidemii wirusa Ebola
Sytuacja epidemiologiczna związana z wirusem Ebola dynamicznie się pogarsza. Jak poinformowała Światowa Organizacja Zdrowia, 5 maja 2026 roku WHO otrzymała alert dotyczący nieznanej choroby o wysokiej śmiertelności w prowincji Ituri w Demokratycznej Republice Konga. Po przeprowadzeniu dochodzenia laboratoryjnego potwierdzono, że za zachorowania odpowiada wirus Ebola szczepu Bundibugyo.
15 maja WHO oficjalnie potwierdziła epidemię, a już dwa dni później Dyrektor Generalny WHO ogłosił, że sytuacja stanowi poważne zagrożenie zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym, czyli tzw. PHEIC. Tego typu status przyznawany jest wyłącznie najgroźniejszym kryzysom zdrowotnym o potencjale globalnym. Według najnowszych danych w Demokratycznej Republice Konga zidentyfikowano około 600 przypadków zakażeń, w tym 131 przypadków śmiertelnych. Eksperci podkreślają jednak, że rzeczywista liczba zakażeń może być znacznie wyższa.
Paweł Grzesiowski: „Sytuacja jest bardzo poważna”
Podczas briefingu prasowego w Warszawie Główny Inspektor Sanitarny dr n. med. Paweł Grzesiowski nie ukrywał obaw dotyczących skali epidemii.
W mojej ocenie sytuacja jest bardzo poważna, ponieważ już na samym początku wykryto wyjątkowo dużą liczbę zachorowań – powiedział Paweł Grzesiowski.
Szef GIS zwrócił uwagę, że wcześniejsze epidemie wirusa Ebola rozwijały się zdecydowanie wolniej. Początkowo identyfikowano zwykle kilka lub kilkadziesiąt przypadków. Tym razem pierwszy alarm pojawił się dopiero wtedy, gdy liczba zakażeń przekroczyła 200.
Co więcej, liczba przypadków bardzo szybko rośnie. W ciągu tygodnia odnotowaliśmy trzykrotny wzrost zachorowań. Obecnie zgłoszonych jest 600 przypadków – podkreślił Grzesiowski.
Ekspert zaznaczył również, że obecne dane mogą odzwierciedlać zakażenia sprzed kilku tygodni, co oznacza, że kolejna fala zachorowań może okazać się jeszcze większa.
Szczep Bundibugyo budzi szczególne obawy ekspertów
Za aktualne ognisko epidemiczne odpowiada szczep Bundibugyo (BDBV), należący do rodziny Filoviridae. Jak wyjaśniła prof. Agnieszka Szuster-Ciesielska z UMCS, jest to szczep mniej śmiertelny niż klasyczny wariant wirusa Ebola, jednak nadal bardzo niebezpieczny dla zdrowia publicznego.
Śmiertelność w przypadku zakażenia BDBV szacowana jest na poziomie od 25 do 50 procent. Problemem pozostaje brak zatwierdzonej szczepionki oraz brak specyficznych leków przeciwwirusowych skierowanych przeciwko temu wariantowi. WHO podkreśla, że właśnie brak skutecznych narzędzi profilaktycznych sprawia, że obecna epidemia wymaga szczególnie intensywnego monitorowania.
Jak przenosi się wirus Ebola?
Wirus Bundibugyo przenosi się przede wszystkim poprzez kontakt z krwią oraz wydzielinami zakażonych zwierząt, takich jak nietoperze, małpy czy inne naczelne. Następnie może dochodzić do transmisji między ludźmi. Do zakażenia może dojść między innymi poprzez:
- kontakt z krwią chorego,
- kontakt z wydzielinami organizmu,
- kontakt z zakażonymi powierzchniami,
- kontakt z ciałem osoby zmarłej na Ebolę.
Okres inkubacji wirusa wynosi od 2 do 21 dni. Początkowe objawy często przypominają grypę i obejmują gorączkę, bóle mięśni, osłabienie oraz bóle głowy. W ciężkich przypadkach dochodzi do rozwoju gorączki krwotocznej i niewydolności wielonarządowej.
WHO ostrzega przed lekceważeniem zagrożenia
Dyrektor regionalny WHO w Afryce Mohamed Yakub Janabi ostrzegł, że nawet pojedynczy przypadek może doprowadzić do rozprzestrzenienia się wirusa poza Demokratyczną Republikę Konga i Ugandę.
Lekceważenie tego byłoby dużym błędem, zwłaszcza w przypadku wirusa z szczepem Bundibugyo, na który nie mamy szczepionki – powiedział Janabi.
Ekspert zwrócił uwagę, że epidemia Ebola otrzymuje obecnie znacznie mniej uwagi międzynarodowej niż niedawne ognisko hantawirusa związane ze statkami wycieczkowymi. Tymczasem potencjalne skutki niekontrolowanego rozwoju epidemii Ebola mogą być bardzo poważne.
Czy wirus Ebola stanowi zagrożenie dla Polski?
Państwowa Inspekcja Sanitarna zapewnia, że sytuacja epidemiologiczna w Polsce pozostaje pod kontrolą. GIS, WHO oraz Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób stale monitorują rozwój sytuacji w Afryce.
W Polsce zagrożenie zakażeniem jest oceniane jako niskie. Oczywiście osoby podróżujące do Afryki powinny mieć świadomość sytuacji oraz być zaznajomione z obowiązującymi wytycznymi WHO. Odradzamy podróże do Demokratycznej Republiki Kongo do czasu ustabilizowania się sytuacji – przypomniał Główny Inspektor Sanitarny. – podkreślił Paweł Grzesiowski.
Jednocześnie polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych odradza podróże do regionów przygranicznych Demokratycznej Republiki Konga, Ugandy i Sudanu Południowego. WHO nie rekomenduje obecnie ograniczeń w ruchu pasażerskim, jednak osoby opuszczające kraje objęte epidemią powinny przechodzić obserwację pod kątem objawów choroby. Eksperci podkreślają również znaczenie walki z dezinformacją i apelują o korzystanie wyłącznie ze sprawdzonych źródeł informacji.
Korzystajmy ze sprawdzonych źródeł informacji i nie dawajmy wiary sensacyjnym nagłówkom oraz wpisom w Internecie – przestrzegł Główny Inspektor Sanitarny.
Rosnące znaczenie globalnego monitorowania epidemii
Aktualna sytuacja związana z wirusem Ebola pokazuje, że zagrożenia epidemiologiczne pozostają jednym z największych wyzwań współczesnego zdrowia publicznego. Globalizacja, mobilność społeczeństw oraz ograniczony dostęp do infrastruktury medycznej w niektórych regionach świata sprawiają, że lokalne ogniska zakażeń mogą bardzo szybko nabierać międzynarodowego znaczenia.
Choć ryzyko dla Europy i Polski pozostaje obecnie niskie, eksperci podkreślają, że kluczowe znaczenie mają szybkie działania epidemiologiczne, międzynarodowa współpraca oraz transparentna komunikacja zdrowotna. Szczególnie niepokojący pozostaje fakt, że obecny szczep Bundibugyo nie posiada skutecznej szczepionki, co znacząco utrudnia ograniczenie transmisji wirusa.
Główne wnioski
- Liczba przypadków wirusa Ebola wzrosła trzykrotnie w ciągu tygodnia, osiągając około 600 zakażeń i 131 zgonów.
- WHO ogłosiła stan zagrożenia zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym (PHEIC) w związku z epidemią w Demokratycznej Republice Konga.
- Szczep Bundibugyo nie posiada zatwierdzonej szczepionki ani specyficznego leczenia, co zwiększa obawy epidemiologów.
- Ryzyko dla Polski oceniane jest obecnie jako niskie, jednak GIS i ECDC monitorują sytuację oraz apelują o ostrożność podczas podróży do Afryki.
Źródło:
- opracowanie własne, RMF FM, GIS, WHO
