Ministerstwo Zdrowia ogłosiło wrzesień miesiącem profilaktyki i rozpoczęło ogólnopolską kampanię „Profilaktyka – podaj dalej”. Resort chce zwiększyć zainteresowanie badaniami profilaktycznymi, z których nadal korzysta niewielka część uprawnionych Polaków. We wrześniu w całym kraju zaplanowano ponad 500 wydarzeń i akcji zdrowotnych, a w promocję profilaktyki włączają się inne resorty, samorządy, instytucje publiczne, spółki Skarbu Państwa, organizacje medyczne i partnerzy społeczni.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie są założenia ogólnopolskiej kampanii „Profilaktyka – podaj dalej” i jakie działania zaplanowano na wrzesień 2026 r.
- Jaki odsetek uprawnionych korzysta z programów profilaktyki raka piersi, raka szyjki macicy i raka jelita grubego.
- Jak program „Moje Zdrowie”, aplikacja mojeIKP i ankieta „10 dla Zdrowia” mają wspierać profilaktykę.
- Jakie nowe badanie profilaktyczne ma być dostępne od 1 października 2026 r.
Ministerstwo Zdrowia rozpoczyna kampanię „Profilaktyka – podaj dalej”
Kampania ma zachęcać nie tylko do wykonywania własnych badań, ale również do przypominania o profilaktyce rodzinie, znajomym i współpracownikom. Ministerstwo Zdrowia chce w ten sposób pokazać, że pierwszym działaniem może być sprawdzenie dostępnych badań, zapisanie się na wizytę albo przekazanie informacji o programie profilaktycznym bliskiej osobie.
– Chcemy budować świadomość, że badania profilaktyczne nie są wymagające. Wystarczy zrobić pierwszy krok – sprawdzić dostępne badania i umówić termin wizyty – mówi ministra zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.
Szefowa resortu zwraca uwagę, że znaczenie może mieć także zachęcanie innych osób do korzystania z profilaktyki. Jak zaznacza, czasami wystarczy przypomnienie o badaniu lub wskazanie programu, z którego może skorzystać bliska osoba.
Z mammografii korzysta niespełna jedna trzecia uprawnionych kobiet
Jednym z powodów rozpoczęcia kampanii jest nadal niewielkie zainteresowanie programami badań przesiewowych. W ciągu ostatnich dwóch lat z programu profilaktyki raka piersi skorzystało 32,77% uprawnionych kobiet. Bezpłatna mammografia jest dostępna dla kobiet od 45. roku życia.
Jeszcze niższy poziom uczestnictwa odnotowano w programie profilaktyki raka szyjki macicy wykorzystującym test HPV HR – skorzystało z niego 15,22% uprawnionych kobiet.
Możliwości wykonania badań są znacznie większe. Według danych Ministerstwa Zdrowia w sierpniu 2026 r. w aplikacji mojeIKP dostępnych było ponad 384 tys. terminów mammografii oraz ponad 445 tys. terminów badań HPV HR.
Niewielkie zainteresowanie dotyczy również badań przesiewowych raka jelita grubego. W 2025 r. do programu wykorzystującego kolonoskopię zgłosiło się około 15% osób uprawnionych do badania. Program obejmuje zarówno kobiety, jak i mężczyzn.
Ponad 500 wydarzeń i akcji zdrowotnych we wrześniu
Kampania „Profilaktyka – podaj dalej” będzie prowadzona w telewizji, na billboardach, nośnikach cyfrowych oraz na stacjach warszawskiego metra. W ośmiu miastach zaplanowano dodatkowo akcje zachęcające mieszkańców do zainteresowania się własnym zdrowiem i korzystania z dostępnych badań.
W całej Polsce w ciągu września ma odbyć się ponad 500 wydarzeń i akcji zdrowotnych. Uczestnicy będą mogli uzyskać informacje o dostępnych programach profilaktycznych i badaniach oraz porozmawiać ze specjalistami.
Elementem kampanii będą również specjalne ekspozycje i iluminacje. Na pomarańczowo mają zostać podświetlone m.in. Stadion Śląski w Chorzowie, Spodek w Katowicach, Tarczyński Arena Wrocław oraz Pałac Kultury i Nauki w Warszawie. 2 września na PGE Narodowym pojawi się napis #Profilaktyka, natomiast na Atlas Arenie w Łodzi zostanie wyświetlona grafika kampanii. Do działań dołączają także Arena Gliwice PreZero i Tauron Arena Wrocław.
Kampania otrzymała również własną maskotkę – Profisia, która ma pełnić rolę ambasadora profilaktyki i symbolizować przekazywanie innym informacji pomagających zadbać o zdrowie.
Trzy resorty podpisały porozumienie dotyczące profilaktyki
2 września 2026 r. ministra zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda podpisała porozumienie o współpracy na rzecz profilaktyki z ministrem sportu i turystyki oraz ministrem edukacji. Wcześniej Ministerstwo Zdrowia zawarło podobne porozumienia z Ministerstwem Infrastruktury i Ministerstwem Aktywów Państwowych.
Resorty mają wykorzystywać własne kanały komunikacji do promowania badań i zachowań służących zdrowiu.
Do kampanii dołączają również spółki Skarbu Państwa i instytucje infrastrukturalne, m.in. ORLEN, PGE Polska Grupa Energetyczna, ENEA, TAURON Polska Energia, PKO Bank Polski, Poczta Polska, PZU Życie, PZU Zdrowie, Polski Holding Nieruchomości, Krajowa Grupa Spożywcza, Polska Grupa Zbrojeniowa, Polski Holding Hotelowy, PKP Polskie Linie Kolejowe, PKP Intercity, Polskie Porty Lotnicze oraz Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Poczta Polska ma dodatkowo przygotować specjalną edycję znaczka poświęconego profilaktyce zdrowotnej.
Ambasadorami kampanii zostali Katarzyna Dowbor, Anna Karwan i Tomasz Majewski.
Program „Moje Zdrowie” dla osób od 20. roku życia
Jednym z programów promowanych podczas kampanii jest „Moje Zdrowie”, skierowany do osób od 20. roku życia. Udział rozpoczyna się od wypełnienia ankiety. Po jej przetworzeniu przychodnia podstawowej opieki zdrowotnej wystawia skierowanie na odpowiednie badania laboratoryjne.
Wyniki są następnie omawiane z personelem medycznym, a pacjent otrzymuje Indywidualny Plan Zdrowotny. Z programu można korzystać przy wykorzystaniu Internetowego Konta Pacjenta i aplikacji mojeIKP.
Według danych resortu aplikację mojeIKP ma już ponad 5,5 mln osób, a „Profilaktyka” jest jedną z najczęściej odwiedzanych sekcji. Użytkownicy mogą tam sprawdzać informacje o dostępnych świadczeniach oraz korzystać z wybranych możliwości centralnej e-rejestracji.
„10 dla Zdrowia” ma pomóc ograniczać ryzyko chorób sercowo-naczyniowych
W aplikacji dostępna jest także ankieta „10 dla Zdrowia”, poświęcona modyfikowalnym czynnikom ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Obejmuje m.in. kontrolę ciśnienia tętniczego, cholesterolu i glikemii, a także aktywność fizyczną, dietę, masę ciała i palenie tytoniu.
Znaczenie profilaktyki w tym obszarze pokazują dane dotyczące przyczyn zgonów. Jak wskazuje prof. Piotr Dobrowolski, w 2023 r. choroby sercowo-naczyniowe odpowiadały za 36,9% wszystkich zgonów. Części przedwczesnych zdarzeń sercowo-naczyniowych można zapobiegać poprzez ograniczanie czynników ryzyka.
Do wspólnego podejścia do profilaktyki zachęcają Polskie Towarzystwo Kardiologiczne, Polskie Towarzystwo Onkologiczne oraz Polskie Towarzystwo Neurologiczne. Choroby sercowo-naczyniowe, nowotwory i schorzenia neurologiczne odpowiadają za znaczną część zgonów i niepełnosprawności, a część czynników ryzyka jest dla nich wspólna i możliwa do modyfikacji.
Prof. Piotr Rutkowski wskazuje, że profilaktyka powinna stanowić jeden z fundamentów polityki zdrowotnej. Według przedstawionych danych 80% nowotworów wiąże się z zewnętrznymi czynnikami ryzyka, w znacznej mierze związanymi ze stylem życia.
Od 1 października ruszy program wczesnego wykrywania raka płuca
Katalog dostępnych świadczeń profilaktycznych ma zostać wkrótce rozszerzony. Od 1 października 2026 r. do koszyka świadczeń gwarantowanych NFZ ma trafić ogólnopolski program wczesnego wykrywania raka płuca z wykorzystaniem niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK).
Program będzie skierowany do osób z grup ryzyka związanych z paleniem papierosów w wieku 55-74 lata. Badanie ma umożliwiać wykrywanie zmian nowotworowych na wcześniejszym etapie.
Główne wnioski
- Ministerstwo Zdrowia rozpoczęło kampanię „Profilaktyka – podaj dalej”, a we wrześniu w całej Polsce zaplanowano ponad 500 wydarzeń i akcji zdrowotnych.
- Z programu profilaktyki raka piersi skorzystało 32,77% uprawnionych kobiet, z programu profilaktyki raka szyjki macicy z testem HPV HR – 15,22%, a z badań przesiewowych raka jelita grubego w 2025 r. około 15% uprawnionych.
- Program „Moje Zdrowie” jest dostępny dla osób od 20. roku życia i umożliwia wykonanie bilansu zdrowia zakończonego przygotowaniem Indywidualnego Planu Zdrowotnego.
- Od 1 października 2026 r. do koszyka świadczeń gwarantowanych NFZ ma trafić ogólnopolski program wczesnego wykrywania raka płuca z wykorzystaniem NDTK, skierowany do osób z grup ryzyka związanych z paleniem papierosów w wieku 55-74 lata.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/zdrowie/profilaktyka—podaj-dalej–ruszyla-ogolnopolska-kampania-na-rzecz-zdrowia-polakow
