Od 1 lipca 2026 r. w bezpłatnej aplikacji gabinet.gov.pl dostępna jest nowa funkcjonalność wspierająca określanie poziomu odpłatności za produkty refundowane. Rozwiązanie ma ułatwić lekarzom wystawianie recept refundowanych i ograniczyć ryzyko błędów związanych z ustalaniem poziomu refundacji. Ministerstwo Zdrowia zaznacza jednak, że nie jest to pełna automatyzacja procesu, lecz narzędzie wspomagające, z którego korzystanie pozostaje dobrowolne.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak działa nowe narzędzie wspierające określanie poziomu odpłatności za produkty refundowane.
- Dlaczego pełna automatyzacja refundacji nadal nie jest możliwa.
- Jakie korzyści rozwiązanie ma przynieść lekarzom, farmaceutom i pacjentom.
- Jakie kolejne funkcje Ministerstwo Zdrowia planuje wdrożyć w przyszłości.
Nowa funkcjonalność dostępna od 1 lipca
Uruchomione przez Ministerstwo Zdrowia narzędzie wspiera osoby uprawnione do wystawiania recept w określaniu właściwego poziomu odpłatności za refundowane leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne.
Mechanizm działa na podstawie wybranego kodu ICD-10, a w przypadku bardziej złożonych wskazań refundacyjnych także dodatkowej ankiety dotyczącej stanu klinicznego pacjenta. System analizuje wprowadzone informacje i podpowiada właściwy poziom odpłatności zgodny z obowiązującymi kryteriami refundacyjnymi.
Ministerstwo podkreśla, że korzystanie z rozwiązania jest dobrowolne i stanowi alternatywę wobec dotychczasowego sposobu wystawiania recept refundowanych.
Dlaczego pełna automatyzacja nadal nie jest możliwa?
Resort zdrowia przypomina, że od początku prac nad projektem celem było odciążenie lekarzy od odpowiedzialności związanej z prawidłowym określaniem poziomu refundacji. Koncepcja automatyzmu refundacyjnego powstała już w pierwszym kwartale 2024 r.
Pełne zautomatyzowanie procesu nie jest jednak obecnie możliwe. Powodem jest brak obowiązkowego powiązania kodu ICD-10 z każdym refundowanym produktem przepisywanym na e-recepcie. W efekcie Narodowy Fundusz Zdrowia nie dysponuje kompletnymi danymi pozwalającymi automatycznie określić poziom refundacji wyłącznie na podstawie informacji zapisanych w systemie e-zdrowia.
Dodatkowym problemem pozostaje jakość danych. Według analiz NFZ obejmujących 338 mln rozpoznań zgłoszonych przez lekarzy w ciągu 12 miesięcy jedynie około połowa kodów ICD-10 powiązanych z receptami odpowiadała rzeczywistym jednostkom chorobowym. Pozostałe wpisy dotyczyły m.in. kodów administracyjnych, takich jak Z71.0, Z76 czy Z76.0.
Ponad 4700 produktów i 605 wskazań refundacyjnych
Ministerstwo Zdrowia zwraca uwagę, że obecny system refundacyjny obejmuje ponad 4700 produktów handlowych funkcjonujących w 605 unikatowych wskazaniach refundacyjnych.
Część z nich opiera się wyłącznie na rozpoznaniu ICD-10, jednak wiele wskazań zawiera dodatkowe kryteria kliniczne. Przykładem jest refundacja niektórych terapii w cukrzycy typu 2, gdzie oprócz rozpoznania konieczne jest spełnienie warunków dotyczących m.in. stosowanego leczenia, wartości HbA1c, wskaźnika BMI oraz ryzyka sercowo-naczyniowego.
To właśnie dla takich przypadków przygotowano ankiety uzupełniające, które pomagają lekarzowi określić, czy pacjent spełnia kryteria refundacyjne.
Blisko 24 tys. lekarzy przetestowało rozwiązanie
Przed oficjalnym wdrożeniem narzędzie było testowane od 27 kwietnia 2026 r. na platformie gabinet.gov.pl.
Według Ministerstwa Zdrowia w fazie testowej uczestniczyło 23 947 lekarzy, którzy wystawili 85 921 e-recept na 3371 produktów refundowanych dla 54 485 pacjentów.
Resort informuje również, że mediana liczby unikatowych terapii przepisywanych przez lekarza w 2025 r. wyniosła 88. W podstawowej opiece zdrowotnej było to 302 terapie, natomiast po uwzględnieniu wyłącznie recept refundowanych lekarze POZ regularnie korzystali ze 157 terapii, a lekarze pozostałych placówek z 19.
Jakie korzyści ma przynieść nowe rozwiązanie?
Ministerstwo Zdrowia zakłada, że jednorazowe uzupełnienie informacji o stanie klinicznym pacjenta będzie mogło zostać wykorzystane podczas kolejnych wizyt dzięki funkcji zapamiętywania wcześniej wprowadzonych danych.
Zdaniem resortu pozwoli to ograniczyć czas potrzebny na wystawienie kolejnych recept refundowanych i przeznaczyć więcej czasu na rozmowę z pacjentem oraz prowadzenie terapii.
Nowe rozwiązanie ma również zwiększyć jednolitość zasad stosowania refundacji. Pacjent ma otrzymywać informację o poziomie odpłatności wynikającą z obowiązujących kryteriów medycznych, a nie z indywidualnej interpretacji przepisów.
Korzyści mają odczuć także farmaceuci i technicy farmaceutyczni. Ministerstwo przewiduje, że bardziej przejrzyste zasady refundacji ograniczą liczbę nieporozumień podczas realizacji recept oraz ułatwią wyjaśnianie pacjentom zasad odpłatności.
Resort jednocześnie przypomina, że narzędzie nie zastępuje prowadzenia dokumentacji medycznej. Lekarz nadal odpowiada za prawidłowe rozpoznanie oraz rzetelne udokumentowanie stanu klinicznego pacjenta.
Kolejny etap cyfryzacji refundacji
Ministerstwo Zdrowia zapowiada dalszy rozwój rozwiązania. Docelowo funkcjonalność ma zostać udostępniona również w komercyjnych systemach gabinetowych po przygotowaniu odpowiednich usług integracyjnych przez Centrum e-Zdrowia oraz dostawców oprogramowania.
W kolejnych etapach planowane jest również udostępnienie pacjentom informacji o przyczynach odmowy refundacji lub poziomie odpłatności w Internetowym Koncie Pacjenta i na e-recepcie, umożliwienie lekarzom wglądu do wcześniej wypełnionych ankiet, integracja z IKP w zakresie wyników badań i farmakoterapii, rozszerzenie narzędzia o receptariusz leków recepturowych oraz docelowe powiązanie każdej e-recepty z kodem ICD-10 dotyczącym ordynowanej terapii.
Główne wnioski
- Od 1 lipca 2026 r. w aplikacji gabinet.gov.pl działa narzędzie wspierające określanie poziomu odpłatności za produkty refundowane, z którego korzystanie jest dobrowolne.
- Pełna automatyzacja refundacji nie jest obecnie możliwa z powodu braku obowiązkowego powiązania kodów ICD-10 z refundowanymi produktami oraz jakości danych dostępnych w systemie e-zdrowia.
- W fazie testowej z rozwiązania skorzystało 23 947 lekarzy, którzy wystawili 85 921 e-recept dla 54 485 pacjentów.
- Ministerstwo Zdrowia zapowiada rozwój narzędzia, jego integrację z komercyjnymi systemami gabinetowymi oraz kolejne funkcje związane z cyfryzacją procesu refundacji.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/zdrowie/komunikat-ministra-zdrowia-w-sprawie-narzedzia-wspierajacego-okreslanie-poziomu-odplatnosci-za-produkty-refundowane
