Administracja prezydenta Donald Trump ogłosiła zawarcie przełomowych porozumień z dziewięcioma globalnymi firmami farmaceutycznymi, których celem jest obniżenie cen leków na receptę w USA – zarówno w rządowym programie Medicaid, jak i dla pacjentów płacących gotówką. Umowy mają zbliżyć ceny w Stanach Zjednoczonych do poziomów obowiązujących w innych rozwiniętych krajach i jednocześnie ograniczyć presję regulacyjną na producentów leków.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Na czym dokładnie polegają porozumienia administracji Trumpa z dziewięcioma firmami farmaceutycznymi i jakie mechanizmy obniżek cen zostały uzgodnione.
- Które koncerny farmaceutyczne podpisały umowy, a które nadal pozostają poza porozumieniem.
- Jakie leki i grupy pacjentów mogą realnie skorzystać z obniżek cen – w Medicaid oraz przy zakupach gotówkowych.
- Jak rynek i analitycy oceniają wpływ umów na branżę farmaceutyczną, inwestycje i bezpieczeństwo lekowe USA.
Kto podpisał porozumienia z administracją Trumpa?
Do porozumień przystąpiły największe koncerny farmaceutyczne działające na rynku amerykańskim i globalnym, w tym: Bristol Myers Squibb, Merck, Amgen, Gilead Sciences, GSK, Sanofi, Novartis, prywatna firma Boehringer Ingelheim oraz amerykańska jednostka Roche – Genentech.
Porozumienia te obejmują większość spośród 17 firm, do których Trump skierował w lipcu oficjalne wezwania do obniżenia cen w ramach polityki tzw. „najbardziej uprzywilejowanego narodu” (Most Favored Nation, MFN).
„Dotowaliśmy cały świat” – polityczny kontekst decyzji
Podczas konferencji prasowej w Białym Domu prezydent Trump nie ukrywał politycznego wymiaru porozumień, mówiąc wprost:
Dotowaliśmy cały świat. Nie będziemy tego już robić.
Administracja argumentuje, że Amerykanie od lat płacą najwyższe ceny leków na świecie – średnio niemal trzy razy więcej niż pacjenci w innych krajach rozwiniętych, a w przypadku leków markowych nawet cztery razy więcej. Celem nowych umów jest więc nie tylko obniżenie cen krajowych, lecz także wymuszenie podwyżek cen poza USA, aby – jak określił to Trump – „zakończyć globalne pasożytnictwo”.
Jak mają działać nowe umowy cenowe
Choć pełne szczegóły kontraktów nie zostały ujawnione, administracja wskazuje kilka kluczowych mechanizmów:
- Obniżenie cen większości leków w programie Medicaid do poziomu najniższych cen oferowanych w innych zamożnych krajach.
- Gwarancja, że nowe leki będą wprowadzane na rynek USA po cenach nie wyższych niż za granicą – zarówno w systemie komercyjnym, jak i rządowym (Medicare, Medicaid) oraz w sprzedaży gotówkowej.
- Rozszerzenie sprzedaży bezpośredniej do pacjentów poprzez nową rządową platformę TrumpRx.gov, z pominięciem pośredników.
- Trzyletnie zwolnienie z ceł farmaceutycznych, pod warunkiem dalszych inwestycji w produkcję i badania w USA.
Administracja zapowiada „ogromne oszczędności” dla pacjentów, choć analitycy zwracają uwagę, że Medicaid – odpowiadający za ok. 10% wydatków na leki w USA – już dziś korzysta z rabatów sięgających w niektórych przypadkach ponad 80%.
Konkretne obniżki cen: przykłady leków
W materiałach prasowych Białego Domu przedstawiono przykłady deklarowanych obniżek cen przy zakupach bezpośrednich:
- Amgen: Repatha – z 573 do 239 USD.
- Bristol Myers Squibb: Reyataz – z 1449 do 217 USD.
- Boehringer Ingelheim: Jentadueto – z 525 do 55 USD.
- Genentech: Xofluza – z 168 do 50 USD.
- Gilead Sciences: Epclusa – z 24 920 do 2 425 USD.
- GSK: Advair Diskus 500/50 – z 265 do 89 USD.
- Merck: Januvia – z 330 do 100 USD.
- Novartis: Mayzent – z 9 987 do 1 137 USD.
- Sanofi: Plavix – z 756 do 16 USD; insuliny – 35 USD za miesięczny zapas.
Część firm, jak Merck czy Amgen, zapowiedziała również rozszerzenie własnych programów sprzedaży bezpośredniej, co ma zwiększyć dostępność terapii dla pacjentów nieobjętych korzystnym ubezpieczeniem.
Reakcja rynków i analityków
Mimo zapowiedzi obniżek cen, akcje większości producentów wzrosły o 1–3%, co pokazuje, że inwestorzy odebrali porozumienia raczej jako stabilizujące niż ryzykowne. Kluczowe znaczenie ma fakt, że umowy zdejmują z branży groźbę natychmiastowego wprowadzenia ceł. Jak oceniła Courtney Breen z Bernstein:
Te umowy potwierdzają, że liderzy branży farmaceutycznej wykorzystali okazję do współpracy z administracją, aby dostarczyć wiadomości na pierwsze strony gazet i zminimalizować wszelkie zmiany w wynikach finansowych firmy wynikające z tych umów.
Inwestycje i bezpieczeństwo zdrowotne USA
W zamian za preferencje regulacyjne firmy zobowiązały się zainwestować łącznie ponad 150 mld dolarów w badania, rozwój i produkcję w USA – z czego sam Merck zadeklarował 70 mld USD. Część koncernów przekaże także aktywne składniki farmaceutyczne do strategicznych rezerw USA, aby ograniczyć zależność od importu w sytuacjach kryzysowych.
Co z firmami, które nie podpisały umów?
Poza porozumieniami pozostają jeszcze Johnson & Johnson, AbbVie i Regeneron. Administracja zapowiada jednak dalsze rozmowy, a dyrektor CMS Mehmet Oz poinformował, że kolejne spotkania w Białym Domu są planowane po świętach.
Główne wnioski
- Donald Trump zawarł porozumienia z dziewięcioma globalnymi firmami farmaceutycznymi, obejmującymi m.in. Bristol Myers Squibb, Merck, Amgen, Gilead, Sanofi i Novartis, których celem jest obniżenie cen leków w USA.
- Umowy przewidują stosowanie zasady „najbardziej uprzywilejowanego narodu”, obniżki cen w programie Medicaid oraz sprzedaż wybranych leków bezpośrednio pacjentom – nawet do 70–80% poniżej cen katalogowych.
- W zamian producenci uzyskali trzyletnie zwolnienie z planowanych ceł farmaceutycznych oraz zobowiązali się do inwestycji przekraczających 150 mld dolarów w USA.
- Mimo zapowiedzi głębokich obniżek cen, rynek zareagował spokojnie, a analitycy oceniają, że wpływ porozumień na wyniki finansowe firm będzie ograniczony, choć ich znaczenie polityczne i systemowe jest istotne.
Źródło:
- The White House
