Dodanie suchego igłowania do programu ćwiczeń i terapii manualnej nie miało istotnego wpływu na dolegliwości bólowe i uczucie niesprawności w rocznym follow-up’ie. Jednocześnie pacjenci poddani suchemu igłowaniu częściej deklarowali satysfakcję z leczenia i rzadziej korzystali z dodatkowej opieki medycznej.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Czy suche igłowanie zwiększa skuteczność standardowej fizjoterapii u pacjentów z konfliktem podbarkowym.
- Jakie wyniki osiągnięto po roku obserwacji.
- Jak pacjenci oceniali efekty leczenia.
- Czy osoby poddane suchemu igłowaniu rzadziej poszukiwały dodatkowej pomocy medycznej.
Konflikt podbarkowy to jedna z najczęstszych przyczyn bólu barku
Konflikt podbarkowy (ang. subacromial pain syndrome, SAPS) jest jedną z najczęstszych przyczyn dolegliwości bólowych barku. Standardowe postępowanie zachowawcze obejmuje przede wszystkim ćwiczenia terapeutyczne oraz terapię manualną. W praktyce klinicznej często stosowane jest również suche igłowanie, jednak dotychczasowe badania dostarczały niejednoznacznych wyników dotyczących jego skuteczności.
Hando i wsp. (2026) postanowili sprawdzić, czy dodanie suchego igłowania do standardowego programu fizjoterapii przekłada się na lepsze efekty leczenia.
Jak przebiegało badanie?
W randomizowanym badaniu klinicznym wzięło udział 121 pacjentów w wieku od 18 do 65 lat z rozpoznaniem SAPS. Osoby włączone spełniały przynajmniej dwa z poniższych kryteriów:
- Pozytywny test Hawkins–Kennedy lub Neer’a
- Pozytywny objaw bolesnego łuku
- Ból w skurczu izometrycznym (przyp. red.: autorzy nie sprecyzowali jaki ruch testowali)
- Osłabienie mięśni stożka rotatorów (przyp. red.: autorzy nie raportowali w jaki sposób oceniano siłę mięśniową)
Uczestników losowo przydzielono do jednej z trzech grup:
- Fizjoterapia obejmująca ćwiczenia i terapię manualną (grupa PT Only),
- Fizjoterapia oraz pozorowane suche igłowanie (grupa PT + SDN),
- Fizjoterapia oraz rzeczywiste suche igłowanie (grupa PT + DN).
Program terapeutyczny trwał 6 tygodni, a pacjentów obserwowano przez rok. Ocenę efektów leczenia przeprowadzano na początku badania, po 6 tygodniach, po 6 miesiącach oraz po roku.
Jak wyglądał program terapeutyczny?
Badacze oparli się na uprzednio opracowanym protokole (Hando et al. 2019). Standardowe postępowanie składało się z ćwiczeń oraz terapii manualnej. Program ćwiczeń obejmował sześć ćwiczeń wzmacniających mięśnie stożka rotatorów i obręczy barkowej oraz od jednego do trzech ćwiczeń rozciągających (przyp. red.: opis ćwiczeń został udostępniony przez autorów w Appendixie publikacji). Ćwiczenia były stopniowo progresowane wraz z poprawą stanu pacjenta, a uczestnicy kontynuowali również ćwiczenia w warunkach domowych.
Terapia manualna była dobierana indywidualnie na podstawie badania klinicznego i obejmowała mobilizacje oraz manipulacje stawowe, techniki rozciągania tkanek miękkich oraz procedury ukierunkowane m.in. na poprawę ruchomości odcinka piersiowego kręgosłupa i tylnej części torebki stawowej stawu ramiennego.
Pacjenci przydzieleni do grupy suchego igłowania otrzymywali jeden zabieg tygodniowo przez sześć tygodni. Fizjoterapeuci oceniali obecność punktów spustowych w mięśniach okolicy barku i obręczy barkowej, a następnie wykonywali igłowanie maksymalnie trzech mięśni podczas jednej wizyty. Zabieg prowadzono zgodnie z zasadami clean technique, wykorzystując technikę wielokrotnego przemieszczania igły w obrębie punktu spustowego w celu wywołania local twitch response.
W grupie kontrolnej zastosowano pozorowane suche igłowanie. Procedura była bardzo podobna do rzeczywistego zabiegu, jednak zamiast igły wykorzystywano wykałaczkę umieszczoną w prowadnicy, dzięki czemu pacjent miał wrażenie wykonywania zabiegu, choć nie dochodziło do nakłucia skóry. Pozwoliło to ograniczyć wpływ efektu placebo na uzyskane wyniki
Jak oceniano skuteczność leczenia?
Główną miarą wyników był kwestionariusz SPADI (Shoulder Pain and Disability Index), który ocenia ból oraz niesprawność barku.
Dodatkowo wykorzystano narzędzia PROMIS oceniające funkcję i wpływ bólu na codzienne funkcjonowanie oraz kwestionariusz PASS, określający, czy pacjent uznaje swój aktualny stan zdrowia za satysfakcjonujący.
Suche igłowanie nie poprawiło głównego wyniku badania
Po roku obserwacji nie stwierdzono istotnych statystycznie różnic pomiędzy grupami w zakresie wyników kwestionariusza SPADI.
Oznacza to, że dodanie suchego igłowania do 6 tygodniowego programu ćwiczeń i terapii manualnej nie przełożyło się na wyraźnie lepszą redukcję bólu i niesprawności barku w porównaniu ze standardową fizjoterapią.
Pacjenci częściej byli zadowoleni z leczenia
Inny obraz wyłonił się jednak z analizy secondary outcomes.
Pacjenci poddani suchemu igłowaniu osiągali lepsze wyniki w wybranych skalach PROMIS oceniających funkcję i wpływ bólu na codzienną aktywność. Część obserwowanych różnic przekraczała minimalne wartości istotne klinicznie.
Jeszcze bardziej interesujące były wyniki kwestionariusza PASS. Po 6 miesiącach ponad 80% pacjentów z grupy PT + DN uznało swój stan za satysfakcjonujący. Wynik ten był istotnie lepszy niż w pozostałych grupach.
Pacjenci rzadziej szukali dodatkowego leczenia po roku
Po roku od rozpoczęcia badania jedynie około 26% pacjentów poddanych suchemu igłowaniu szukało dodatkowej opieki medycznej z powodu dolegliwości stawu ramiennego. W grupie PT Only i PT + SDN wynosił on kolejno 46% i 50%.
Może to sugerować, że osoby leczone z dodaniem suchego igłowania rzadziej odczuwały potrzebę poszukiwania kolejnych form terapii.
Jak interpretować wyniki?
Autorzy podkreślają, że badanie nie potwierdziło przewagi dodania suchego igłowania w odniesieniu do primary outcome. Jednocześnie część secondary outcomes wskazuje na potencjalne korzyści kliniczne tej metody.
Interpretację utrudnia fakt, że badaczom nie udało się osiągnąć planowanej liczebności próby, co mogło ograniczyć możliwość wykrycia rzeczywistych różnic pomiędzy grupami. Autorzy zwracają również uwagę na niski adherence terapii. W grupach PT + SDN i PT + DN spośród założonych 12 sesji suchego igłowania wykonano kolejno średnio 4.27 ± 2.51 oraz 4.53 ± 2.67 sesje. Warto również podkreślić potencjalną niereprezentatywność grupy badanej, która składała się z młodych osób (36.3 ± 9.4 lat), z armii Stanów Zjednoczonych Ameryki.
Wnioski
Dodanie suchego igłowania do programu ćwiczeń i terapii manualnej nie poprawiło istotnie wyników kwestionariusza SPADI po roku obserwacji u pacjentów z SAPS.
Jednocześnie pacjenci poddani suchemu igłowaniu częściej deklarowali satysfakcję z leczenia, osiągali lepsze wyniki w części dodatkowych pomiarów oraz rzadziej korzystali z dalszej opieki medycznej. Wyniki wskazują, że potencjalna wartość kliniczna suchego igłowania wymaga dalszych.
Bibliografia:
Hando, B. R., Rhon, D. I., Barker, D., Samson, J. Y., Anderson, D. N., Cleland, J. A., & Snodgrass, S. J. (2026). Dry Needling Plus Manual Therapy and Exercise for Subacromial Pain Syndrome: A Sham-Controlled Randomized Clinical Trial. The Journal of orthopaedic and sports physical therapy, 56(1), 50–63. https://doi.org/10.2519/jospt.2025.13460
Hando, B. R., Rhon, D. I., Cleland, J. A., & Snodgrass, S. J. (2019). Dry needling in addition to standard physical therapy treatment for sub-acromial pain syndrome: a randomized controlled trial protocol. Brazilian journal of physical therapy, 23(4), 355–363. https://doi.org/10.1016/j.bjpt.2018.10.010
Autor:
Dr Rafał Borkowski – fizjoterapeuta specjalizujący się w rehabilitacji ortopedycznej, pourazowej i pooperacyjnej. W pracy stawia na indywidualną ocenę, terapię opartą na aktualnej wiedzy naukowej oraz budowanie długofalowej sprawności pacjentów. Absolwent i wykładowca AWF Warszawa Bieżąca strona, aktywnie rozwija kompetencje poprzez liczne kursy i szkolenia z zakresu analizy ruchu, terapii barku, stawu skokowego i pracy z tkankami miękkimi.
Fizjoterapeuta – dr Rafał Borkowski | Galileo Medical
Główne wnioski
- Po roku obserwacji nie stwierdzono istotnych różnic w wynikach kwestionariusza SPADI między grupami, co oznacza, że suche igłowanie nie poprawiło głównego wyniku leczenia.
- Pacjenci z grupy PT + DN częściej uznawali efekty terapii za satysfakcjonujące, a po 6 miesiącach ponad 80% z nich osiągnęło pozytywny wynik w kwestionariuszu PASS.
- Po roku dodatkowej pomocy medycznej poszukiwało około 26% pacjentów po suchym igłowaniu, wobec 46% w grupie PT Only i 50% w grupie PT + SDN.
- Interpretację wyników ograniczają mniejsza od planowanej liczebność próby oraz niska realizacja zabiegów igłowania, co mogło wpłynąć na końcowe rezultaty badania.
