Pilotażowy program wczesnego wykrywania chorób zapalnych stawów (KOWZS) rusza w Polsce. Inicjatywa, koordynowana przez Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji, ma objąć około 2 tysięcy osób i potrwa dwa lata. Wczesna diagnostyka i szybka ścieżka leczenia mogą zapobiec poważnym powikłaniom, w tym nieodwracalnym zmianom w narządach ruchu oraz narządach wewnętrznych.
Założenia pilotażu KOWZS
Program KOWZS ma na celu wczesne wykrywanie chorób takich jak reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów czy zesztywniające zapalenie stawów. W diagnozowaniu szczególnie ważne są objawy zapalnego bólu kręgosłupa (np. poranne sztywnienie) lub obrzęk stawów bez związku z urazem. Pacjenci będą kierowani do reumatologów szybciej niż w standardowym trybie, co ma skrócić czas oczekiwania na diagnozę i leczenie.
Do programu zgłosiło się już 15 ośrodków, z czego każdy oferuje pełne zaplecze diagnostyczne i możliwość stosowania leków biologicznych. Trwają także starania o włączenie kolejnych placówek.
Dlaczego wczesna diagnostyka jest kluczowa?
Profesor Brygida Kwiatkowska, krajowa konsultant w dziedzinie reumatologii, podkreśla, że wczesna diagnoza to szansa na skuteczniejsze leczenie i minimalizację powikłań. Choroby zapalne stawów, nieleczone odpowiednio wcześnie, mogą prowadzić do:
- miażdżycy i związanych z nią chorób sercowo-naczyniowych,
- udarów mózgu i zawałów serca,
- wzrostu ryzyka nowotworów,
- pogorszenia jakości życia i trwałej niesprawności.
Im wcześniej pacjent zostanie zdiagnozowany, tym wcześniej możemy zniwelować objawy, poprawić jakość życia, zlikwidować ból, który przeszkadza na co dzień
– zaznacza prof. Otylia Kowal-Bielecka, kierownik Kliniki Reumatologii z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.
Organizacja programu
Od listopada 2024 roku ośrodki biorące udział w programie rozpoczęły szkolenia i organizację procesu diagnostycznego. Pacjentów będzie można kierować do programu niezależnie od specjalizacji lekarza prowadzącego.
Nowatorską częścią pilotażu jest:
- wsparcie lekarzy przez asystentów organizujących wizyty i dokumentację,
- wczesna rehabilitacja finansowana przez NFZ,
- tworzenie bazy danych pacjentów z chorobami reumatologicznymi.
Podlaskie liderem we wdrażaniu pilotażu
Klinika Reumatologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku od lutego 2025 roku będzie aktywnie realizować program KOWZS. Dwudniowa konferencja „Płuca, Serce i Stawy” była okazją do omówienia kluczowych założeń pilotażu oraz wymiany doświadczeń z innymi placówkami.
Ewaluacja programu i dalsze plany
Pilotaż KOWZS potrwa dwa lata, a wyniki ewaluacji mogą posłużyć jako podstawa do wprowadzenia programu na stałe do praktyki medycznej.
(…) wykazać, że taki system absolutnie się kalkuluje, żeby to wprowadzić w codzienną praktykę
– wyjaśnia prof. Kwiatkowska.
Źródło
- Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji
- Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
