W Rządowym Centrum Legislacji opublikowano projekt ustawy przewidujący podwyższenie stawek akcyzy na napoje alkoholowe od 1 stycznia 2027 r. To kolejny etap prac nad rozwiązaniami, o których informowaliśmy już 17 czerwca, gdy zostały wpisane do Wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Projekt zakłada nie tylko wzrost podatku od alkoholu, ale także zwiększenie finansowania Narodowego Funduszu Zdrowia. W latach 2027-2028 NFZ ma otrzymywać dodatkowo po 1,4 mld zł rocznie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie podwyżki akcyzy na alkohol przewiduje projekt ustawy opublikowany w RCL.
- Jak mają zmienić się stawki dla wódki, piwa, wina, cydru i wyrobów pośrednich.
- Ile dodatkowych środków ma otrzymać NFZ w latach 2027-2028.
- Dlaczego rząd uzasadnia konieczność podniesienia akcyzy na napoje alkoholowe.
Projekt trafił do RCL
23 czerwca 2026 r. opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Dokument przewiduje aktualizację tzw. akcyzowej mapy drogowej obowiązującej dla napojów alkoholowych. Ministerstwo Zdrowia oraz Ministerstwo Finansów argumentują, że obecny poziom opodatkowania nie nadążał za zmianami gospodarczymi, przede wszystkim wzrostem wynagrodzeń i inflacją.
Według autorów projektu alkohol stał się bardziej dostępny ekonomicznie niż zakładano podczas tworzenia mapy drogowej w 2021 r., dlatego konieczna jest korekta obowiązujących stawek.
Jak wzrosną stawki akcyzy?
Projekt przewiduje podwyżkę akcyzy od 1 stycznia 2027 r. dla wszystkich głównych kategorii napojów alkoholowych.
Stawka dla alkoholu etylowego ma wzrosnąć z 8811 zł do 10109 zł za hektolitr alkoholu 100% vol.
W przypadku piwa stawka ma wzrosnąć z 12,04 zł do 13,82 zł za hektolitr za każdy stopień Plato.
Dla wina oraz większości napojów fermentowanych przewidziano wzrost z 245 zł do 280,83 zł za hektolitr gotowego wyrobu.
Akcyza na cydr i perry o zawartości alkoholu do 5% ma wzrosnąć z 97 zł do 122,71 zł za hektolitr, natomiast dla wyrobów pośrednich z 490 zł do 562,93 zł za hektolitr.
Ministerstwo wskazuje na rosnącą dostępność alkoholu
W uzasadnieniu projektu zwrócono uwagę na wzrost siły nabywczej Polaków w odniesieniu do napojów alkoholowych. Jak wynika z danych przytoczonych przez autorów projektu, za przeciętne miesięczne wynagrodzenie można było kupić:
- 216 butelek wódki 0,5 l w 2021 r.,
- 219 butelek w 2022 r.,
- 221 butelek w 2023 r.,
- 238 butelek w 2024 r.,
- 252 butelki w 2025 r.
Podobny trend odnotowano dla piwa i wina.
Projektodawcy wskazują również na dane dotyczące zdrowia publicznego. Według przywołanych informacji Polska zajęła drugie miejsce w Unii Europejskiej pod względem liczby zgonów związanych z nadużywaniem alkoholu. W 2022 r. wskaźnik wyniósł 9,34 zgonu na 100 tys. mieszkańców.
Resort szacuje wzrost cen alkoholu
W uzasadnieniu przedstawiono także prognozowany wpływ zmian na ceny detaliczne. Według wyliczeń Ministerstwa Finansów cena półlitrowej butelki wódki o zawartości alkoholu 40% mogłaby wzrosnąć z 35,35 zł do 39,58 zł, czyli o 11,96%.
Dla piwa o ekstrakcie 12,5 stopnia Plato przewidywany wzrost wynosi z 4,10 zł do 4,28 zł.
W przypadku wina o pojemności 0,75 l cena mogłaby wzrosnąć z 26,30 zł do 26,74 zł, natomiast dla porto z 30 zł do 30,88 zł.
Autorzy projektu zaznaczają jednak, że skala zmian zależeć będzie od tego, w jakim stopniu producenci i sprzedawcy przeniosą wyższe obciążenia podatkowe na konsumentów.
Dodatkowe środki dla Narodowego Funduszu Zdrowia
Jednym z najważniejszych elementów projektu jest powiązanie dodatkowych wpływów z akcyzy z finansowaniem ochrony zdrowia. Projekt zakłada, że nadwyżka wpływów z akcyzy od alkoholu w kolejnych latach będzie zwiększać dotację podmiotową przekazywaną do NFZ.
Jednocześnie wprowadzono rozwiązanie przejściowe. W 2027 r. i 2028 r. Narodowy Fundusz Zdrowia ma otrzymać dodatkowo po 1,4 mld zł rocznie.
Zgodnie z projektem pierwsze przekazanie środków wynikających bezpośrednio z wyższych wpływów akcyzowych ma nastąpić w 2029 r. i będzie oparte na różnicy między wpływami osiągniętymi w 2027 r. a wpływami z roku 2026.
Powrót do rozwiązania zawetowanego przez prezydenta
W uzasadnieniu przypomniano, że podobne zmiany zostały już wcześniej przyjęte przez Sejm.
Chodzi o ustawę z 7 listopada 2025 r., która przewidywała waloryzację stawek akcyzy na napoje alkoholowe o 15% w 2026 r. i kolejne 10% w 2027 r. Przepisy nie weszły jednak w życie, ponieważ zostały zawetowane przez prezydenta.
Autorzy obecnego projektu wskazują, że proponowane stawki na 2027 r. odpowiadają poziomom przewidzianym właśnie w tamtej, ostatecznie nieobowiązującej ustawie.
Projekt przewiduje wejście w życie nowych przepisów 1 stycznia 2027 r.
Główne wnioski
- Projekt zakłada podwyższenie stawek akcyzy na wszystkie główne kategorie napojów alkoholowych od 1 stycznia 2027 r.
- W latach 2027 i 2028 Narodowy Fundusz Zdrowia ma otrzymać dodatkowo po 1,4 mld zł dotacji z budżetu państwa.
- Od 2029 r. finansowanie NFZ ma być zwiększane o nadwyżkę wpływów z akcyzy od alkoholu względem poziomu z 2026 r.
- Podobne rozwiązania były już uchwalone w 2025 r., jednak nie weszły w życie po wecie prezydenta.
Źródło:
- https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12411701/katalog/13210986#13210986
