7 kwietnia 2026 r., w Światowy Dzień Zdrowia oraz Dzień Pracownika Służby Zdrowia, trzy największe centrale związkowe przedstawiły wspólne stanowisko dotyczące sytuacji w polskiej ochronie zdrowia. Dokument obejmuje najważniejsze obszary funkcjonowania systemu – od finansowania, przez organizację opieki nad pacjentem, po warunki pracy kadr medycznych. Związki wskazują konkretne problemy i jasno formułują oczekiwania wobec decydentów, podkreślając, że bez zmian systemowych trudno będzie zapewnić stabilność i bezpieczeństwo zdrowotne.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie postulaty przedstawiły trzy centrale związkowe wobec systemu ochrony zdrowia.
- Jakie problemy wskazano w finansowaniu, w tym w obszarze składki zdrowotnej.
- Dlaczego związki sprzeciwiają się limitowaniu świadczeń i zmianom w szpitalnictwie.
- Jakie rozwiązania proponowane są dla poprawy sytuacji kadr medycznych.
Wspólne stanowisko trzech central
Pod dokumentem z postulatami podpisały się Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych, Forum Związków Zawodowych oraz NSZZ „Solidarność”. Ich przedstawiciele, działający w ramach Trójstronny Zespół ds. Ochrony Zdrowia, podkreślili potrzebę powrotu do rzeczywistego dialogu społecznego.
W trakcie konferencji przed Ministerstwem Zdrowia głos zabrał m.in. Tomasz Dybek, wskazując na konieczność systemowych działań, które jednocześnie poprawią warunki pracy personelu i zwiększą dostępność świadczeń dla pacjentów. Hasło przewodnie wystąpienia było jednoznaczne:
Pracownicy ochrony zdrowia to nie koszt – to fundament!
Finansowanie systemu: niedoszacowanie i brak stabilności
Pierwszym z trzech kluczowych obszarów była kwestia finansowania. Związki wskazują, że obecny model nie odpowiada rzeczywistym potrzebom zdrowotnym społeczeństwa ani prognozom demograficznym.
Publiczna ochrona zdrowia musi mieć zapewnione stabilne finansowanie, zamiast liczyć na to, że personel „jakoś to udźwignie” – napisano w postulatach.
Zwrócono uwagę na konieczność wyraźnego rozdzielenia odpowiedzialności finansowej między budżet państwa a Narodowy Fundusz Zdrowia. Istotnym elementem pozostaje także realna wycena świadczeń, która powinna uwzględniać zarówno koszty pracy, jak i rozwój technologii medycznych.
Związki sprzeciwiły się również limitowaniu świadczeń, wskazując na jego bezpośredni wpływ na dostęp do diagnostyki i leczenia.
W stanowisku wyraźnie pojawia się także kwestia składki zdrowotnej. Centrale wskazują, że obecny model jej naliczania i odprowadzania od lat pozostaje nierozwiązanym problemem systemowym.
Sprawiedliwe płacenie składki zdrowotnej przez ubezpieczonych w publicznym systemie ochrony zdrowia jest dziś warunkiem niezbędnym zwiększenia przychodów w publicznej opiece zdrowotnej – czytamy w dokumencie.
Związki zwracają uwagę, że dziś ciężar finansowania systemu w największym stopniu ponoszą pracownicy, częściowo przedsiębiorcy, emeryci i renciści, a część grup społecznych korzysta z uprzywilejowanych zasad.
Pacjent w centrum, ale system nie nadąża
Drugim obszarem była sytuacja pacjentów. W ocenie central związkowych obecny model organizacji opieki zdrowotnej generuje nierówności w dostępie do świadczeń.
Nie ma naszej zgody na nierówności w dostępie do leczenia – napisano w dokumencie.
Związki wskazują, że problemy takie jak kolejki czy ograniczona dostępność świadczeń wynikają z decyzji systemowych, a nie z działań personelu. Kluczowym wyzwaniem pozostaje poprawa koordynacji opieki oraz zapewnienie przejrzystych zasad funkcjonowania systemu.
Podkreślono również znaczenie map potrzeb zdrowotnych przy planowaniu zmian w strukturze szpitalnictwa. Sprzeciw budzi model, w którym decyzje o likwidacji oddziałów lub placówek zapadają bez udziału strony społecznej i lokalnych społeczności.
Pseudokonsolidacja i prywatyzacja w ochronie zdrowia to zachwianie bezpieczeństwa zdrowotnego, utracone miejsca pracy i odebranie stabilizacji bytowej pracownikom i ich rodzinom – czytamy.
Kadry medyczne: bezpieczeństwo i wynagrodzenia
Trzeci filar stanowiska dotyczył kadr medycznych. Związki zwróciły uwagę na rosnący poziom agresji wobec pracowników ochrony zdrowia oraz potrzebę wzmocnienia ich ochrony prawnej.
Problemy pacjentów stają się przyczyną agresji wobec pracowników – napisano.
Wśród postulatów znalazło się objęcie wszystkich zawodów medycznych statusem funkcjonariusza publicznego oraz wdrożenie szybkich procedur reagowania na incydenty agresji.
Ważnym elementem jest także utrzymanie ustawowych gwarancji wynagrodzeń oraz objęcie regulacją płac wszystkich pracowników zatrudnionych na umowę o pracę w systemie. Związki jednoznacznie sprzeciwiły się również tzw. „kominom płacowym”.
Każda, choćby najmniejsza ingerencja strony rządowej w zapisy ustawy jest de
facto odrzuceniem umowy społecznej zawartej ze związkami zawodowymi i pracodawcami – czytamy w postulatach.
Dialog społeczny: powrót do realnych negocjacji
Osobnym, ale kluczowym wątkiem jest kondycja dialogu społecznego. Zdaniem sygnatariuszy dokumentu, obecny model współpracy nie spełnia swojej funkcji.
Zamiast rozmów są monologi, zamiast negocjacji – jednostronne decyzje – podkreślono w dokumencie.
Związki przypomniały, że przez lata Trójstronny Zespół ds. Ochrony Zdrowia był miejscem wypracowywania kompromisów ponad podziałami politycznymi. Obecnie, jak wskazują, jego rola została ograniczona.
Będą dalsze działania
Centrale związkowe zapowiedziały kontynuację działań na rzecz wypracowania ponadpolitycznych rozwiązań dla systemu ochrony zdrowia. W ich ocenie tylko kompleksowe podejście – obejmujące finansowanie, organizację systemu i politykę kadrową – może poprawić sytuację pacjentów i pracowników.
Główne wnioski
- Trzy centrale związkowe – OPZZ, Forum Związków Zawodowych i NSZZ „Solidarność” – przedstawiły wspólne stanowisko 7 kwietnia 2026 r.
- Postulaty koncentrują się na trzech obszarach: finansowaniu systemu, sytuacji pacjentów oraz kadr medycznych.
- Związki wskazują na niedoszacowanie świadczeń, problem limitów oraz konieczność zmian w systemie składki zdrowotnej.
- Wśród propozycji znalazły się m.in. status funkcjonariusza publicznego dla medyków i utrzymanie ustawowych gwarancji wynagrodzeń.
Źródło:
- https://www.opzz.org.pl/aktualnosci/kraj/2026/iv/trzy-centrale-zwiazkowe-wspolnie-o-przyszlosci-ochrony-zdrowia-glos-opzz-podczas-konferencji-prasowej
