W ostatnich dniach pojawiły się liczne nieścisłości dotyczące zmian w kompetencjach pielęgniarek, zwłaszcza w kontekście rzekomego uprawnienia do wystawiania zwolnień lekarskich. Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych odniosła się do tych publikacji, wyjaśniając, że podpisana 7 stycznia 2026 r. przez Prezydenta RP ustawa nie wprowadza możliwości wystawiania L4 przez pielęgniarki. Nowelizacja dotyczy wyłącznie orzekania o niezdolności do samodzielnej egzystencji i będzie obowiązywać przy zachowaniu ustawowych przesłanek oraz odpowiedniego nadzoru.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Na czym polegają zmiany dotyczące kompetencji pielęgniarek obowiązujące od kwietnia 2026 r.
- Dlaczego nowe przepisy nie dotyczą wystawiania zwolnień lekarskich.
- Jak prawo definiuje niezdolność do samodzielnej egzystencji.
- Jakie stanowisko w tej sprawie przedstawia NIPiP.
Nowelizacja podpisana przez Prezydenta. Co się zmienia?
Zgodnie z informacją przekazaną przez NIPiP, ustawa zmieniająca przepisy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz kilku innych ustaw ma na celu dopuszczenie dodatkowych zawodów medycznych, w tym pielęgniarek, do orzekania o niezdolności do samodzielnej egzystencji. To odpowiedź na liczne zapytania środowiska oraz potrzebę uporządkowania roli poszczególnych profesji w procesie orzeczniczym.
Ustawa wprowadza modyfikację art. 4 ust. 1 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, dodając pkt 6a, który obejmuje uprawnienie do orzekania o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Przepis będzie obowiązywał od 13 kwietnia 2026 r., czyli trzy miesiące po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
Niezdolność do samodzielnej egzystencji – jak definiuje ją prawo?
Jak przypomina NIPiP, przesłanki do wydania takiego orzeczenia określa art. 13 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Niezdolność stwierdza się, gdy naruszenie sprawności organizmu powoduje konieczność trwałej lub długotrwałej pomocy innych osób przy podstawowych czynnościach życiowych. To zakres odmienny od oceny czasowej niezdolności do pracy, która leży u podstaw wystawiania e-ZLA.
NIPiP prostuje: pielęgniarka nie wystawi jeszcze L4
W reakcji na mylące publikacje z portali medycznych i mediów społecznościowych, NIPiP podkreśla, że nowelizacja nie daje pielęgniarkom prawa do wystawiania zwolnień lekarskich. Zmiana dotyczy wyłącznie orzecznictwa w zakresie niesamodzielności, co stanowi rozszerzenie dotychczasowych kompetencji, ale nie dotyka procedury e-ZLA.
Jednocześnie samorząd zawodowy deklaruje, że prowadzi działania w kierunku docelowego wprowadzenia takich uprawnień, argumentując to potrzebą odciążenia systemu i lepszego wykorzystania kompetencji pielęgniarek. To jednak osobny proces i nie wynika z obecnej ustawy.
Główne wnioski
- Nowelizacja nie wprowadza uprawnień do wystawiania L4 – pielęgniarki nie uzyskują prawa do e-ZLA na podstawie ustawy podpisanej 7 stycznia 2026 r.
- Od 13 kwietnia 2026 r. pielęgniarki zyskają nowe kompetencje w zakresie orzekania o niezdolności do samodzielnej egzystencji.
- NIPiP wyjaśnia różnicę między orzekaniem o niesamodzielności a oceną czasowej niezdolności do pracy, która pozostaje w gestii lekarzy.
- Samorząd zawodowy prowadzi odrębne działania dotyczące potencjalnych uprawnień do wystawiania L4, ale nie jest to elementem omawianej ustawy.
Źródło:
- https://nipip.pl/pielegniarki-moga-orzekac-o-niezdolnosci-do-samodzielnej-egzystencji/
