Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych poparło zaktualizowane stanowisko ekspertów dotyczące zapobiegania terapii daremnej u dorosłych pacjentów umierających w szpitalach, którzy nie są w stanie świadomie podejmować decyzji. Samorząd zwraca uwagę, że rezygnacja z interwencji nieprzynoszących już choremu korzyści klinicznych nie oznacza zakończenia opieki. Pacjent nadal powinien otrzymywać m.in. leczenie objawowe, profesjonalną opiekę pielęgniarską oraz wsparcie odpowiadające jego potrzebom. NRPiP wskazuje również na szczególną rolę pielęgniarek i pielęgniarzy w opiece nad osobą u kresu życia.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego ograniczenie terapii daremnej nie jest równoznaczne z zakończeniem opieki nad umierającym pacjentem.
- Jakie świadczenia i formy wsparcia powinny być zapewniane choremu po rezygnacji z interwencji nieprzynoszących już korzyści klinicznych.
- Jaką rolę pielęgniarki i pielęgniarze pełnią w zespołowej opiece nad pacjentem u kresu życia.
- Dlaczego NRPiP postuluje rozwijanie kompetencji personelu w zakresie terapii daremnej, opieki paliatywnej i komunikacji z bliskimi.
NRPiP popiera stanowisko dotyczące terapii daremnej
Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych w stanowisku nr 18 z 19 sierpnia 2026 r. poparło zaktualizowany dokument Grupy Roboczej Towarzystwa Internistów Polskich ds. Terapii Daremnej zatytułowany „Zapobieganie terapii daremnej u dorosłych chorych umierających w szpitalu i niebędących w stanie podejmować świadomych decyzji”.
NRPiP wskazuje, że postępowanie wobec pacjenta znajdującego się u kresu życia powinno uwzględniać przede wszystkim jego godność i dobro. Decyzje medyczne powinny być podejmowane na podstawie aktualnej wiedzy, rzetelnej oceny stanu klinicznego oraz bilansu rzeczywistych korzyści i obciążeń związanych z poszczególnymi interwencjami.
Ograniczenie terapii daremnej nie oznacza zakończenia opieki
Jednym z istotnych elementów stanowiska jest rozróżnienie pomiędzy odstąpieniem od terapii daremnej a zaprzestaniem opieki nad chorym. Rezygnacja z procedur, które nie mogą już zapewnić pacjentowi korzyści klinicznej, nie może skutkować pozostawieniem go bez należnych świadczeń.
Opieka powinna nadal obejmować pielęgnację, łagodzenie bólu i innych uciążliwych objawów, odpowiednie żywienie i nawadnianie oraz wsparcie psychiczne, społeczne i duchowe. Szczególnego znaczenia nabierają wówczas działania ukierunkowane na ograniczenie cierpienia, zachowanie komfortu i intymności oraz zapewnienie choremu poczucia bezpieczeństwa.
W miarę potrzeb pacjenta i zgodnie z obowiązującymi przepisami istotna jest również możliwość obecności przy nim osób bliskich.
Pielęgniarki i pielęgniarze są najbliżej umierającego pacjenta
Prezydium NRPiP zwraca szczególną uwagę na miejsce personelu pielęgniarskiego w opiece u kresu życia. Pielęgniarki i pielęgniarze pozostają przy pacjencie przez znaczną część czasu hospitalizacji, dzięki czemu mogą na bieżąco obserwować zmiany jego stanu.
Informacje dotyczące dolegliwości chorego, jego komfortu, reakcji na prowadzone postępowanie oraz aktualnych potrzeb są ważnym elementem zespołowej opieki nad osobą umierającą. W okresie umierania profesjonalna opieka pielęgniarska koncentruje się również na skutecznym łagodzeniu cierpienia i zapewnieniu pacjentowi możliwie najlepszych warunków w ostatnim okresie życia.
NRPiP chce większego znaczenia opieki u kresu życia w kształceniu medyków
Samorząd pielęgniarek i położnych wskazuje również na potrzebę dalszego rozwijania kompetencji personelu medycznego dotyczących opieki nad osobami umierającymi.
Terapia daremna, opieka paliatywna, komunikacja z pacjentem i jego bliskimi oraz zasady postępowania u kresu życia powinny zajmować istotne miejsce w kształceniu przed- i podyplomowym pielęgniarek oraz lekarzy.
Ma to znaczenie zarówno dla jakości opieki nad chorym, jak i dla personelu uczestniczącego w podejmowaniu i realizowaniu decyzji dotyczących dalszego postępowania medycznego.
Stanowisko ma być wykorzystywane jako element dobrych praktyk
Zdaniem Prezydium NRPiP upowszechnianie jednoznacznych zasad dotyczących postępowania u kresu życia może służyć ochronie praw i godności pacjentów, poprawie jakości opieki oraz zwiększeniu bezpieczeństwa osób wykonujących zawody medyczne.
Samorząd uznał za zasadne nie tylko poparcie stanowiska Grupy Roboczej Towarzystwa Internistów Polskich ds. Terapii Daremnej, ale również jego upowszechnianie i wykorzystywanie jako elementu dobrych praktyk w opiece nad dorosłymi pacjentami umierającymi w szpitalach.
Główne wnioski
- Prezydium NRPiP w stanowisku nr 18 z 19 sierpnia 2026 r. poparło zaktualizowane stanowisko Grupy Roboczej Towarzystwa Internistów Polskich ds. Terapii Daremnej.
- Odstąpienie od interwencji, które nie przynoszą już korzyści klinicznych, nie oznacza zaprzestania opieki nad pacjentem – nadal należy zapewnić m.in. pielęgnację, łagodzenie bólu i innych objawów oraz odpowiednie wsparcie.
- NRPiP wskazuje na szczególną rolę pielęgniarek i pielęgniarzy, którzy na bieżąco obserwują stan, dolegliwości, komfort i potrzeby umierającego pacjenta.
- Zdaniem samorządu terapia daremna, opieka paliatywna i postępowanie u kresu życia powinny być ważnym elementem kształcenia przed- i podyplomowego pielęgniarek oraz lekarzy.
Źródło:
- https://nipip.pl/nrpip-popiera-stanowisko-dotyczace-zapobiegania-terapii-daremnej-u-doroslych-chorych-umierajacych-w-szpitalu/
