Naczelna Rada Lekarska po raz kolejny zabiera głos w sprawie niejednoznacznych przepisów dotyczących przerywania ciąży. W przyjętym 17 kwietnia 2025 r. stanowisku Prezydium NRL podkreśla się, że obecny stan prawny nie tylko godzi w prawa pacjentek, ale też naraża lekarzy na poważne konsekwencje prawne, stawiając ich w roli interpretatorów niejednoznacznych norm. Samorząd apeluje do polityków o pilne działania legislacyjne.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie stanowisko zajmuje Naczelna Rada Lekarska w sprawie przerywania ciąży w Polsce w 2025 r.
- Dlaczego obecne przepisy są oceniane jako niespójne i niebezpieczne dla lekarzy i pacjentek
- Co zawierają wytyczne Ministerstwa Zdrowia i Prokuratury Generalnej oraz dlaczego są niewystarczające
- Jakie konsekwencje prawne i etyczne grożą środowisku medycznemu przy braku ustawowej regulacji
NRL: obecne prawo nie spełnia standardów
Zdaniem Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej, ustawa z 1993 roku regulująca dostęp do legalnej aborcji w Polsce stała się niespójna i nieczytelna. Powodem takiego stanu rzeczy są wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 1997 i 2020 roku, a także brak odpowiedzi ustawodawcy na wynikające z nich zmiany prawne. W efekcie lekarze, zamiast skupić się na zdrowiu pacjentek, muszą analizować rozbieżne interpretacje przepisów.
Brak jednoznaczności szkodzi kobietom i lekarzom
Jak zaznacza samorząd lekarski, największymi ofiarami tej sytuacji są kobiety w ciąży oraz lekarze wykonujący swoje obowiązki w warunkach prawnej niepewności. Prezydium NRL nie godzi się na to, by ciężarne pacjentki były pozbawione należnych im praw, a lekarze zmuszani do ocen o charakterze prawnym, mogących skutkować postępowaniami dyscyplinarnymi lub karnymi.
Wytyczne to nie ustawa
Choć w 2024 roku pojawiły się wytyczne Ministra Zdrowia oraz Prokuratora Generalnego dotyczące zasad postępowania w przypadkach przerywania ciąży, to – jak podkreśla NRL – nie mają one mocy prawnej wiążącej dla sądów. Dokumenty te mogą zostać w każdej chwili uchylone lub zmodyfikowane, co dodatkowo pogłębia chaos i niepewność interpretacyjną.
Apel o dialog i legislację
Prezydium NRL przypomina, że już po wyroku TK z 2020 roku apelowało do polityków o rozpoczęcie rzeczowego dialogu społecznego i legislacyjnego. Do dziś te apele pozostały bez odpowiedzi. Tymczasem – jak podkreśla samorząd – sytuacja staje się coraz bardziej napięta, co widać m.in. po medialnych relacjach dotyczących rozbieżnych ocen dopuszczalności aborcji w przypadkach, gdy płód osiąga zdolność do przeżycia poza organizmem matki.
Konsekwencje braku działania
Zdaniem lekarzy, dalsze utrzymywanie obecnego stanu rzeczy grozi nie tylko eskalacją społecznych napięć, ale także poważnymi konsekwencjami prawnymi dla personelu medycznego. NRL jednoznacznie podkreśla, że lekarze nie ponoszą odpowiedzialności za niejasność przepisów i nie mogą być obarczani skutkami legislacyjnej bierności.
Główne wnioski
- Stanowisko NRL z 17 kwietnia 2025 r. podkreśla pilną potrzebę ustawowego uregulowania zasad przerywania ciąży.
- Obowiązująca ustawa z 1993 r. jest niespójna i opiera się na orzeczeniach TK z 1997 i 2020 r., co skutkuje rozbieżnymi interpretacjami prawnymi.
- Wytyczne Prokuratora Generalnego i Ministra Zdrowia z sierpnia 2024 r. nie mają mocy prawnej i nie chronią lekarzy przed odpowiedzialnością.
- Samorząd lekarski apeluje o dialog i legislacyjne działania, by zapewnić pacjentkom dostęp do świadczeń i ochronę lekarzy.
Źródło:
- NIL
