Zmiana sposobu stosowania środków znieczulających może znacząco ograniczyć ślad węglowy szpitali i jednocześnie przynieść oszczędności. Badanie obejmujące 145 917 przypadków znieczulenia wykazało, że wdrożenie bardziej ekologicznych praktyk anestezjologicznych pozwoliło zmniejszyć emisje gazów cieplarnianych o 45% oraz wydatki na anestetyki wziewne o niemal 40%. Co istotne, nie stwierdzono pogorszenia analizowanych wskaźników bezpieczeństwa pacjentów. Wyniki przedstawiono podczas kongresu ANESTHESIOLOGY 2026.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak ekologiczna anestezjologia pozwala ograniczyć emisje gazów cieplarnianych na salach operacyjnych bez pogorszenia bezpieczeństwa pacjentów.
- Jakie wyniki przyniosło badanie obejmujące 145 917 przypadków znieczulenia i w jaki sposób osiągnięto redukcję emisji o 45%.
- Dlaczego ograniczenie stosowania desfluranu i optymalizacja zużycia anestetyków wziewnych pozwoliły zmniejszyć koszty znieczulenia o niemal 40%.
- Jakie rozwiązania organizacyjne i kliniczne mogą wdrażać szpitale, aby zmniejszać ślad węglowy i wydatki na środki znieczulające.
Ekologiczna anestezjologia – jak ograniczyć ślad węglowy sal operacyjnych?
Sale operacyjne należą do najbardziej energochłonnych i zasobochłonnych obszarów szpitali. Istotnym źródłem emisji są stosowane podczas zabiegów wziewne środki znieczulające, szczególnie desfluran i podtlenek azotu, które charakteryzują się wysokim potencjałem tworzenia efektu cieplarnianego. Naukowcy z Virginia Tech Carilion School of Medicine i Carilion Clinic sprawdzili, czy zmiana codziennych praktyk anestezjologicznych może ograniczyć emisje bez negatywnego wpływu na jakość opieki. W sześciu placówkach akademickiego systemu ochrony zdrowia wdrożono działania obejmujące:
- ograniczenie stosowania desfluranu na rzecz sewofluranu i znieczulenia dożylnego;
- zmniejszenie przepływu świeżych gazów w celu ograniczenia strat anestetyków;
- monitorowanie emisji związanych ze znieczuleniem;
- przekazywanie anestezjologom indywidualnych raportów dotyczących wpływu ich praktyki na środowisko.
Co ważne, działania te nie wymagały inwestowania w kosztowne technologie.
Emisje spadły o 45%. Analiza niemal 146 tys. znieczuleń
Badacze przeanalizowali 145 917 przypadków znieczulenia, porównując dane z 2021 roku z wynikami uzyskanymi po rozpoczęciu interwencji, od stycznia 2022 do października 2025 roku. Średnia emisja przypadająca na jedno znieczulenie zmniejszyła się z 57,6 kg ekwiwalentu CO₂ (kg CO₂e) do 31,6 kg CO₂e, co oznacza redukcję o około 45%. Jednocześnie zmieniła się struktura stosowanych anestetyków:
- wykorzystanie desfluranu spadło z 23,8% do 9,81% przypadków;
- stosowanie sewofluranu wzrosło z 82,4% do 93,1% przypadków.
Według autorów do końca 2025 roku system opieki zdrowotnej przekroczył zakładany cel redukcji emisji o 50%.
Koszty anestetyków wziewnych niższe o niemal 40%
Korzyści środowiskowe przełożyły się również na wyniki ekonomiczne. Wydatki na wziewne środki znieczulające zmniejszyły się z 628 588 dolarów w 2021 roku do 379 010 dolarów w 2024 roku. Oznacza to oszczędności wynoszące 249 578 dolarów, czyli około 39,7%. Redukcja kosztów była związana ze zmianą wykorzystywanych anestetyków oraz ograniczeniem ich zużycia. Wyniki wskazują, że działania na rzecz zrównoważonego rozwoju mogą jednocześnie poprawiać efektywność gospodarowania zasobami szpitalnymi.
Czy ekologiczne znieczulenie jest bezpieczne dla pacjentów?
Jednym z najważniejszych elementów badania była ocena bezpieczeństwa po wprowadzeniu zmian. Analiza nie wykazała pogorszenia ocenianych wyników klinicznych. Nie odnotowano wydłużenia czasu pobytu na sali pooperacyjnej ani hospitalizacji. Nie stwierdzono również pogorszenia wskaźników dotyczących ponownej intubacji, świadomości śródoperacyjnej oraz pooperacyjnych nudności i wymiotów.
Oznacza to, że ograniczenie emisji związanych ze znieczuleniem było możliwe bez pogorszenia analizowanych parametrów bezpieczeństwa i rekonwalescencji. Należy jednak zaznaczyć, że wyniki pochodzą z analizy zmian wdrożonych w jednym systemie opieki zdrowotnej, a nie z randomizowanego badania klinicznego.
Zielona transformacja szpitali bez kosztownych inwestycji
Badanie pokazuje, że ekologiczna anestezjologia może stanowić praktyczny element strategii ograniczania śladu węglowego ochrony zdrowia. Szczególne znaczenie mają świadomy wybór anestetyków, optymalizacja przepływu gazów oraz regularne przekazywanie personelowi informacji o emisjach.
Dla szpitali oznacza to możliwość połączenia trzech celów: ograniczenia wpływu na klimat, zmniejszenia kosztów operacyjnych i utrzymania bezpieczeństwa pacjentów. Wdrażanie takich rozwiązań wymaga jednak uwzględnienia wskazań klinicznych, wyposażenia placówki i lokalnych standardów anestezjologicznych.
Główne wnioski
- Ekologiczna anestezjologia pozwoliła ograniczyć emisje gazów cieplarnianych o 45%. W badaniu obejmującym 145 917 przypadków znieczulenia średnia emisja na jeden zabieg spadła z 57,6 do 31,6 kg ekwiwalentu CO₂. Wyniki przedstawiono podczas kongresu ANESTHESIOLOGY 2026.
- Zmiana stosowanych anestetyków i ograniczenie przepływu świeżych gazów zmniejszyły wpływ znieczulenia na środowisko. Odsetek przypadków, w których stosowano desfluran, spadł z 23,8% do 9,81%, natomiast wykorzystanie sewofluranu wzrosło z 82,4% do 93,1%.
- Wydatki na wziewne środki znieczulające zmniejszyły się o niemal 40%. Koszty spadły z 628 588 dolarów w 2021 roku do 379 010 dolarów w 2024 roku, co oznacza oszczędności wynoszące 249 578 dolarów.
- Redukcja emisji i kosztów nie wiązała się z pogorszeniem analizowanych wskaźników bezpieczeństwa pacjentów. Nie stwierdzono wydłużenia hospitalizacji ani pobytu na sali pooperacyjnej. Wyniki wskazują, że szpitale mogą ograniczać ślad węglowy dzięki zmianom praktyk anestezjologicznych, bez konieczności kosztownych inwestycji technologicznych.
Źródło:
- American Society of Anesthesiologists
