Rozszerzone badania genomowe guza mogą znacząco zwiększyć możliwości personalizacji leczenia nowotworów. Badanie przeprowadzone przez London Health Sciences Centre Research Institute (LHSCRI) wykazało, że u 28 proc. pacjentów zaawansowane testy DNA pozwoliły wskazać nowe możliwości terapeutyczne, które wcześniej nie były dla nich dostępne. Wyniki opublikowano w „The Journal of Molecular Diagnostics”.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak zaawansowane testy genetyczne mogą pomóc w znalezieniu nowych możliwości leczenia dla pacjentów onkologicznych, także poza standardową terapią stosowaną w danym typie nowotworu.
- Jakie są wyniki badania obejmującego 554 pacjentów z różnymi rodzajami nowotworów oraz dowiesz się, u ilu osób wykryto klinicznie istotne warianty genetyczne.
- Dlaczego 28 proc. pacjentów zakwalifikowało się do nowych opcji leczenia, w tym badań klinicznych, terapii poza wskazaniami i programów specjalnego dostępu do leków.
- Jak rozszerzone profilowanie genomowe może wpływać nie tylko na wybór terapii, ale również na jej bezpieczeństwo i kolejność stosowania leków.
Standardowe testy mogą nie wykrywać części istotnych zmian
Po rozpoznaniu nowotworu wykonywane są badania pozwalające dokładniej określić jego charakterystykę i dobrać odpowiednie leczenie. Standardowa diagnostyka molekularna często koncentruje się jednak na stosunkowo niewielkiej liczbie genów szczególnie istotnych dla konkretnego rodzaju nowotworu. Naukowcy postanowili sprawdzić, czy zastosowanie sekwencjonowania nowej generacji (NGS), obejmującego jednoczesną analizę setek genów związanych z różnymi nowotworami, może dostarczyć dodatkowych informacji istotnych przy wyborze terapii.
Prospektywnym badaniem objęto 554 pacjentów leczonych w Verspeeten Family Cancer Centre w London Health Sciences Centre. Uczestnicy chorowali na szerokie spektrum nowotworów, m.in. przewodu pokarmowego, płuc, głowy i szyi, piersi, narządów ginekologicznych i moczowo-płciowych, mózgu i układu nerwowego, skóry oraz mięsaki i nowotwory o nieznanym pochodzeniu.
U 79 proc. pacjentów wykryto klinicznie istotny wariant genetyczny
Zaawansowane testy DNA umożliwiły jednoczesną analizę setek genów związanych z rozwojem nowotworów. W rezultacie u 79 proc. badanych wykryto klinicznie istotny wariant genetyczny, czyli zmianę mogącą mieć znaczenie przy doborze określonej terapii. Co szczególnie istotne, 28 proc. uczestników zakwalifikowano na podstawie wyników badań genomicznych do nowych możliwości leczenia. Obejmowały one udział w badaniach klinicznych, zastosowanie leków poza zarejestrowanymi wskazaniami oraz programy umożliwiające dostęp do terapii, które wcześniej nie były dla tych pacjentów dostępne.
To badanie jest jednym z pierwszych, które w warunkach rzeczywistych wykazało, że szersze badania mogą wykryć istotne zmiany w DNA guza i pomóc w zidentyfikowaniu alternatywnych opcji leczenia – mówi dr Bekim Sadikovic, naukowiec z LHSCRI i kierownik Centrum Genomu Klinicznego w Verspeeten. U prawie co trzeciego pacjenta, którego przebadaliśmy, stwierdziliśmy zmiany w DNA, które kwalifikowałyby go do terapii, mogących być skuteczniejszymi niż standardowa opieka.
Nowe możliwości dla pacjentów, którzy wyczerpali standardowe leczenie
Znaczenie takich badań może być szczególnie duże w przypadku zaawansowanych nowotworów, gdy standardowe możliwości terapeutyczne zostały już wykorzystane. Wyniki analizy molekularnej mogą dostarczyć argumentów przemawiających za zastosowaniem leku zatwierdzonego w innym wskazaniu lub umożliwić skierowanie pacjenta do odpowiedniego badania klinicznego.
Dostęp do leków stosowanych poza wskazaniami, czyli terapii zatwierdzonych do jednego, ale nie innego zastosowania, często bywa trudny. Jednak gdy istnieją silne dowody na to, że konkretna terapia prawdopodobnie zadziała u konkretnego pacjenta, może to pomóc w otwarciu drzwi do dostępu i ma potencjał transformacji opieki onkologicznej – mówi Sadikovic, główny autor i współprowadzący badanie.
Dr Stephen Welch, naukowiec z LHSCRI i onkolog w LHSC, zwraca natomiast uwagę na znaczenie wyników dla podejmowania decyzji terapeutycznych.
Codziennie spotykam się z pacjentami, którym pozostaje tylko humanitarny dostęp do konkretnego leku lub udział w badaniu klinicznym – mówi dr Stephen Welch, naukowiec z LHSCRI i onkolog w LHSC. Tego rodzaju dowody pomagają nam podejmować bardziej świadome decyzje, dzięki czemu pacjenci nie są zmuszani do poddawania się leczeniu, które prawdopodobnie nie przyniesie im korzyści, a zamiast tego są kierowani na opcje o realnym potencjale.
Testy genomowe mogą zmieniać także kolejność leczenia
Korzyści z rozszerzonego profilowania genomowego nie ograniczały się do znalezienia nowych leków. U 14,5 proc. pacjentów uzyskano dostęp do możliwości leczenia uznanych przez onkologów za bezpieczniejsze, co potencjalnie pozwalało ograniczyć powikłania związane z terapią. U kolejnych 12,5 proc. badania genomiczne pomogły wcześniej wskazać skuteczne leczenie, zmniejszając potrzebę późniejszego stosowania droższych leków onkologicznych finansowanych ze środków publicznych. Natomiast u 17,3 proc. pacjentów zmieniono kolejność podawania leków, aby zastosować odpowiednią terapię na bardziej właściwym etapie leczenia.
Wyniki wskazują więc, że szerokie profilowanie DNA guza może wpływać nie tylko na wybór konkretnego preparatu, lecz również na całą strategię postępowania terapeutycznego.
Medycyna precyzyjna coraz ważniejsza w onkologii
Badanie dostarcza danych z rzeczywistej praktyki klinicznej wskazujących, że rozszerzone testy genomiczne mogą ujawniać możliwości terapeutyczne niewidoczne przy bardziej ograniczonych badaniach molekularnych. Nie oznacza to jednak, że każda wykryta zmiana genetyczna przełoży się na skuteczne leczenie konkretnego pacjenta.
Zespół kontynuuje prospektywne badania, aby dokładniej określić wpływ rozszerzonego profilowania genomowego zarówno na wyniki leczenia chorych, jak i funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia.
Nasz zespół gromadzi rzeczywiste dowody na to, że te testy genomiczne zmieniają życie pacjentów z rakiem i mają pozytywny wpływ na nasz system opieki zdrowotnej. To przyszłość medycyny precyzyjnej i przyszłość opieki onkologicznej są dla nas prawdziwymi nadziejami – mówi Welch.
Główne wnioski
- W prospektywnym badaniu obejmującym 554 pacjentów onkologicznych zaawansowane testy DNA analizowały jednocześnie setki genów związanych z różnymi rodzajami nowotworów.
- U 79 proc. pacjentów wykryto klinicznie istotny wariant genetyczny, natomiast 28 proc. badanych zakwalifikowało się do nowych możliwości leczenia, które wcześniej nie były dla nich dostępne.
- Badania genomiczne umożliwiły u 14,5 proc. pacjentów wybór terapii uznanych za bezpieczniejsze, u 12,5 proc. pomogły wcześniej wskazać skuteczne leczenie, a u 17,3 proc. wpłynęły na kolejność podawania leków.
- Wyniki wskazują, że rozszerzone profilowanie genomowe może wspierać personalizację leczenia nowotworów, w tym dostęp do badań klinicznych i terapii poza wskazaniami. Badacze nadal oceniają wpływ takiego podejścia na wyniki leczenia i system ochrony zdrowia.
Źródło:
- https://www.jmdjournal.org/article/S1525-1578(26)00018-8/abstract
- London Health Sciences Centre Research Institute
