Zaburzenia odżywiania to poważny problem zdrowotny, który wciąż pozostaje niedostatecznie rozpoznany i leczony w Polsce. Z opublikowanego w marcu 2025 roku raportu Galileo Medical „Zaburzenia odżywiania w Polsce – skala problemu i perspektywy na przyszłość” wynika, że problem dotyka coraz większej liczby osób, a system ochrony zdrowia nie jest gotowy na skuteczne leczenie.
Dane pokazują, że świadomość społeczna na temat anoreksji i bulimii jest stosunkowo wysoka – odpowiednio 61% i 57% badanych zna te terminy. Jednak aż 25% Polaków nie potrafi wymienić żadnego zaburzenia odżywiania, co świadczy o znaczących brakach w edukacji zdrowotnej.
Dostępność leczenia wciąż niewystarczająca
Mimo rosnącego problemu dostęp do specjalistycznej opieki medycznej pozostaje mocno ograniczony. Według raportu:
- Tylko 36% badanych uważa, że w ich okolicy znajdują się placówki leczące zaburzenia odżywiania.
- Jedynie 33% pacjentów korzystających z pomocy publicznej twierdzi, że ich leczenie było w pełni refundowane.
- Aż 59% respondentów uważa, że zaburzenia odżywiania silnie wpływają na życie rodzinne.
Autorzy raportu wskazują, że niedobór specjalistycznych ośrodków i długie kolejki do psychiatry oraz psychoterapeuty sprawiają, że pacjenci często nie otrzymują pomocy na czas.
Zaburzenia odżywiania – kogo dotykają najczęściej?
Badania Galileo Medical pokazują, że problem jest bardziej powszechny, niż się wydaje. Kompulsywne objadanie się dotyka 21% badanych, a bulimia – 14%. Wyniki wskazują, że:
- Zaburzenia odżywiania znacznie częściej dotyczą kobiet niż mężczyzn.
- Średni wiek inicjacji zaburzeń odżywiania obniża się, co oznacza, że coraz młodsze dzieci doświadczają problemu.
Te dane pokazują, że problem zaburzeń odżywiania jest bardziej powszechny, niż mogłoby się wydawać. Dotyka coraz większej liczby rodzin i często pozostaje ukryty, spowity wstydem i milczeniem – komentuje lek. Elżbieta Bonder.
Najczęstsze przyczyny zaburzeń odżywiania
Respondenci raportu wskazali kilka głównych czynników wpływających na rozwój zaburzeń odżywiania:
- Problemy emocjonalne i psychiczne – 65% (m.in. depresja, stres, lęki).
- Presja społeczna dotycząca wyglądu – 62% (ideały piękna promowane w mediach).
- Doświadczenia traumy – 54% (np. przemoc, zaniedbanie w dzieciństwie).
- Problemy w relacjach społecznych – 36%.
- Negatywny wpływ mediów społecznościowych – 35%.
Zaburzenia odżywiania mają złożone przyczyny. Najczęściej wynikają z kombinacji czynników biologicznych, psychologicznych i społecznych.” To nie jest kwestia “słabej woli”, ale złożonego problemu, który wymaga kompleksowego podejścia – podkreśla psychoterapeutka Justyna Kuszewska z Galileo Medical.
Najczęstsze objawy zaburzeń odżywiania
Wczesne rozpoznanie zaburzeń odżywiania jest kluczowe dla skutecznej terapii. Według raportu, do najczęstszych objawów należą:
- Nagłe zmiany masy ciała – 54%.
- Restrykcyjne diety i eliminacja grup produktów – 52%.
- Obsesyjne myślenie o wyglądzie – 51%.
- Napady objadania się – 41%.
- Wycofanie społeczne – 37%.
Do najczęściej występujących objawów jadłowstrętu należą ograniczenia ilości, częstości i jakości przyjmowanych posiłków. Pacjenci unikają tzw. tuczących pokarmów o wysokim indeksie kalorycznym. Znaczne ograniczenia dietetyczne powodują spadek masy ciała do wartości BMI poniżej 17,5 – zwraca uwagę dr n. med. Katarzyna Weterle-Smolińska.
Bariery w leczeniu zaburzeń odżywiania
Raport Galileo Medical zwraca uwagę na poważne trudności, z jakimi borykają się pacjenci:
- Ograniczony dostęp do specjalistycznej opieki – tylko 36% badanych uważa, że ma taką możliwość.
- Długi czas oczekiwania na terapię – wielu pacjentów nie otrzymuje pomocy na czas.
- Brak refundacji wielu form leczenia – tylko 33% korzystających z NFZ deklaruje pełne pokrycie kosztów.
- Stygmatyzacja i brak edukacji – aż 25% społeczeństwa nie zna podstawowych informacji na temat zaburzeń odżywiania.
- Brak kompleksowych strategii terapeutycznych oraz jasno określonych ścieżek diagnostyczno-leczniczych.
Te dane pokazują, że w Polsce wciąż brakuje kompleksowego podejścia do leczenia zaburzeń odżywiania. Pacjenci często otrzymują pomoc fragmentaryczną, skupioną głównie na psychiatrii i psychoterapii indywidualnej, a brakuje im dostępu do szerszego spektrum usług, które mogłyby wspomóc ich proces zdrowienia – dodaje Bonder.
Jak poprawić leczenie zaburzeń odżywiania w Polsce?
Respondenci badania Galileo Medical wskazali kilka kluczowych zmian, które mogłyby poprawić sytuację:
- Zwiększenie dostępności do specjalistycznej opieki – 67%
- Poprawa standardów leczenia – 57%
- Większa edukacja społeczeństwa – 52%
- Zwiększenie finansowania terapii – 42%
- Szkolenia dla personelu medycznego – 41%
Największym problemem nie jest wyłącznie finansowanie leczenia, lecz jego systemowe niedopasowanie do realnych potrzeb pacjentów. Potrzebujemy strategii obejmującej edukację, profilaktykę i leczenie – podsumowuje Prezes Galileo Medical, Grzegorz Ciężadło.
Źródło:
- galileomedical.pl
