Codzienne spożywanie 200 g surowych pomidorów i 50 g sosu pomidorowego przez sześć tygodni wiązało się z większym zmniejszeniem stłuszczenia wątroby u dorosłych z metaboliczną dysfunkcją związaną ze stłuszczeniową chorobą wątroby (MASLD). W randomizowanym badaniu POMOSANO uczestniczyło 79 osób, które przydzielono do grupy stosującej dietę bogatą w pomidory lub dietę bez pomidorów. Mediana spadku parametru CAP wyniosła odpowiednio 35 i 18 dB/m. Jednocześnie nie stwierdzono istotnych różnic między grupami m.in. w masie ciała, składzie ciała czy większości badanych parametrów metabolicznych i biochemicznych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak codzienne spożywanie pomidorów wpłynęło na stłuszczenie wątroby u osób z MASLD.
- Na czym polegała sześciotygodniowa interwencja żywieniowa w badaniu POMOSANO.
- Jak zmieniły się wartości CAP w grupie spożywającej pomidory i grupie kontrolnej.
- Dlaczego wyniki wymagają potwierdzenia w większych i dłuższych badaniach.
79 osób z MASLD w randomizowanym badaniu
POMOSANO było jednoośrodkowym, randomizowanym badaniem interwencji żywieniowej przeprowadzonym we Włoszech. Naukowcy oceniali, czy regularne spożywanie surowych pomidorów oraz sosu pomidorowego może wpływać na stłuszczenie wątroby u osób z MASLD.
Do badania kwalifikowano dorosłych w wieku 18-65 lat. Wymagane było rozpoznanie MASLD, obecność stłuszczenia wątroby oraz co najmniej jednego czynnika ryzyka kardiometabolicznego. Z badania wykluczano m.in. osoby z BMI powyżej 30 kg/m², nadmiernie spożywające alkohol oraz cierpiące na inne choroby wątroby.
Wstępny internetowy kwestionariusz wypełniło 415 osób deklarujących stłuszczenie wątroby. Kryteria kwalifikacji spełniło 88, ale dziewięć wycofało się przed rozpoczęciem badania. Ostatecznie randomizacji poddano 79 uczestników – 42 trafiło do grupy interwencyjnej, a 37 do kontrolnej.
200 g surowych pomidorów i 50 g sosu każdego dnia
Badanie trwało sześć tygodni. Osoby z pierwszej grupy miały codziennie spożywać 200 g surowych pomidorów oraz 50 g sosu pomidorowego. Uczestnicy z grupy kontrolnej stosowali w tym czasie dietę pozbawioną pomidorów.
Obie grupy otrzymały ujednolicone zalecenia żywieniowe, a uczestnikom zalecono utrzymanie dotychczasowego stylu życia. Pomidory i sos pochodziły od certyfikowanego producenta wykorzystującego standaryzowaną uprawę hydroponiczną.
Podstawowym ocenianym parametrem było stłuszczenie wątroby mierzone za pomocą kontrolowanego parametru tłumienia fali ultradźwiękowej – CAP (controlled attenuation parameter) w badaniu FibroScan. Do potwierdzenia stłuszczenia przyjęto wartość CAP wynoszącą co najmniej 275 dB/m.
Naukowcy oceniali również m.in. sztywność wątroby, wskaźnik FIB-4, masę ciała, BMI, obwód talii i szyi oraz skład ciała. Wykorzystano bioimpedancję elektryczną oraz densytometrię DXA. Analizowano też parametry metaboliczne i biochemiczne.
Większy spadek CAP w grupie spożywającej pomidory
Po sześciu tygodniach wartości CAP zmniejszyły się w obu grupach, jednak spadek był większy wśród osób spożywających codziennie pomidory i sos pomidorowy. Mediana zmiany wyniosła -35 dB/m w grupie interwencyjnej wobec -18 dB/m w grupie kontrolnej.
Analiza z wykorzystaniem skorygowanego modelu liniowego efektów mieszanych wykazała istotną interakcję między zastosowaną interwencją a czasem. Różnica w zmianie CAP wyniosła -26,63 dB/m na korzyść grupy pomidorowej (95% CI od -44,00 do -9,25; p=0,0030). Po zakończeniu badania wartości CAP były również istotnie niższe w grupie interwencyjnej (p=0,0433).
Wyniki wskazują więc na większe zmniejszenie stłuszczenia mierzonego za pomocą CAP u osób stosujących dietę wzbogaconą o pomidory. Badanie nie pozwala jednak przesądzić, czy obserwowana różnica przełoży się na istotne długoterminowe korzyści kliniczne.
Efekt bez istotnego spadku masy ciała
Co istotne, zmianom CAP nie towarzyszyły wyraźne różnice w masie ciała między badanymi grupami. Masa ciała, BMI, obwód talii, całkowita zawartość tkanki tłuszczowej oraz wskaźniki dotyczące tłuszczu trzewnego pozostawały w dużej mierze stabilne.
Nie wykazano także istotnych różnic między grupami dotyczących sztywności wątroby ani wskaźnika FIB-4, stosowanego do nieinwazyjnej oceny ryzyka włóknienia.
Po sześciu tygodniach nie stwierdzono ponadto istotnych różnic w większości analizowanych parametrów gospodarki glukozowej, profilu lipidowego, markerów zapalnych, enzymów wątrobowych oraz parametrów hematologicznych.
Pomidory w diecie osób z MASLD – potrzebne są dalsze badania
Codzienne spożywanie surowych pomidorów i sosu pomidorowego może wspierać postępowanie żywieniowe u osób z MASLD. Wyniki wymagają jednak potwierdzenia, ponieważ badanie objęło niewielką grupę, trwało sześć tygodni i zostało przeprowadzone w jednym ośrodku.
Ograniczeniem było również wykorzystanie CAP jako pośredniej metody oceny stłuszczenia oraz brak pomiarów likopenu i karotenoidów we krwi. Potrzebne są większe i dłuższe badania, które pokażą, czy obserwowany efekt utrzymuje się i ma znaczenie kliniczne.
Główne wnioski
- W randomizowanym badaniu POMOSANO uczestniczyło 79 dorosłych z MASLD – 42 w grupie interwencyjnej i 37 w grupie kontrolnej.
- Grupa interwencyjna przez sześć tygodni spożywała codziennie 200 g surowych pomidorów i 50 g sosu pomidorowego.
- Mediana spadku CAP wyniosła 35 dB/m w grupie interwencyjnej wobec 18 dB/m w grupie kontrolnej, a analiza wykazała istotnie większą redukcję stłuszczenia w grupie spożywającej pomidory.
- Nie stwierdzono istotnych różnic między grupami m.in. w masie ciała, składzie ciała i większości parametrów metabolicznych, a wyniki wymagają potwierdzenia w większych i dłuższych badaniach.
Źródło:
- https://www.mdpi.com/2072-6643/18/15/2476
