Ministerstwo Zdrowia po raz kolejny zapewnia, że nie planuje likwidacji bezpłatnych leków dla seniorów. Resort chce natomiast uporządkować zasady wykazu 65+ i negocjować ceny preparatów, gdy za jeden produkt państwo płaci znacznie więcej niż za jego tańszy odpowiednik zawierający tę samą substancję czynną. MZ przekonuje, że uzyskane w ten sposób oszczędności mają pozwolić na finansowanie nowych terapii. Dyskusja o przyszłości programu trwa od końca 2025 r., kiedy ujawniono propozycje ograniczenia wydatków Narodowego Funduszu Zdrowia.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego Ministerstwo Zdrowia ponownie zabrało głos w sprawie bezpłatnych leków dla seniorów.
- Na czym mają polegać planowane zmiany dotyczące wykazu 65+.
- Dlaczego NFZ zwraca uwagę na różnice cenowe między lekami z tą samą substancją czynną.
- Jak rozwijała się dyskusja o programie bezpłatnych leków od końca 2025 r.
Ministerstwo Zdrowia: nie chcemy zabierać seniorom darmowych leków
Ministerstwo Zdrowia 8 września ponownie odniosło się do pojawiających się informacji dotyczących przyszłości programu bezpłatnych leków dla osób po 65. roku życia. Tym razem resort opublikował krótki komunikat w mediach społecznościowych.
– Nie jest prawdą, że Ministerstwo Zdrowia chce „zabrać seniorom darmowe leki” – zapewnił resort.
MZ wyjaśnia, że planowane działania mają dotyczyć przede wszystkim zasad funkcjonowania wykazu 65+ oraz cen produktów finansowanych ze środków publicznych. Resort chce prowadzić negocjacje w przypadkach, gdy za dany lek państwo płaci zdecydowanie więcej niż za tańszy produkt z tą samą substancją czynną.
– Mniej wydawać na ten sam lek = więcej pieniędzy na nowe terapie dla pacjentów – przekazało Ministerstwo Zdrowia.
To kolejna deklaracja resortu, że zmiany dotyczące wykazów bezpłatnych leków nie mają prowadzić do odebrania seniorom dostępu do bezpłatnego leczenia.
❗️Nie jest prawdą, że Ministerstwo Zdrowia chce „zabrać seniorom darmowe leki”.
— Ministerstwo Zdrowia (@MZ_GOV_PL) September 8, 2026
Chcemy uporządkować zasady listy 65+ i negocjować ceny tam, gdzie za lek państwo płaci zdecydowanie więcej niż za jego tańszy odpowiednik o tej samej substancji czynnej.
Mniej wydawać na ten sam lek =…
Dyskusja o bezpłatnych lekach rozpoczęła się pod koniec 2025 roku
Obawy dotyczące przyszłości programu 65+ pojawiły się po ujawnieniu pod koniec 2025 r. korespondencji Ministerstwa Zdrowia skierowanej do Ministerstwa Finansów. Dokument dotyczył sytuacji finansowej NFZ i planów finansowych Funduszu na 2025 i 2026 r.
W piśmie z 29 października resort zdrowia przedstawił propozycje, które miały ograniczyć koszty NFZ w 2026 r. łącznie o blisko 10,4 mld zł. Od tego czasu w przestrzeni publicznej regularnie pojawiają się informacje i dyskusje dotyczące możliwych zmian w finansowaniu bezpłatnych leków.
![Jakie cięcia w ochronie zdrowia? Ministra zdrowia ujawnia propozycje [Lista działań]](https://alertmedyczny.pl/wp-content/uploads/2025/01/pieniadze-medycyna-ogolne-300x200.jpg)
Sam program 65+ ma istotną skalę. Od 1 września 2023 r. wiek uprawniający do bezpłatnych leków obniżono z 75 do 65 lat, a wykaz dostępnych produktów został znacząco rozszerzony. Według danych przedstawionych w 2026 r., od początku funkcjonowania programu do kwietnia tego roku skorzystało z niego ponad 9,4 mln osób.
NFZ wskazał na duże różnice cenowe między lekami
Kolejnym elementem dyskusji był komunikat Narodowego Funduszu Zdrowia z 22 maja 2026 r. Fundusz zwrócił wówczas uwagę na szybki wzrost wydatków na refundację leków. Według NFZ liczba pacjentów korzystających z leków zwiększyła się od 2023 r. o 4,4%, podczas gdy koszty recept wzrosły o 25%.
Fundusz wskazał, że jedną z przyczyn mogą być różnice w kosztach preparatów zawierających tę samą substancję czynną, w tej samej dawce i postaci. Jako przykład podał leki przeciwzakrzepowe, gdzie koszt opakowania może wynosić od 65,45 zł do 370,07 zł. Różnica przekracza więc 300 zł.
NFZ argumentował, że wybór tańszego odpowiednika nie musi prowadzić do pogorszenia jakości terapii ani ograniczenia dostępu pacjenta do leczenia. Fundusz szacował, że zmiana sposobu ordynowania produktów w obrębie tych samych substancji czynnych może przynieść systemowi oszczędności liczone w setkach milionów złotych rocznie, a docelowo nawet około 1 mld zł.
– Wyobraźmy sobie, że mamy sytuację, że jeden lekarz, bez żadnego uszczerbku dla pacjentów, może pomóc NFZ zaoszczędzić 500 tys. złotych rocznie – wskazywano przy prezentowaniu analiz.
Ministerstwo zapowiedziało przegląd wykazów bezpłatnych leków
Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało prace nad wykazami bezpłatnych leków 11 czerwca 2026 r., podczas konferencji dotyczącej projektu listy refundacyjnej obowiązującej od 1 lipca.
Kolejne informacje resort przedstawił 27 sierpnia. MZ poinformowało wtedy o planach zwiększenia konkurencji cenowej pomiędzy produktami o porównywalnej skuteczności i bezpieczeństwie. Oszczędności mają być przeznaczane m.in. na nowe terapie onkologiczne, leczenie chorób rzadkich oraz rozszerzanie wykazów leków bezpłatnych.
Wiceministra zdrowia Katarzyna Kacperczyk zapewniła podczas śniadania prasowego, że resort nie planuje usuwać terapii z wykazów bezpłatnych leków.
– Listy bezpłatnych leków mają służyć pacjentom, a nie utrzymywać sztucznie zawyżone ceny – powiedziała wiceministra.
Tego samego dnia w Dzienniku Urzędowym Ministra Zdrowia opublikowano zarządzenie określające zasady weryfikowania wykazów bezpłatnych leków. Dotyczy ono list przeznaczonych dla dzieci i młodzieży do 18. roku życia, osób po 65. roku życia oraz kobiet w ciąży.
Główne wnioski
- Ministerstwo Zdrowia zapewnia, że nie planuje zabierać seniorom bezpłatnych leków i chce przede wszystkim uporządkować zasady wykazu 65+ oraz negocjować ceny preparatów.
- NFZ wskazał, że ceny opakowań leków przeciwzakrzepowych o tej samej substancji czynnej mogą wynosić od 65,45 zł do 370,07 zł.
- Według NFZ zmiana sposobu ordynowania leków może przynieść setki milionów złotych oszczędności rocznie, docelowo nawet około 1 mld zł.
- 27 sierpnia Ministerstwo Zdrowia określiło zasady weryfikowania wykazów bezpłatnych leków dla osób 65+, dzieci i młodzieży do 18. roku życia oraz kobiet w ciąży.
Źródło:
- MZ / X
