Reaktor badawczy MARIA, zlokalizowany w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku, może wznowić działalność do 10 maja bieżącego roku – poinformował Paweł Gajda, dyrektor Departamentu Energetyki Jądrowej w Ministerstwie Przemysłu. Obecnie trwają intensywne prace nad uzupełnieniem dokumentacji niezbędnej do wydania stosownego zezwolenia przez Państwową Agencję Atomistyki.
Przyczyna czasowego wyłączenia reaktora MARIA
Reaktor MARIA został czasowo wyłączony w związku z wygaśnięciem poprzedniej licencji na eksploatację. Jak zaznaczył Paweł Gajda w rozmowie z TVN24:
Taką licencję trzeba odnawiać w Państwowej Agencji Atomistyki co 10 lat.
Tymczasowe wstrzymanie działalności reaktora zbiegło się z planowaną przerwą techniczną, co pozwoliło na przeprowadzenie wymaganych działań bez zakłócania cyklu operacyjnego jednostki.
Szansa na wznowienie działalności do 10 maja
Jak podkreślił Gajda, istnieje realna możliwość, że reaktor MARIA otrzyma stosowne zezwolenie i powróci do działania jeszcze przed zakończeniem przerwy technicznej.
Jest bardzo duża szansa, że reaktor MARIA wznowi działalność do 10 maja br. – powiedział.
Ostateczna decyzja należy jednak do Państwowej Agencji Atomistyki, która musi zakończyć analizę dokumentacji i ocenić spełnienie wszystkich wymogów bezpieczeństwa.
Zmiany organizacyjne w NCBJ
W związku z opóźnieniem w przedłużeniu licencji na funkcjonowanie reaktora, 28 marca 2025 r. minister przemysłu Marzena Czarnecka odwołała prof. Krzysztofa Kurka z funkcji dyrektora NCBJ. Decyzję uzasadniono koniecznością usprawnienia funkcjonowania instytutu oraz nadania priorytetowego charakteru eksploatacji reaktora MARIA.
Prof. Kurek w rozmowie z PAP przypomniał, że 20 sierpnia 2024 r. NCBJ przekazało do PAA komplet wymaganej dokumentacji. Proces oceny może jednak zostać wydłużony w przypadku żądań uzupełnień lub dodatkowych analiz.
Plany na przyszłość i nowe mechanizmy finansowania
Ministerstwo Przemysłu zapowiedziało również uruchomienie od przyszłego roku dodatkowego mechanizmu finansowania, który ma zapewnić większą stabilność operacyjną reaktora.
Żeby istotna część kosztów eksploatacji reaktora MARIA była zapewniona z góry – tłumaczył Gajda.
Jednocześnie resort rozważa perspektywę budowy nowego reaktora badawczego. Obecnie trwają prace modernizacyjne, które mają zapewnić możliwość funkcjonowania reaktora MARIA do 2050 roku. „Zaczynamy też myśleć o budowie następcy” – zapowiedział Gajda, dodając, że ostateczna decyzja zostanie poprzedzona analizą efektywności toczącej się modernizacji.
![Tylko 4,7% PWDL korzysta z AI. Szpitale przyspieszają zmiany [Dane]](https://alertmedyczny.pl/wp-content/uploads/2024/12/sztuczna-inteligencja-ai-robotyka-ogolne-300x200.jpg)
Reaktor MARIA – znaczenie i przyszłość
Reaktor MARIA pełni kluczową rolę w krajowym systemie badań jądrowych. Służy m.in. do wytwarzania radioizotopów oraz prowadzenia zaawansowanych badań naukowych. Jego działalność ma znaczenie nie tylko dla sektora nauki, lecz również dla bezpieczeństwa zdrowotnego – radioizotopy wykorzystywane są m.in. w diagnostyce i terapii onkologicznej.
Minister Marzena Czarnecka podczas wystąpienia na Politechnice Śląskiej przypomniała także, że NCBJ prowadzi obecnie projekt budowy wysokotemperaturowego reaktora badawczego HTGR. To zaawansowana jednostka klasy SMR (Small Modular Reactor), która pozwoli na osiąganie wyższych temperatur chłodziwa niż w tradycyjnych reaktorach chłodzonych wodą.
Źródło:
- nuclear.pl
- gov.pl
- tvn24.pl
