We wszystkich 16 oddziałach wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia ruszyły konkursy na realizację nowego programu profilaktycznego w kierunku raka płuca. Jego podstawą będzie niskodawkowa tomografia komputerowa (NDTK) klatki piersiowej dla osób z grup podwyższonego ryzyka. NFZ chce podpisać umowy z co najmniej 32 realizatorami, choć przewiduje, że ostatecznie może być ich ponad 50. Jeśli postępowania zakończą się zgodnie z planem, pierwsze zapisy pacjentów rozpoczną się w październiku 2026 r.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Ilu realizatorów programu profilaktyki raka płuca chce wyłonić NFZ.
- Kiedy planowane jest rozpoczęcie przyjmowania pierwszych pacjentów.
- Jakie świadczenia obejmie nowy program i kto będzie mógł z niego skorzystać.
- Jak NFZ będzie finansował świadczenia oraz jakie wydatki przewidziano na program.
Konkursy NFZ ruszyły we wszystkich województwach
Oddziały wojewódzkie NFZ rozpoczęły postępowania, które mają wyłonić placówki realizujące nowy program profilaktyki raka płuca. Dopiero po rozstrzygnięciu konkursów i zawarciu umów możliwe będzie przyjmowanie pacjentów na nowe świadczenie gwarantowane.
Fundusz zakłada, że dostęp do programu zostanie zapewniony w każdym województwie. Planowane jest zakontraktowanie co najmniej 32 realizatorów, ale ich liczba może być większa.
– Chcemy wyłonić minimum 32 realizatorów, choć zakładamy, że może być ich ponad 50 w skali kraju – wyjaśnia Paweł Florek, dyrektor Biura Komunikacji Społecznej i Promocji w Centrali NFZ.
NFZ chce możliwie szybko zakończyć konkursy i podpisać kontrakty. Pierwsi pacjenci mają skorzystać z programu w drugiej połowie października 2026 r. Termin będzie jednak uzależniony od przebiegu i wyników postępowań konkursowych.
Niskodawkowa tomografia komputerowa podstawą programu
Ministerstwo Zdrowia rozszerzyło katalog programów profilaktycznych finansowanych przez NFZ o profilaktykę raka płuca. Kluczowym badaniem będzie niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej, stosowana do wykrywania zmian u osób należących do grup zwiększonego ryzyka zachorowania.
Ścieżka pacjenta rozpocznie się od wizyty kwalifikującej u lekarza. Jej celem będzie sprawdzenie, czy dana osoba spełnia kryteria udziału w programie.
Zakwalifikowany pacjent przejdzie NDTK klatki piersiowej, a następnie odbędzie wizytę wynikową. Lekarz omówi rezultat badania i określi dalsze postępowanie – zależnie od tego, czy wynik jest prawidłowy, wątpliwy czy wymaga pogłębionej diagnostyki. Program przewiduje również możliwość kolejnego badania kontrolnego NDTK w ramach dalszego monitorowania.
Świadczenia będą mogły być realizowane zarówno stacjonarnie, jak i mobilnie.
Kto będzie mógł skorzystać z programu profilaktyki raka płuca?
Program jest przeznaczony przede wszystkim dla osób z istotną historią palenia tytoniu. Jedną z grup uprawnionych będą osoby w wieku 55-74 lata, u których ekspozycja wynosi co najmniej 20 paczkolat. Dotyczy to zarówno osób nadal palących, jak i byłych palaczy, jeżeli od zaprzestania palenia upłynęło nie więcej niż 15 lat.
Druga grupa obejmuje osoby w wieku 50-54 lata z historią palenia wynoszącą co najmniej 20 paczkolat i okresem abstynencji tytoniowej nieprzekraczającym 15 lat, jeśli występują u nich dodatkowe czynniki ryzyka.
Szczegółowe zasady kwalifikacji określa rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych (Dz.U. poz. 976).
Pacjent nie będzie potrzebował skierowania. Po uruchomieniu programu wystarczy zgłosić się do placówki posiadającej odpowiednią umowę z NFZ.
Świadczenia będą nielimitowane
Nowy program będzie bezpłatny dla pacjentów, a świadczenia mają być rozliczane jako nielimitowane. Oznacza to, że NFZ zapłaci za każde prawidłowo zrealizowane świadczenie w ramach programu, bez ustalania odgórnego limitu liczby badań.
Roczny koszt realizacji programu oszacowano na około 16 mln zł. Według informacji NFZ w perspektywie dekady wydatki Funduszu na ten cel mają przekroczyć 662 mln zł.
Rak płuca odpowiada za ponad jedną piątą zgonów onkologicznych
Uruchomienie programu ma zwiększyć możliwość wykrywania raka płuca na wcześniejszym etapie choroby. Według przywołanych przez NFZ danych Krajowego Rejestru Nowotworów z 2022 r. w Polsce odnotowuje się około 20,7 tys. nowych zachorowań na raka płuca rocznie, a około 26 tys. osób umiera w ciągu roku z powodu tego nowotworu. Zgony z powodu raka płuca stanowią ponad jedną piątą wszystkich zgonów onkologicznych.
NFZ wskazuje również na prognozy, według których w 2029 r. liczba zachorowań może sięgnąć około 32,5 tys. Rak płuca pozostaje najczęstszą przyczyną zgonów nowotworowych w Polsce, a 85-90% zachorowań wiąże się z paleniem tytoniu.
– Dlatego tak ważne jest wczesne wykrycie zmian nowotworowych, ponieważ znacznie zwiększa to szanse na skuteczne leczenie. Po to właśnie resort zdrowia włączył to świadczenie do programów profilaktycznych na NFZ – mówi lek. Michał Dzięgielewski z Centrali NFZ.
Główne wnioski
- Konkursy na realizację programu profilaktyki raka płuca ruszyły we wszystkich 16 oddziałach wojewódzkich NFZ.
- Fundusz chce zakontraktować minimum 32 realizatorów, choć zakłada, że w całej Polsce może być ich ponad 50.
- Pierwsi pacjenci mają skorzystać z programu w drugiej połowie października 2026 r., jeśli postępowania konkursowe zakończą się zgodnie z planem.
- Świadczenia będą nielimitowane, a roczny koszt programu oszacowano na około 16 mln zł.
Źródło:
- Mat. prasowy

