Komisja Europejska przyjęła dzisiaj nową strategię dotyczącą globalnego bezpieczeństwa zdrowotnego – Global Health Resilience Initiative. Dokument ma wyznaczyć kierunek działań Unii Europejskiej w zakresie przygotowania na przyszłe epidemie, kryzysy zdrowotne i zakłócenia dostaw leków oraz technologii medycznych. Komisja zapowiada większe inwestycje w odporność systemów ochrony zdrowia, rozwój produkcji medycznej oraz walkę z dezinformacją zdrowotną. Realizacja części działań ma rozpocząć się już w latach 2026-2027.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie założenia obejmuje strategia Global Health Resilience Initiative.
- Jak UE chce zwiększyć odporność systemów ochrony zdrowia na przyszłe kryzysy.
- Dlaczego Komisja Europejska planuje dywersyfikację dostaw leków i technologii medycznych.
- Jakie środki finansowe UE przeznacza na globalne bezpieczeństwo zdrowotne.
Komisja Europejska chce wzmocnić odporność systemów ochrony zdrowia
Nowa inicjatywa została przyjęta przez Komisję Europejską 13 maja 2026 r. i ma stanowić rozwinięcie wcześniejszych działań związanych m.in. z Europejską Unią Zdrowotną, programem EU4Health oraz strategią Preparedness Union.
Jak przekazała Komisja Europejska, celem dokumentu jest zwiększenie zdolności Europy i państw partnerskich do reagowania na przyszłe zagrożenia zdrowotne. Chodzi zarówno o epidemie i pandemie, jak i problemy związane z dostępnością leków, szczepionek czy diagnostyki.
Komisarz UE ds. partnerstw międzynarodowych Jozef Síkela podczas prezentacji inicjatywy przypomniał, że ostatnie lata pokazały skalę ryzyka związanego z globalnymi kryzysami zdrowotnymi.
– Zagrożenia zdrowotne nie respektują granic; kryzys zdrowotny gdziekolwiek oznacza ryzyko wszędzie – mówił podczas konferencji prasowej.
Dodał również, że zależność od ograniczonej liczby dostawców produktów medycznych może stanowić zagrożenie nie tylko dla zdrowia publicznego, ale także dla bezpieczeństwa geopolitycznego.
Pięć głównych obszarów nowej inicjatywy UE
Global Health Resilience Initiative opiera się na pięciu głównych filarach, które – według Komisji Europejskiej – mają przynieść największą wartość dla wspólnego bezpieczeństwa zdrowotnego.
Pierwszy obszar dotyczy poprawy funkcjonowania globalnej architektury zdrowotnej. Komisja zwraca uwagę na rozproszenie kompetencji, nakładające się działania różnych instytucji oraz problemy finansowe części organizacji międzynarodowych. UE zapowiada większą koordynację działań państw członkowskich oraz dalsze finansowanie globalnych programów zdrowotnych.
Drugim filarem jest wzmacnianie krajowych systemów ochrony zdrowia. Komisja podkreśla, że odporność zaczyna się na poziomie państwowym, dlatego partnerzy UE mają otrzymać wsparcie dotyczące finansowania, organizacji ochrony zdrowia oraz rozwoju podstawowej opieki zdrowotnej.
Trzeci obszar obejmuje przygotowanie na przyszłe zagrożenia zdrowotne. Chodzi m.in. o rozwój laboratoriów, systemów monitorowania zagrożeń epidemiologicznych oraz zwiększenie dostępności medycznych środków przeciwdziałania, takich jak szczepionki, leki czy diagnostyka.
Komisja zapowiedziała również rozwój globalnego systemu monitorowania wydatków i odporności zdrowotnej.
UE chce ograniczyć zależność od dostawców leków i technologii
Czwarty element strategii to dywersyfikacja globalnych łańcuchów dostaw produktów zdrowotnych. Komisja Europejska zapowiada wsparcie dla rozwoju produkcji leków, szczepionek i technologii medycznych w państwach partnerskich.
Ma to zmniejszyć ryzyko zakłóceń podobnych do tych obserwowanych podczas pandemii COVID-19. Jednocześnie UE chce wzmacniać europejski sektor medyczny i farmaceutyczny oraz rozwijać współpracę przemysłową poza Europą.
W dokumencie pojawia się również odniesienie do programu MAV+ dotyczącego produkcji szczepionek, leków i technologii zdrowotnych w Afryce. Według Komisji Europejskiej inicjatywa uzyskała już około 2 mld euro wsparcia.
– Oznacza to wspieranie rozwoju i produkcji kluczowych produktów zdrowotnych w krajach partnerskich; promowanie globalnego partnerstwa na rzecz wymiany wiedzy i sieci badań klinicznych w celu rozwoju produktów zdrowotnych – mówił komisarz Jozef Síkela.
Komisja Europejska zapowiada walkę z dezinformacją zdrowotną
Piąty filar strategii dotyczy odporności społecznej oraz walki z dezinformacją i fałszywymi informacjami dotyczącymi zdrowia.
Komisja Europejska zapowiada działania mające zwiększać zaufanie do nauki oraz poprawiać dostęp do wiarygodnych danych zdrowotnych. W planach jest także współpraca z państwami partnerskimi w zakresie komunikacji zdrowotnej i przeciwdziałania manipulacjom informacyjnym.
Jak zaznaczył podczas konferencji komisarz Síkela, ryzyko dezinformacji rośnie szczególnie podczas kryzysów zdrowotnych i wymaga bardziej skoordynowanej odpowiedzi na poziomie międzynarodowym.
Ponad 6 mld euro na zdrowie i dalsze inwestycje UE
Komisja Europejska poinformowała, że do końca 2025 r. UE zmobilizowała ponad 6 mld euro na inwestycje zdrowotne realizowane m.in. przez instrument Global Europe i program Global Gateway.
Dodatkowo w latach 2024-2025 Unia Europejska i państwa członkowskie przekazały 1,7 mld euro dla Światowej Organizacji Zdrowia. Kolejne 700 mln euro zadeklarowano dla Global Fund.
Komisja przypomniała również, że program Horizon Europe przeznaczył blisko 1 mld euro na badania i innowacje związane ze zdrowiem, natomiast EU4Health przekazał ponad 130 mln euro partnerom międzynarodowym w latach 2022-2024.
– (…) musimy utrzymać zdrowie wysoko wśród globalnych priorytetów i chcemy aktywnie wpływać na kierunek tej debaty. Dzisiejsza inicjatywa pokazuje, że Unia Europejska jest partnerem kierującym się zasadami, wiarygodnym i myślącym długofalowo w obszarze globalnego zdrowia – podsumował komisarz.
Główne wnioski
- Komisja Europejska przyjęła 13 maja 2026 r. strategię Global Health Resilience Initiative, dotyczącą przygotowania na przyszłe zagrożenia zdrowotne.
- Strategia obejmuje pięć głównych filarów, w tym odporność systemów ochrony zdrowia, bezpieczeństwo dostaw leków oraz walkę z dezinformacją zdrowotną.
- UE chce rozwijać globalne sieci monitorowania zagrożeń epidemiologicznych oraz zwiększać dostępność szczepionek, leków i diagnostyki.
- Do końca 2025 r. Unia Europejska zmobilizowała ponad 6 mld euro na inwestycje zdrowotne realizowane globalnie.
Źródło:
- https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/ip_26_1074
