Organizacje apelują do rządu ws. ABM: cięcia finansowania mogą zatrzymać polskie innowacje medyczne

Trzy kluczowe organizacje sektora biomedycznego – BioInMed, INFARMA i POLMED – skierowały wspólny apel do najważniejszych przedstawicieli rządu, sygnalizując poważne obawy związane z możliwym ograniczeniem środków dla Agencji Badań Medycznych. Jak wskazano w liście, decyzje zapadające w 2026 r. mogą zaważyć na kierunku rozwoju innowacji medycznych w Polsce oraz dostępie pacjentów do nowoczesnych terapii.

Z tego artykułu dowiesz się…

• Jakie organizacje biomedyczne wystosowały apel do rządu w sprawie finansowania ABM.
• Dlaczego mechanizm odpisu z NFZ jest kluczowy dla stabilności badań niekomercyjnych.
• Jakie mogą być skutki ograniczenia finansowania ABM dla pacjentów i polskich ośrodków badawczych.
• Jakie konsekwencje gospodarcze może wywołać wysłanie sygnału o nieprzewidywalności polityki państwa.

Adresaci apelu i jego główna motywacja

Dokument trafił do premiera Donalda Tuska oraz ministrów zdrowia, finansów, rozwoju i nauki. Jak napisano w apelu, organizacje zwracają się „o pilne i odpowiedzialne spojrzenie na rolę oraz stabilność funkcjonowania Agencji Badań Medycznych”. Podkreślono, że sektor z „rosnącym niepokojem obserwuje informacje o możliwym ograniczeniu finansowania Agencji”, szczególnie poprzez zmianę mechanizmu odpisu z NFZ na badania niekomercyjne.

ZOBACZ KONIECZNIE Jakie cięcia w ochronie zdrowia? Ministra zdrowia ujawnia propozycje [Lista działań]

Ten odpis stanowi znaczącą część budżetu ABM. Jak zaznaczono, jego odebranie byłoby „czytelnym sygnałem marginalizacji instytucji”, która – zdaniem sygnatariuszy – stała się fundamentem polskiego ekosystemu biomedycznego.

Dlaczego stabilność ABM jest kluczowa dla branży?

W apelu przypomniano, że projekty biomedyczne wymagają długiego horyzontu czasowego, ponoszenia wysokiego ryzyka i stałego łączenia nauki z praktyką kliniczną i możliwościami rozwojowymi gospodarki. Jak czytamy, ABM jest dziś „jedyną publiczną instytucją”, która rozumie specyfikę tego procesu i potrafi go prowadzić strategicznie, a nie wyłącznie administracyjnie.

Agencja wspiera pełen zakres technologii medycznych – od innowacyjnych terapii, przez diagnostykę i wyroby medyczne, po rozwój leków generycznych i terapii o wartości dodanej. Jak zaznaczono, osłabienie instytucji oznacza „realne zagrożenie” dla projektów, które są obecnie w fazie badań klinicznych i mogą przynieść nowe standardy leczenia w najbliższych latach.

Konsekwencje dla pacjentów i systemu ochrony zdrowia

Sygnatariusze ostrzegają, że ograniczenie roli ABM przełożyłoby się na gorszy dostęp pacjentów do terapii, które trafiają do polskich ośrodków właśnie dzięki finansowaniu Agencji. Jak napisano, badania kliniczne generują wymierną wartość dla systemu – oszczędności, rozwój kompetencji oraz transfer wiedzy do podmiotów leczniczych.

Deklarowane w apelu ryzyko nie dotyczy wyłącznie nauki czy innowacji, lecz realnych efektów terapeutycznych dostępnych dla pacjentów, w szczególności w obszarach onkologii, hematologii czy chorób rzadkich.

Sygnał wysyłany do inwestorów zagranicznych

Autorzy dokumentu zwracają uwagę na szerszy kontekst gospodarczy. Jak podkreślono, ograniczenie finansowania instytucji odpowiedzialnej za rozwój innowacji biomedycznych jest sygnałem „braku przewidywalności i długofalowej strategii państwa” dla globalnych partnerów. Sektor biomedyczny jest oparty na wieloletnich inwestycjach, w których stabilność instytucjonalna ma znaczenie podobne do kompetencji naukowych.

ZOBACZ KONIECZNIE ABM przedstawiła plan działalności na 2026 r.: nowe konkursy, cyfryzacja i globalne ambicje polskiej nauki

Obawy dotyczą więc nie tylko trwających projektów, lecz również przyszłej pozycji Polski w konkurencji o międzynarodowe badania i inwestycje.

Postulat dywersyfikacji finansowania

W apelu przywołano modele funkcjonujące w największych gospodarkach świata. Jak napisano, instytucje o roli zbliżonej do ABM korzystają z połączonych środków wielu resortów, funduszy unijnych i dedykowanych programów rozwojowych. Wskazano, że w takich krajach jak Francja, Niemcy czy Wielka Brytania finansowanie innowacji biomedycznych jest uznawane za inwestycję strategiczną, a nie koszt przypisany wyłącznie do systemu zdrowotnego.

Zdaniem organizacji Polska powinna przyjąć podobny kierunek i uniezależnić ABM od bieżących napięć budżetowych i jednego źródłą finansowania. Jak napisano, takie rozwiązanie „zwiększyłoby przewidywalność i wiarygodność” całego systemu innowacji biomedycznych.

Wspólny głos różnych segmentów sektora biomedycznego

BioInMed, INFARMA i POLMED wskazują, że występują razem, ponieważ ABM jest „dobrem wspólnym całego ekosystemu”. W ich ocenie rola Agencji powinna być wzmacniana, a nie ograniczana, szczególnie w kontekście celów zapisanych w Rządowym Planie Rozwoju Sektora Biomedycznego – jednym z kamieni milowych KPO.

Sygnatariusze apelują o „zapewnienie stabilnego finansowania Agencji”, zachowanie mechanizmów pozwalających realizować jej misję oraz ocenę działalności w perspektywie długoterminowych korzyści dla zdrowia publicznego i gospodarki. Podkreślają, że decyzje podejmowane obecnie zadecydują o tym, czy Polska będzie jedynie odbiorcą technologii, czy ich współtwórcą.

To nie pierwszy tego typu apel

Przypominamy, że w połowie grudnia 2025 r. podobny apel skierowały cztery kluczowe towarzystwa naukowe – Polskie Towarzystwo Kardiologiczne, Polskie Towarzystwo Onkologiczne, Polskie Towarzystwo Hematologiczne i Transfuzjologiczne oraz Polskie Towarzystwo Onkologii i Hematologii Dziecięcej. Jak wskazano w liście, organizacje wyrażały głębokie zaniepokojenie możliwym ograniczeniem finansowania ABM i zwracały uwagę, że cięcia uderzyłyby w badania niekomercyjne, szczególnie istotne dla pacjentów w najcięższych grupach chorobowych.

Źródło:

• Mat. prasowy / oprac. TK