13 października 2025 r. główny koordynator ds. ochrony zdrowia psychicznego z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, Błażej Kmieciak, spotkał się z wiceprzewodniczącą Warszawskiej Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych, dr n. med. Barbarą Mazurkiewicz. Rozmowa dotyczyła kluczowych wyzwań w ochronie zdrowia psychicznego oraz roli pielęgniarek i pielęgniarzy w zapewnianiu bezpiecznej, skutecznej i godnej opieki – zwłaszcza w kontekście przemocy, przymusu bezpośredniego oraz planowanych zmian legislacyjnych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie działania podejmuje RPO na rzecz poprawy ochrony zdrowia psychicznego w Polsce.
- Dlaczego pielęgniarki i pielęgniarze odgrywają kluczową rolę w opiece psychiatrycznej i jakie nowe wyzwania przed nimi stoją.
- Jakie zmiany w szkoleniach specjalizacyjnych rekomenduje Rzecznik Praw Obywatelskich.
- Co zawiera kampania „Zero tolerancji dla agresji” i jak wpływa na bezpieczeństwo personelu medycznego.
Działania RPO na rzecz zdrowia psychicznego
Błażej Kmieciak przedstawił aktualne działania Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, koncentrując się na wdrażaniu efektów pilotażu Centrów Zdrowia Psychicznego. Podkreślono, że RPO dostrzega potrzebę ustawowego uregulowania zawodów związanych z szeroko rozumianym wsparciem osób w kryzysie psychicznym. Rozmowa dotyczyła również formalnych wystąpień Rzecznika w sprawie warunków pracy personelu medycznego na oddziałach psychiatrycznych.
Konieczność uzupełnienia programów specjalizacyjnych
Jednym z kluczowych tematów spotkania była potrzeba poszerzenia programów specjalizacyjnych o elementy praktycznej prewencji przemocy i metod bezpiecznego stosowania przymusu bezpośredniego. Błażej Kmieciak przypomniał o wystąpieniu skierowanym przez RPO do Ministra Zdrowia, w którym wskazano na brak takich treści w obecnych programach kształcenia. Rzecznik rekomendował dodanie modułów dotyczących:
- praktycznych aspektów prewencji przemocy,
- technik deeskalacji konfliktów,
- metod bezpiecznego stosowania przymusu – zarówno dla pacjenta, jak i personelu.
Głos pielęgniarek: praktyka i potrzeba nowelizacji przepisów
Dr Barbara Mazurkiewicz potwierdziła, że Warszawska Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych regularnie organizuje szkolenia dotyczące stosowania przymusu – nie tylko w psychiatrii, ale również w kontekście pacjentów somatycznych. Wskazała również na nowe wyzwania, przed jakimi może stanąć środowisko pielęgniarskie, jeśli planowana nowelizacja ustawy o ochronie zdrowia psychicznego wejdzie w życie.
Szczególną uwagę poświęcono projektowanym przepisom umożliwiającym pielęgniarkom przeprowadzanie rewizji osobistej pacjentów. Ta propozycja legislacyjna budzi potrzebę szerokiej debaty oraz doprecyzowania standardów, które zabezpieczą zarówno godność pacjenta, jak i bezpieczeństwo personelu.
Wspólna troska o bezpieczeństwo w ochronie zdrowia
Wizyta była również kontynuacją letnich debat zainicjowanych przez Okręgową Izbę Lekarską w Warszawie oraz kampanii społecznej „Zero tolerancji dla agresji”. Celem tej inicjatywy jest zwiększenie bezpieczeństwa w placówkach ochrony zdrowia oraz uświadamianie, że każda forma przemocy – słowna czy fizyczna – stanowi realne zagrożenie i niesie poważne konsekwencje.
Spotkanie RPO z przedstawicielką środowiska pielęgniarskiego wpisuje się w szerszy kontekst działań na rzecz bezpieczniejszych warunków pracy dla personelu medycznego i bardziej empatycznej, skutecznej opieki dla pacjentów.
Główne wnioski
- W spotkaniu uczestniczył Błażej Kmieciak, koordynator ds. zdrowia psychicznego z Biura RPO, oraz dr n. med. Barbara Mazurkiewicz z WOIPiP.
- RPO wskazał na konieczność zmian w programach specjalizacyjnych – m.in. uwzględnienie prewencji przemocy i bezpiecznego stosowania przymusu.
- Izba pielęgniarek prowadzi już szkolenia z tej tematyki – nie tylko dla psychiatrii, ale też oddziałów somatycznych.
- Spotkanie wpisuje się w kampanię „Zero tolerancji dla agresji”, promującą bezpieczeństwo w ochronie zdrowia i przeciwdziałanie przemocy wobec personelu.
Źródło:
- Rzecznika Praw Obywatelskich
