Wcześniejsza menopauza może oznaczać nie tylko wcześniejsze wystąpienie uderzeń gorąca czy zaburzeń snu, ale również zwiększone ryzyko chorób układu krążenia, osteoporozy czy zaburzeń poznawczych. Najnowsze badanie opublikowane w czasopiśmie „Menopause” sugeruje, że kobiety z historią pierwotnej niepłodności mogą być szczególnie narażone na wcześniejsze zakończenie okresu reprodukcyjnego. Wyniki wskazują również, że znaczenie może mieć konkretna przyczyna niepłodności.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego pierwotna niepłodność może zwiększać ryzyko wcześniejszej menopauzy
- Które grupy kobiet są szczególnie narażone na wcześniejsze zakończenie funkcji jajników
- Jakie konsekwencje zdrowotne niesie wczesna menopauza
- Dlaczego eksperci apelują o wcześniejsze monitorowanie kobiet z historią zaburzeń płodności
Niepłodność dotyka milionów kobiet i może wpływać na zdrowie przez całe życie
Niepłodność jest jednym z najczęstszych problemów zdrowotnych związanych z reprodukcją. Według danych przywołanych przez autorów badania problem ten dotyczy około jednej na sześć osób na świecie. W praktyce klinicznej konsekwencje niepłodności często rozpatruje się głównie w kontekście planowania rodziny. Coraz więcej danych wskazuje jednak, że skutki mogą wykraczać daleko poza okres reprodukcyjny.
Dotychczasowe obserwacje sugerowały już, że osoby zmagające się z niepłodnością częściej chorują na nowotwory oraz schorzenia układu sercowo-naczyniowego. Jednocześnie mechanizmy stojące za tym zjawiskiem pozostają złożone i obejmują czynniki genetyczne, hormonalne, środowiskowe oraz związane ze stylem życia.
Pierwotna niepłodność związana z wcześniejszym wystąpieniem menopauzy
Naukowcy przeanalizowali dane pochodzące od prawie 700 kobiet uczestniczących w długoterminowej kohorcie. Około połowa uczestniczek miała wcześniej rozpoznaną pierwotną niepłodność. Analiza wykazała, że kobiety z historią pierwotnej niepłodności przechodziły naturalną menopauzę średnio o rok wcześniej niż kobiety bez takich doświadczeń. Badacze podkreślają jednak, że nie wszystkie rodzaje niepłodności niosły takie samo ryzyko. Szczególnie istotne zależności zaobserwowano w dwóch grupach:
- kobiet z niepłodnością o niewyjaśnionej etiologii,
- kobiet z rozpoznaną endometriozą.
To właśnie w tych grupach częściej obserwowano zwiększone ryzyko wczesnej menopauzy, definiowanej jako wystąpienie menopauzy przed 45. rokiem życia. Jednocześnie badacze nie potwierdzili związku między niepłodnością, a przedwczesną menopauzą, czyli menopauzą występującą przed 40. rokiem życia.
Dlaczego wcześniejsza menopauza jest problemem zdrowotnym?
Menopauza występująca wcześniej niż przeciętnie nie jest wyłącznie zmianą biologiczną dotyczącą płodności. W praktyce klinicznej wiąże się z szeregiem długoterminowych konsekwencji zdrowotnych. Do najważniejszych zagrożeń należą:
- zwiększone ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego,
- większa podatność na osteoporozę i złamania,
- wyższe ryzyko zaburzeń neuropoznawczych,
- dłuższa ekspozycja na objawy menopauzalne wpływające na jakość życia.
Ponieważ kobiety spędzają obecnie ponad jedną trzecią życia po menopauzie, znaczenie wieku jej wystąpienia staje się coraz ważniejszym elementem profilaktyki zdrowotnej.
Jakie czynniki zwiększają ryzyko wcześniejszej menopauzy?
Autorzy przypominają, że ryzyko wcześniejszej menopauzy zależy od wielu współistniejących czynników. Do znanych czynników ryzyka należą:
- palenie tytoniu,
- niski wskaźnik masy ciała (BMI),
- nierództwo,
- wczesna pierwsza miesiączka.
Z kolei późniejsze występowanie menopauzy częściej obserwuje się u kobiet z większą liczbą przebytych ciąż oraz u osób stosujących wcześniej doustne środki antykoncepcyjne.
Endometrioza i niepłodność niewyjaśnionego pochodzenia wymagają większej czujności
Szczególną uwagę ekspertów zwróciły wyniki dotyczące kobiet z endometriozą. Choroba ta już wcześniej była powiązana z zaburzeniami płodności i przewlekłym stanem zapalnym, jednak nowe dane sugerują, że może również wpływać na szybsze wyczerpywanie rezerwy jajnikowej. Badacze podkreślają, że kobiety z historią pierwotnej niepłodności powinny być bardziej wyczulone na pojawiające się zaburzenia miesiączkowania, zwłaszcza nagłą utratę regularnych cykli.
Badanie to pokazuje, że kobiety z pierwotną niepłodnością, a zwłaszcza te z niewyjaśnioną niepłodnością lub endometriozą w wywiadzie, były narażone na wczesną menopauzę. Biorąc pod uwagę, że wczesna menopauza wiąże się z niekorzystnymi długoterminowymi konsekwencjami zdrowotnymi, kobietom tym może pomóc poradnictwo w zakresie ryzyka wczesnej menopauzy. Pozwoli im to monitorować wczesną menopauzę i w razie potrzeby skorzystać z terapii hormonalnej – mówi dr Stephanie Faubion, dyrektor medyczny The Menopause Society.
Główne wnioski
- Kobiety z pierwotną niepłodnością przechodziły naturalną menopauzę średnio o rok wcześniej niż kobiety bez historii zaburzeń płodności.
- Największe ryzyko wczesnej menopauzy (przed 45. rokiem życia) zaobserwowano u kobiet z endometriozą oraz niepłodnością o niewyjaśnionym podłożu.
- Badanie obejmujące prawie 700 kobiet nie wykazało związku między niepłodnością a przedwczesną menopauzą, czyli występującą przed 40. rokiem życia.
- Wczesna menopauza zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, osteoporozy i zaburzeń neuropoznawczych, dlatego eksperci rekomendują wcześniejsze poradnictwo i obserwację zmian cyklu.
Źródło:
- https://menopause.org/wp-content/uploads/press-release/Infertility-and-age-of-menopause.pdf
- The Menopause Society
