Dziś, 27 listopada, Senat nie tylko przyjął nowelizację ustawy o Funduszu Medycznym gwarantującą przekazanie 3,6 mld zł do NFZ, izba wyższa zajęła się również innymi decyzjami o dużym znaczeniu dla zdrowia publicznego. Senatorowie poparli m.in. rządowe projekty podwyżki akcyzy na alkohol, zmiany w opłacie cukrowej oraz zaostrzenia kar za ataki na medyków i osoby udzielające pomocy.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie decyzje podjął Senat 27 listopada 2025 r. i jaki mają wpływ na ochronę zdrowia.
- Na czym polegają podwyżki akcyzy oraz opłaty cukrowej i jak mogą zmienić ceny napojów.
- Jakie argumenty przedstawia Ministerstwo Finansów oraz dlaczego prezydent rozważa weto.
- Jakie nowe kary obejmą sprawców ataków na medyków i osoby niosące pomoc.
Podwyżki akcyzy na alkohol w 2026 i 2027 roku
Senat przyjął bez poprawek ustawę aktualizującą tzw. akcyzową mapę drogową. Nowe przepisy przewidują większy wzrost stawek, niż pierwotnie zapowiadano. Akcyza na alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane i wyroby pośrednie wzrośnie o 15% w 2026 r. oraz o kolejne 10% w 2027 r. Wcześniej mówiono o corocznym wzroście na poziomie 5%.
Ministerstwo Finansów wylicza, że dodatkowe wpływy do budżetu w 2026 r. sięgną 1,96 mld zł. Przypomnijmy, że 7 listopada w Sejmie, za przyjęciem ustawy głosowało 245 posłów, przeciw było 198, a jedna osoba wstrzymała się od głosu.
Zmiany w opłacie cukrowej i dopłatach do kofeiny oraz tauryny
Drugą przyjętą ustawą bez poprawek było zwiększenie wysokości opłaty cukrowej oraz opłaty stałej dotyczącej napojów z kofeiną lub tauryną. Projekt zakłada podniesienie podstawowej stawki z 0,50 zł do 0,70 zł za litr napoju zawierającego cukier do 5 g/l lub substancje słodzące. Wyraźnie wyższa będzie także opłata za dodatek kofeiny lub tauryny – zamiast dotychczasowych 0,10 zł wyniesie 1,00 zł za litr.
Zmiana przełoży się na wyższe ceny napojów, w tym popularnych produktów typu cola czy napojów energetycznych. Szacuje się, że półlitrowa cola może kosztować około 5,30 zł wobec dotychczasowych 4,75 zł. W uzasadnieniu projektu resort finansów przypominał, że po spadku sprzedaży o 19% w pierwszym roku obowiązywania opłaty cukrowej w 2020 r., rynek powrócił do wcześniejszego poziomu, a wysokość opłaty stała się mało odczuwalna.
Weto prezydenckie możliwe przy akcyzie i opłacie cukrowej
Mimo decyzji Senatu dalsze losy ustaw o podwyższeniu akcyzy na alkohol oraz opłaty cukrowej pozostają niepewne. Prezydent Karol Nawrocki już wcześniej deklarował, że nie podpisze ustaw zwiększających obciążenia podatkowe. W sierpniu szef Kancelarii Prezydenta, Zbigniew Bogucki, przypominał w Radiu ZET, że jest to realizacja zapowiedzi z kampanii wyborczej.
Surowsze kary za ataki na medyków
Senat bez poprawek poparł nowelizację zaostrzającą sankcje dla osób dopuszczających się przemocy wobec przedstawicieli zawodów medycznych i osób niosących pomoc. Zmiany obejmują trzy ustawy: Kodeks karny, Kodeks wykroczeń oraz ustawę o postępowaniu w sprawach o wykroczenia.
Nowe przepisy podnoszą kary za fizyczny atak na policjanta, strażaka, ratownika medycznego lub osobę ratującą innych. Za takie przestępstwo będzie grozić od 3 miesięcy do 5 lat więzienia. Obecnie kara ta wynosi do 3 lat, a w przypadku obywatela udzielającego pomocy – do 2 lat.
Sprawy prowadzone z urzędu
Nowelizacja przewiduje również, że sprawy dotyczące znieważenia osoby interweniującej – m.in. groźbami lub wyzwiskami – będą prowadzone przez prokuraturę z urzędu. Wprowadza także wyższe mandaty za agresję w przestrzeni publicznej, w tym w szpitalach, urzędach czy izbach przyjęć. Kara ma wynosić od 1 tys. zł do 5 tys. zł, zamiast dotychczasowych 100–500 zł. Takie same sankcje obejmą zakłócanie porządku pod wpływem alkoholu lub narkotyków.
Publikacja wyroku i obowiązkowe zatrzymanie sprawcy
Na wniosek pokrzywdzonego sąd będzie musiał upublicznić wyrok, np. na swojej stronie internetowej. Jednocześnie policja zyska obowiązek zatrzymania osoby przyłapanej na ataku podczas interwencji i doprowadzenia jej do sądu.
Główne wnioski
- Senat przyjął bez poprawek ustawy podwyższające akcyzę na alkohol: +15% w 2026 r. i +10% w 2027 r., co według szacunków MF przyniesie budżetowi 1,96 mld zł w 2026 r..
- Zmieniono stawki opłaty cukrowej – podstawowa wzrośnie z 0,50 zł do 0,70 zł/l, a dopłata za kofeinę lub taurynę z 0,10 zł do 1,00 zł/l.
- Prezydent Karol Nawrocki zapowiedział weto wobec ustaw podnoszących podatki, więc wejście zmian w życie nie jest przesądzone.
- Senat przyjął surowsze sankcje za przemoc wobec medyków – kara za fizyczny atak wzrośnie do 3 miesięcy–5 lat więzienia, a policja zyska obowiązek zatrzymania sprawcy ujętego na gorącym uczynku.
Źródło:
- Senat
