Menopauza jest naturalnym etapem życia kobiety, jednak dla wielu pacjentek wiąże się z uciążliwymi objawami znacząco obniżającymi jakość życia. Uderzenia gorąca, nocne poty, zaburzenia snu, obniżony nastrój czy nasilony lęk mogą utrzymywać się przez wiele lat. Choć hormonalna terapia menopauzalna pozostaje jednym z najskuteczniejszych sposobów leczenia objawów naczynioruchowych, nie każda kobieta może lub chce z niej korzystać. Nowe badanie zaprezentowane podczas kongresu ENDO 2026 pokazuje, że również leczenie niehormonalne może przynosić wymierne korzyści. Naukowcy wykazali, że fezolinetant – pierwszy zatwierdzony przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA) niehormonalny lek na objawy menopauzy – skutecznie zmniejsza uderzenia gorąca oraz poprawia samopoczucie psychiczne kobiet.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Czym jest fezolinetant i jak działa pierwszy zatwierdzony przez FDA niehormonalny lek na objawy menopauzy,
- Jakie efekty leczenia zaobserwowano u kobiet zmagających się z uderzeniami gorąca, nocnymi potami oraz zaburzeniami nastroju,
- Dlaczego wyniki uzyskane w codziennej praktyce klinicznej są tak ważne dla oceny skuteczności terapii,
- Jakie niehormonalne metody leczenia mogą stanowić alternatywę dla hormonalnej terapii menopauzalnej.
Uderzenia gorąca dotyczą większości kobiet w okresie menopauzy
Objawy naczynioruchowe należą do najczęstszych dolegliwości związanych z menopauzą. Szacuje się, że doświadcza ich nawet około 80% kobiet. Mogą one obejmować:
- uderzenia gorąca,
- nocne poty,
- nagłe uczucie przegrzania,
- zaczerwienienie skóry,
- zaburzenia snu,
- przewlekłe zmęczenie.
U części kobiet objawy te mają łagodny przebieg, jednak u innych znacząco utrudniają codzienne funkcjonowanie zawodowe, rodzinne i społeczne. Jak podkreśla dr Pauline M. Maki z University of Illinois College of Medicine w Chicago:
Uderzenia gorąca to częsty i uciążliwy objaw menopauzy, którego doświadcza około 80% kobiet. Kobiety mogą skorzystać zarówno z leczenia hormonalnego, jak i niehormonalnego.
Czym jest fezolinetant?
Fezolinetant należy do nowej grupy leków opracowanych specjalnie z myślą o leczeniu objawów menopauzy bez wykorzystania hormonów. Lek działa poprzez blokowanie receptorów neurokininy 3 (NK3), które uczestniczą w regulacji temperatury ciała przez podwzgórze. W okresie menopauzy spadek stężenia estrogenów zaburza działanie tych mechanizmów, co prowadzi do występowania uderzeń gorąca.
W przeciwieństwie do hormonalnej terapii menopauzalnej fezolinetant nie zawiera estrogenów ani progesteronu, dzięki czemu może stanowić alternatywę dla kobiet, które nie kwalifikują się do leczenia hormonalnego lub nie chcą go stosować.
Pierwsze badanie z codziennej praktyki klinicznej
Dotychczas skuteczność fezolinetantu oceniano przede wszystkim w kontrolowanych badaniach klinicznych. Tym razem naukowcy postanowili sprawdzić, jak lek działa w rzeczywistych warunkach leczenia. Badanie OPTION-VMS jest pierwszym projektem analizującym efekty stosowania niehormonalnych terapii menopauzalnych w codziennej praktyce klinicznej.
Do tej części badania włączono 656 kobiet w wieku od 40 do 75 lat, które zgłaszały uciążliwe objawy naczynioruchowe związane z menopauzą. Pacjentki otrzymywały:
- fezolinetant,
- leki z grupy SSRI i SNRI,
- inne niehormonalne metody leczenia, takie jak gabapentyna lub oksybutynina.
Badacze oceniali zmiany nasilenia objawów menopauzalnych po 12 tygodniach terapii, a także wpływ leczenia na objawy depresji i lęku po 4, 8 i 12 tygodniach.
Fezolinetant zmniejszał uderzenia gorąca już po kilku tygodniach
W grupie kobiet stosujących fezolinetant znalazło się 201 uczestniczek. Analiza wykazała, że zarówno uderzenia gorąca, jak i nocne poty ulegały istotnemu zmniejszeniu już po rozpoczęciu leczenia. Poprawę obserwowano po:
- 4 tygodniach,
- 8 tygodniach,
- 12 tygodniach terapii.
Co ważne, efekt utrzymywał się przez cały okres obserwacji. Uzyskane wyniki są zgodne z wcześniejszymi badaniami klinicznymi, jednak tym razem zostały potwierdzone w warunkach codziennej praktyki medycznej.
Poprawa dotyczyła również zdrowia psychicznego
Jednym z najbardziej interesujących wniosków płynących z badania jest wpływ terapii na samopoczucie psychiczne kobiet. Pacjentki stosujące fezolinetant zgłaszały istotne zmniejszenie:
- objawów depresji,
- objawów lękowych,
- obciążenia psychicznego związanego z menopauzą.
Poprawę odnotowano już po czterech tygodniach leczenia, a korzystny efekt utrzymywał się przez kolejne tygodnie obserwacji. To szczególnie ważne, ponieważ zaburzenia nastroju należą do częstych, choć często niedocenianych konsekwencji menopauzy.
Korzyści zaobserwowano także przy innych terapiach niehormonalnych
Badanie wykazało, że poprawę zdrowia psychicznego uzyskiwały również kobiety stosujące inne niehormonalne metody leczenia. W grupie:
- 329 kobiet przyjmujących leki SSRI lub SNRI,
- 126 kobiet stosujących inne terapie niehormonalne,
również odnotowano zmniejszenie objawów depresji i lęku po 4, 8 i 12 tygodniach. Wyniki te sugerują, że leczenie niehormonalne może stanowić wartościową opcję terapeutyczną dla wielu pacjentek, szczególnie tych, które nie mogą stosować hormonów.
Dlaczego badania „real world” są tak ważne?
Eksperci podkreślają, że wyniki uzyskane w badaniach prowadzonych w rzeczywistych warunkach mają szczególną wartość. Jak zauważa dr Pauline M. Maki:
Te odkrycia pokazują, że w praktyce fezolinetant przynosi korzyści podobne do tych obserwowanych w badaniach klinicznych. Badaczka dodaje: to ważne, ponieważ badania kliniczne zazwyczaj mają restrykcyjne kryteria rekrutacji. Uczestnicy badań są generalnie zdrowsi niż populacja ogólna.
Oznacza to, że skuteczność terapii została potwierdzona u kobiet reprezentujących bardziej zróżnicowaną populację pacjentek spotykanych na co dzień w gabinetach lekarskich.
Coraz więcej możliwości leczenia objawów menopauzy
Przez wiele lat możliwości leczenia objawów menopauzy były ograniczone głównie do terapii hormonalnej. Rozwój nowych leków niehormonalnych może zmienić sytuację kobiet, które:
- mają przeciwwskazania do terapii hormonalnej,
- obawiają się leczenia hormonalnego,
- poszukują alternatywnych metod terapii,
- potrzebują skutecznego leczenia uderzeń gorąca i nocnych potów.
Jak podsumowuje dr Maki:
Wykazanie, że niehormonalne metody leczenia są skuteczne w realnym świecie, daje kobietom pewność, że istnieją rozwiązania łagodzące objawy menopauzy u kobiet, które działają, i że fezolinetant, jako zatwierdzony przez FDA niehormonalny środek leczenia, odgrywa ważną rolę.
Nowe możliwości dla kobiet w okresie menopauzy
Wyniki badania OPTION-VMS dostarczają kolejnych dowodów na skuteczność niehormonalnych metod leczenia objawów menopauzy. Fezolinetant nie tylko zmniejsza częstość i nasilenie uderzeń gorąca oraz nocnych potów, ale może również poprawiać nastrój i ograniczać objawy lękowe.
Dla wielu kobiet, które nie kwalifikują się do hormonalnej terapii menopauzalnej lub preferują inne rozwiązania terapeutyczne, może to oznaczać dostęp do skutecznej i bezpiecznej alternatywy. Eksperci podkreślają jednak, że wybór leczenia powinien być zawsze indywidualnie dostosowany do potrzeb, stanu zdrowia i oczekiwań pacjentki.
Główne wnioski
- Badanie OPTION-VMS objęło 656 kobiet w wieku od 40 do 75 lat z uciążliwymi objawami naczynioruchowymi związanymi z menopauzą i oceniało skuteczność niehormonalnych metod leczenia w rzeczywistych warunkach klinicznych.
- U kobiet stosujących fezolinetant (n=201) zaobserwowano znaczną poprawę w zakresie uderzeń gorąca i nocnych potów po 4, 8 i 12 tygodniach terapii.
- Objawy depresji i lęku u pacjentek przyjmujących fezolinetant uległy poprawie już po 4 tygodniach leczenia, a korzystny efekt utrzymywał się przez cały 12-tygodniowy okres obserwacji.
- Poprawę zdrowia psychicznego odnotowano również u kobiet stosujących inne niehormonalne terapie, w tym leki z grupy SSRI/SNRI, co potwierdza rosnącą rolę alternatywnych metod leczenia objawów menopauzy.
Źródło:
- http://endocrine.org/news-and-advocacy/news-room/2026/maki-press-release-endo-2026
